Lockheed Martin F-35 Lightning II - użytkownicy.
Informacje zawarte w artykule mogą być nieaktualne lub niepełne z uwagi na trwający rozwój i produkcję samolotu
W 2024 roku 9 państw używało samolotów F-35. Największym użytkownikiem F-35 pozostają Stany Zjednoczone, maszyna ta już jednak stała się najpowszechniej używanym samolotem w NATO, z kolejnymi oczekującymi zamówieniami z wielu państw. Obok trzech rodzajów amerykańskich sił zbrojnych, do połowy 2024 roku samolot ten używany jest bądź został zamówiony przez lotnictwo 12 krajów europejskich – Belgii, Czech, Norwegii, Finlandii, Niemiec, Wielkiej Brytanii, Włoch, Holandii, Norwegii, Polski, Grecji i Szwajcarii, co czyni F-35 najpowszechniej używanym samolotem bojowym NATO oraz Unii Europejskiej. Poza Europą do grona nabywców należą Japonia, Kanada, Korea Południowa, Singapur i Izrael.
== Obecni ==
=== Australia ===
Australia
Royal Australian Air Force – Australia przystąpiła do fazy rozwojowej samolotu 11 czerwca 2002 (oficjalnie 31 października). Zakup pierwszej transzy 14 F-35A zatwierdzono w białej księdze z 2009 roku, w drugiej fazie będzie pozyskanych 58 maszyn, w sumie 72 sztuki w trzech dywizjonach (dwa w RAAF Base Williamtown – Nowa Południowa Walia, jeden w RAAF Base Tindal), operacyjne od 2020, możliwość zwiększenia floty do 100 sztuk w przyszłości będzie rozważana. W maju 2012 finansowanie ograniczono do dwóch samolotów w celów szkolenia personelu na terenie USA z terminem dostaw w 2014 roku. RAAF kupiły w 2007, wbrew pierwotnym planom, 24 F/A-18F, ponieważ nie było możliwości zastąpienia F-111C (wycofane w 2010) przez JSF. 23 kwietnia 2014 nowy australijski rząd zatwierdził zakup dalszych 58 sztuk, otwierając drogę do zamówienia łącznie 72 samolotów, zastąpią one F/A-18A/B Hornet, które mają być wycofane w 2022 roku, budżet zakupu ma wynieść 12,4 mld USD. Montaż pierwszego F-35A dla RAAF oznaczonego AU-1 rozpoczęto w październiku 2013, samolot wyholowano z montowni w czerwcu 2014. Pierwszy lot odbył się 29 września 2014. Drugi egzemplarz AU-2 oblatano 1 października, 18 grudnia 2014 dostarczono go do bazy Luke W listopadzie 2021 w Australii służyło 44 tych myśliwców44. Osiągnęły one gotowość operacyjną 28 grudnia 2020 roku.
=== Dania ===
Dania
Królewskie Duńskie Siły Powietrzne – w 2002 roku do programu Joint Strike Fighter dołączyła Dania. Pierwotnie zakładano, że około 2012 roku posiadane przez ten kraj samolotu F-16A/B MLU zaczną być zastępowane przez 48 F-35A. Nadal partycypując w kosztach JSF, rozpoczęto konkurs na nowy samolot bojowy, w którym oprócz F-35A pojawił się Boeing F/A-18E/F Super Hornet, Saab Gripen NG oraz Typhoon oferowany przez Eurofighter GmbH. W 2007 roku Eurofighter, podobnie jak to uczynił w Norwegii, wycofał się z rywalizacji, motywując swoją decyzję faworyzowaniem przez Danię amerykańskiej konstrukcji. Zmiana stanowiska Danii w sprawie nowego samolotu zaowocowała decyzją o powrocie. W 2010 roku proces wstrzymano do marca 2013, gdy czterech producentów ponownie zaproszono do składania ofert. W maju 2016 rok duński rząd zarekomendował parlamentowi zakup 27 sztuk Lightning II. Dostawy F-35A do bazy Skrydstrup mają się rozpocząć w 2023 roku, a pełną gotowość operacyjną mają osiągnąć w 2027 roku.
