Claude – rodzina dużych modeli językowych opracowywanych przez firmę Anthropic, po raz pierwszy udostępniona w 2023 roku. Nazwa modelu bywa wyjaśniana jako nawiązanie do Claude Shannona, pioniera teorii informacji, a zarazem jako bardziej „ludzki” odpowiednik nazw asystentów głosowych takich jak Alexa czy Siri. Claude jest wykorzystywany m.in. do zastosowań konwersacyjnych, analizy tekstu, pracy z obrazem i programowania, zwłaszcza za pośrednictwem narzędzia Claude Code. Pierwszy model z tej rodziny trafił na rynek w marcu 2023 roku. Anthropic rozwija go z użyciem podejścia określanego jako constitutional AI, mającego zwiększać zgodność odpowiedzi modelu z przyjętymi zasadami bezpieczeństwa i użyteczności. == Trenowanie i constitutional AI == Modele Claude są transformerami generatywnymi trenowanymi do przewidywania kolejnych słów w dużych zbiorach tekstu, a następnie dostrajanymi m.in. z użyciem RLHF. Według Anthropic istotnym elementem ich rozwoju jest również constitutional AI, czyli metoda, w której model ma oceniać i poprawiać własne odpowiedzi zgodnie z zestawem zapisanych zasad. Anthropic używa także robota internetowego ClaudeBot do pozyskiwania treści z sieci. Według deklaracji firmy ma on respektować pliki robots.txt, choć w 2024 krytykowano go za nadmierne obciążanie niektórych stron podczas scrapingu danych. Tak zwana „konstytucja” Claude’a to zbiór zasad zapisanych w języku naturalnym, do których model ma dopasowywać swoje odpowiedzi. Pierwsza publicznie opisana wersja takiej konstytucji została przedstawiona w 2022 roku, a jej późniejsze wersje rozszerzano o bardziej szczegółowe wytyczne dotyczące m.in. uczciwości odpowiedzi, unikania wspierania przemocy i ograniczania ryzyk społecznych. W artykule naukowym Anthropic opisano dwa etapy tej metody: etap nadzorowany, w którym model generuje odpowiedzi, sam je krytykuje i poprawia, oraz etap uczenia przez wzmacnianie, w którym do oceny zgodności z konstytucją wykorzystuje się również informacje zwrotne generowane przez systemy AI. Podejście to jest zwykle przedstawiane jako odmiana klasycznego RLHF, ograniczająca zależność od ręcznie przygotowywanej informacji zwrotnej od ludzi. == Funkcje == === Abonamenty i dostęp === Podstawowy interfejs Claude jest udostępniany jako usługa sieciowa, natomiast płatne plany zapewniają wyższe limity i dostęp do dodatkowych funkcji. W maju 2024 Anthropic wprowadził plany Claude Team i Claude Enterprise dla organizacji. W kwietniu 2025 firma ogłosiła wyższy plan Claude Max, oferowany w wariantach 5× i 20×, z większym limitem użycia oraz wcześniejszym dostępem do wybranych funkcji. === Wyszukiwanie w sieci === W marcu 2025 Anthropic dodał do Claude’a funkcję przeszukiwania internetu, początkowo dostępną dla płacących użytkowników w Stanach Zjednoczonych. W maju 2025 dostęp rozszerzono także na użytkowników bezpłatnych planów. === Artifacts === W czerwcu 2024 Anthropic zaprezentował funkcję Artifacts, pozwalającą generować i wyświetlać w osobnym obszarze interfejsu m.in. fragmenty kodu, dokumenty i proste aplikacje. === Obsługa komputera === W październiku 2024 Anthropic wprowadził funkcję „computer use” („obsługa komputera”), w której Claude może interpretować zawartość ekranu i symulować działanie myszy oraz klawiatury, próbując wykonywać wieloetapowe zadania na komputerze użytkownika. == Claude Code == Claude Code to narzędzie wiersza poleceń działające na komputerze użytkownika i komunikujące się z modelami Claude przez API. Pozwala m.in. uruchamiać polecenia, czytać i zapisywać pliki oraz prowadzić interaktywną pracę nad kodem. Claude Code został pokazany w lutym 2025, a w maju 2025 udostępniono go szerzej wraz z premierą modeli Claude 4. Według Anthropic przychody tego produktu wzrosły do lipca 2025 ponad pięciokrotnie, co firma wiązała z rosnącym zainteresowaniem przedsiębiorstw. W październiku 2025 Anthropic udostępnił również webową wersję Claude Code i aplikację dla systemu iOS. W publicystyce technologicznej narzędzie bywało opisywane jako jedno z najważniejszych rozwiązań wspomagających programowanie z użyciem modeli językowych. W sierpniu 2025 Anthropic przedstawił też rozszerzenie Claude for Chrome, umożliwiające sterowanie przeglądarką z poziomu Claude Code. W 2025 roku media informowały również o wykorzystaniu Claude Code przez podmioty prowadzące działania ofensywne w cyberprzestrzeni; Anthropic podał, że zidentyfikowane konta powiązane z tymi incydentami zostały zablokowane, a sprawy zgłoszono odpowiednim służbom. W styczniu 2026 zapowiedziano także Claude Cowork, graficzne narzędzie o podobnym przeznaczeniu, kierowane