# Alpine A110 ## Wprowadzenie Alpine A110 to kompaktowy samochód sportowy klasy GT, który stał się ikoną motoryzacji lat 60. i 70. XX wieku. Produkowany przez francuską markę Alpine (wówczas część Groupe Renault), łączył innowacyjne rozwiązania konstrukcyjne z wyjątkowymi właściwościami jezdnymi, dzięki czemu odnosił sukcesy zarówno na drodze, jak i na trasach rajdowych. ## Historia i rozwój modelu ### Początki (1961‑1963) Pojazd powstał jako następca Alpine A108, który sam wywodzi się z Renault Dauphine. Projekt nadwozia powierzono Marcelowi Hubertowi, który postanowił wykorzystać lekkość włókna szklanego oraz centralną ramową konstrukcję ze stalowych rurek. Pierwszy prototyp został przedstawiony w 1961 roku, a seria produkcyjna ruszyła w 1963 roku. ### Ewolucja przez lata produkcji * **1963‑1966** – pierwsze serie wyposażone w silniki Renault 8 o pojemności 0,9‑1,3 l, moc 70‑90 KM. * **1966‑1969** – wprowadzenie mocniejszej jednostki 1,6 l (138 KM) oraz pięciobiegowej skrzyni biegów, co podniosło prędkość maksymalną do 210 km/h. * **1969‑1974** – wersje homologacyjne A110S i A110 1600SC z dodatkowymi wlotami powietrza, zmienionym zawieszeniem i lekko zmienionym nadwoziem. ### Produkcja licencyjna W latach 1967‑1969 samochód był wytwarzany na licencji w Bułgarii pod nazwą **Bulgaralpine A110**. Produkcja odbywała się w zakładzie w Płowdiwie, a pojazdy różniły się głównie detalami wykończeniowymi i dostępnością części zamiennych. ## Projektowanie i konstrukcja ### Nadwozie * Materiał: włókno szklane (GRP) – zapewniało niską masę (544 kg w wersji podstawowej) i odporność na korozję. * Konstrukcja: centralna rama przestrzenna ze spawanych stalowych rurek, do której mocowano podzespoły zawieszenia i silnik. * Charakterystyczne cechy: nisko poprowadzona maska bez atrapy chłodnicy, chłodzenie silnika przez boczne otwory wentylacyjne przed tylnymi kołami, ukryte reflektory za przezroczystymi osłonami, szerokie błotniki i mała kabina. ### Zawieszenie * Przednie: pojedyncze wahacze poprzeczne z drążkiem stabilizującym. * Tylne: wahacze poprzeczne z dużym pochyleniem kół (tzw. "negative camber"), co zwiększało przyczepność w zakrętach. * Amortyzatory teleskopowe, sprężyny śrubowe. ### Układ napędowy * Silnik umieszczony z tyłu, napęd na tylne koły. * Skrzynia biegów: początkowo 4‑biegowa, później 5‑biegowa (z synchronizacją). * Sprzęgło jednostkowe, sucha. ## Silnik i osiągi ### Dane techniczne (wersja 1,6 l) | Parametr | Wartość | |----------|---------| | Typ | R4, OHV, 2 zawory na cylinder | | Pojemność | 1557 cm³ | | Średnica × skok | 76,00 mm × 84,00 mm | | Moc maksymalna | 138 KM przy 6000 obr./min | | Maksymalny moment obrotowy | 146 N·m przy 5000 obr./min | | Prędkość maksymalna | 210 km/h | | Przyspieszenie 0‑100 km/h | 6,3 s | | Masa własna | 544 kg (wersja podstawowa) | ### Warianty silnikowe * 0,9 l (R4) – 45 KM * 1,1 l – 55 KM * 1,3 l (2× gaźnik Weber) – 90 KM, 195 km/h * 1,5 l – 110 KM * 1,6 l – 125‑138 KM (wersje S i SC) ## Sukcesy sportowe Alpine A110 stał się dominującą siłą w rajdach międzynarodowych w późnych latach 60. i wczesnych 70. Najważniejsze osiągnięcia: * **Rajdowe Mistrzostwa Świata (klasa konstruktorów)** – zwycięstwo w 1973 roku. * **Rajd Monte Carlo** – wygrane w 1971 i 1973 roku. * **Rajd Korsyki** – zwycięstwo w 1973 roku. * **Rajd Portugalii** – zwycięstwa w 1971 i 1973 roku. * **Rajd Akropolu** – podium w 1970 i 1972 roku. Sukcesy te zawdzięczano doskonałemu stosunkowi mocy do masy, precyzyjnemu zawieszeniu oraz niezawodności mechanicznej, co pozwalało kierowcom takim jak Jean-Claude Andruet, Björn Waldegård czy Ove Andersson utrzymywać wysokie tempo na różnorodnych nawierzchniach. ## Dziedzictwo i wpływ na motoryzację Alpine A110 wyznaczył nowe standardy dla samochodów sportowych o konstrukcji centralnej i lekkiej. Jego filozofia – maksymalna redukcja masy przy zachowaniu sztywności konstrukcji – znalazła kontynuację w późniejszych modelach takich jak Renault Alpine GTA, a także w współczesnej Alpines A110 (wersja produkowana od 2017 roku). W kulturze popularnej samochód pojawia się w licznych filmach, grach komputerowych (np. *Gran Turismo*, *Forza Horizon*) oraz jest przedmiotem pożądania kolekcjonerów; ceny dobrze zachowanych egzemplarzy przekraczają dziś 200 000 EUR. ## Kontynuacja – nowa Alpine A110 (od 2017) W 2017 roku Alpine wznowiło produkcję modelu A110, nawiązując do klasycznej linii stylistycznej, lecz zastosowało nowoczesną platformę z aluminium, silnik turbodoładowany 1,8 l o mocy 252 KM oraz zaawansowane systemy wspomagania kierowcy. Nowa A110 otrzymała liczne nagrody za design i dynamikę jazdy, potwierdzając trwałość koncepcji zapoczątkowanej przez oryginalny model z lat 60. ## Podsumowanie Alpine A110 to nie tylko samochód sportowy, ale symbol inżynieryjnej odwagi i pasji do jazdy. Jego lekka konstrukcja, centralny układ napędowy i sukcesy rajdowe uczyniły go legendą, która nadal inspiruje projektantów i entuzjastów motoryzacji na całym świecie. --- *Źródła: Wikipedia, Alpine Archives, Rajdowe Mistrzostwa Świata FIA, literatura techniczna z lat 60‑70.*