do mniej technicznych użytkowników; według twórców powstało ono w dużej mierze z wykorzystaniem Claude Code. Miesiąc później Anthropic ogłosił Claude Code Security, system ukierunkowany na wyszukiwanie podatności w repozytoriach kodu. == Modele == Rodzina Claude 3, ogłoszona w marcu 2024, obejmowała trzy główne warianty: Haiku, Sonnet i Opus, różniące się szybkością działania, kosztem i możliwościami w bardziej złożonych zadaniach. Nazwę „Claude” zwykle wywodzi się od nazwiska Claude’a Shannona. Kolejne główne generacje modeli były oferowane w kilku wariantach wielkości i ceny, przede wszystkim jako Haiku, Sonnet i Opus. === Claude i Claude 2 === Pierwsza wersja Claude została wydana w marcu 2023 i początkowo była dostępna tylko dla wybranych użytkowników. Claude 2, ogłoszony w lipcu 2023, był pierwszym modelem tej rodziny szerzej udostępnionym odbiorcom. W listopadzie 2023 Anthropic zaprezentował Claude 2.1, zwiększając okno kontekstowe do 200 tysięcy tokenów. === Claude 3 i 3.5 === Rodzina Claude 3 została ogłoszona 4 marca 2024. Media zwracały uwagę m.in. na wyniki modeli w benchmarkach oraz na ich zachowanie w testach typu „needle in a haystack”, gdzie Claude 3 sprawiał wrażenie, jakby rozpoznawał sztucznie przygotowane próby. 20 czerwca 2024 zaprezentowano Claude 3.5 Sonnet, a razem z nim funkcję Artifacts. Jesienią 2024 przedstawiono odświeżoną wersję Claude 3.5 Sonnet i model Claude 3.5 Haiku, a także funkcję „computer use”, rozwijaną w publicznej becie. === Claude 4 === 22 maja 2025 Anthropic ogłosił modele Claude Sonnet 4 i Claude Opus 4. Firma podkreślała wtedy poprawę wyników w zadaniach związanych z programowaniem i rozumowaniem oraz dodała nowe funkcje API, takie jak wykonywanie kodu, łączniki do zewnętrznych narzędzi przez Model Context Protocol i Files API. W sierpniu 2025 wydano Claude Opus 4.1. W tym samym okresie Anthropic ogłosił możliwość kończenia szczególnie nadużywających rozmów po wielokrotnych odmowach udzielenia odpowiedzi. Jesienią 2025 ukazały się Claude Haiku 4.5, Claude Sonnet 4.5 i Claude Opus 4.5, a na początku 2026 – Claude Opus 4.6 i Claude Sonnet 4.6. == Wycofywanie modeli == Anthropic deklarował, że zachowuje wagi wycofanych modeli co najmniej tak długo, jak istnieje firma, a w przypadku części modeli prowadzi nawet symboliczną komunikację wokół ich „emerytury”. Po wycofaniu Claude 3 Opus Anthropic uruchomił dla tego modelu newsletter w serwisie Substack pod nazwą „Claude's Corner”. Model został później częściowo przywrócony dla płacących użytkowników i na żądanie w API, mimo że firma nadal określała go jako „retired”. == Wybrane badania i eksperymenty == W maju 2024 Anthropic opublikował pracę z zakresu interpretowalności mechanistycznej, opisującą wewnętrzne „cechy” modelu Claude 3 Sonnet, oraz udostępnił eksperymentalny wariant „Golden Gate Claude”, w którym silnie aktywowano reprezentację związaną z Golden Gate Bridge. W 2025 i 2026 Anthropic opisywał też eksperymenty związane z użyciem modeli Claude do bardziej złożonych zadań: zarządzania automatem sprzedającym, wspomagania programowania robota, gry w Pokémon Red czy pracy wielu agentów nad napisaniem kompilatora języka C. == Zastosowania == W grudniu 2025 Claude wykorzystano przy planowaniu odcinka trasy marsjańskiego łazika Perseverance; inżynierowie NASA użyli Claude Code do przygotowania odcinka drogi o długości około 400 metrów. W lutym 2026 norweski państwowy fundusz majątkowy rozpoczął używanie Claude do wykrywania ryzyk ESG w portfelu inwestycyjnym. W marcu 2026 media podały również, że Claude pomógł znaleźć ponad sto błędów bezpieczeństwa w przeglądarce Firefox. W tym samym miesiącu Microsoft ogłosił udostępnienie najnowszego modelu Claude Sonnet użytkownikom Microsoft 365 Copilot. == Zastosowania wojskowe i spory == W listopadzie 2024 Anthropic, Palantir i Amazon Web Services ogłosiły współpracę przy udostępnianiu modeli Claude instytucjom wywiadowczym i obronnym Stanów Zjednoczonych. Później temat obecności Claude’a w sektorze bezpieczeństwa narodowego stał się przedmiotem sporów politycznych i kontraktowych. Anthropic utrzymywał zakaz wykorzystywania modeli do masowej inwigilacji krajowej i do w pełni autonomicznej broni, co doprowadziło do napięć z częścią amerykańskich instytucji państwowych. Pod koniec lutego 2026 sekretarz obrony Pete Hegseth uznał Anthropic za „ryzyko dla łańcucha dostaw”, a administracja federalna rozpoczęła wycofywanie technologii tej firmy z agencji rządowych. == Zobacz też == duży model językowy Model Context Protocol sztuczna inteligencja == Przypisy == == Linki zewnętrzne == Oficjalna strona