=== Holandia ===
Holandia
Królewskie Holenderskie Siły Powietrzne – Holandia dołączyła do programu Joint Strike Fighter w 2002 roku, stając się uczestnikiem poziomu II. 19 grudnia 2009 roku holenderskie ministerstwo obrony poinformowało o wybraniu samolotu F-35A jako maszyny mającej zastąpić używane przez ten kraj wielozadaniowe F-16. Holendrzy planowali zakup 85 myśliwców, chociaż liczba operacyjnych F-16 spadła do 68; przed podjęciem decyzji zamówiono dwa F-35A do prób. Pierwszy F-35A dla Holandii o numerze F-001 (oznaczenie producenta AN-1) opuścił linię montażową 1 kwietnia 2012, oblatano go 6 sierpnia 2012. Drugi holenderski F-35 AN-2 wytoczono z montowni 8 marca 2013. Rządząca od listopada 2012 koalicja rozważała zamówienie od 52 do 68 samolotów, chociaż 4,5 mld euro zarezerwowane na ten cel wystarczałoby na 33-35 sztuk. Pierwszy samolot przekazano formalnie 25 lipca 2013 w Fort Worth, chociaż do czasu podjęcia decyzji o kontynuowaniu zakupów pozostawał zmagazynowany w Eglin, służąc tylko do testów na ziemi. 17 września 2013 poinformowano, że rząd podjął decyzję o zakupie 37 sztuk JSF. Liczba wynika z nieprzekraczania zarezerwowanego budżetu 4,5 mld euro (ok. 6 mld USD), roczne koszty eksploatacji oceniano na 270 mln euro. Pierwszym użytkownikiem samolotu stała się 322. Eskadra z bazy Leeuwarden (od 31 października 2019), kolejnym 313. Eskadra z Volkel. W 2019 liczbę zamówionych samolotów zwiększono o 9, do 46, a w 2022 roku ogłoszono zamiar zamówienia dalszych 6 i uzbrojenia w nie trzeciej eskadry. W grudniu 2021 holenderskie F-35A uzyskały wstępną gotowość operacyjną, a osiągnięcie pełnej gotowości i dostarczenie 46 samolotów planowane jest na 2024 rok. Do połowy 2022 roku dostarczono 26 samolotów (w tym 8 pozostawało w USA do szkolenia).
=== Izrael ===
Izrael
Siły Powietrzne Izraela – rozmowy w sprawie zakupu przez Izrael 25 sztuk samolotów F-35 z opcją na kolejne 50 rozpoczęły się w połowie 2008 roku. 26 września 2008 roku amerykańska Agencja ds. Współpracy Wojskowej (Defense Security Cooperation Agency) zwróciła się z prośbą do Kongresu o wyrażenie zgody na sprzedaż Izraelowi 25 maszyn z opcją na kolejne 50 egzemplarzy. Izrael od początku wymagał możliwości integracji z płatowcem własnych systemów uzbrojenia i awioniki oraz utworzenia w kraju bazy serwisowej samolotów, na co początkowo Amerykanie nie wyrażali zgody. Impas w rozmowach był przyczyną rozpoczęcia przez Izrael pod koniec kwietnia 2010 roku starań nabycia kolejnych maszyn F-16 lub F-15 w tym najnowszej wersji F-15SE Silent Eagle. Na przełomie czerwca i lipca 2010 roku Amerykanie zgodzili się na integrację z płatowcem uzbrojenia lokalnej produkcji, a w sierpniu wydano zgodę na przekazanie Izraelowi dokumentacji technicznej niezbędnej do przeprowadzania samodzielnych napraw i remontów. 15 sierpnia 2010 roku izraelskie ministerstwo obrony wydało zgodę na zakup pierwszych 20 egzemplarzy samolotu F-35, a 16 września tego samego roku zakup zatwierdził parlament. 7 października 2010 Lockheed poinformował o podpisaniu wstępnej umowy dotyczącej zakupu pierwszych dwudziestu maszyn. W czerwcu 2016 roku pierwsi izraelscy piloci F-35 udali się na szkolenie do Stanów Zjednoczonych, a w listopadzie tego samego roku zamówienie na F-35 zwiększono do łącznie 50 egzemplarzy. Pierwsze dwa F-35I dostarczono do Izraela 12 grudnia 2016 roku.
=== Japonia ===
Japonia
Japońskie Powietrzne Siły Samoobrony – starania o pozyskanie następcy swoich samolotów McDonnell Douglas F-4 Phantom II Japonia rozpoczęła w 2006 roku. W tym celu zwróciła się do Dassault Aviation, Eurofightera i Boeinga o przedłożenie stosownej oferty. Dassault zaoferował samolot Rafale, Eurofighter Typhoona, a Boeing maszynę Boeing F/A-18E/F Super Hornet lub F-15. Lockheed nie uczestniczył w rywalizacji z powodu braku zgody na sprzedaż samolotów Lockheed F-22 Raptor i opóźnieniach w programie Joint Strike Fighter. W połowie 2009 roku Japonia oficjalnie ogłosiła rozpoczęcie programu F-X, rezygnując jednocześnie z prób pozyskania F-22 z powodu definitywnej odmowy ich sprzedaży przez Stany Zjednoczone. W zaistniałej sytuacji do rywalizacji stanęły Eurofighter Typhoon, Boeing F/A-18E/F Super Hornet oraz gotowy już do uczestnictwa w programie F-X Lockheed Martin z F-35. 19 grudnia 2011 roku japońskie ministerstwo obrony ogłosiło, że zwycięzcą w programie F-X i dostawcą 42 maszyn został Lockheed. Pierwsze cztery egzemplarze miały zostać zakupione w roku fiskalnym 2012. Wybór F-35 wzbudził kontrowersje polegające na tym, iż Lockheed zaproponował japońskiemu przemysłowi udział w produkcji samolotu na poziomie 20%, w odróżnieniu od Boeinga oferującego 80% udział japońskich firm w produkcji Super Horneta i cenę o 3 mld USD niższą niż Lockheed. Koszt 42 F-35A to 8 mld USD, dostawy samolotów miały się rozpocząć w 2016 roku. Montaż finalny 38 maszyn miał odbywać się w japońskich zakładach Mitsubishi Heavy Industries w Nagoi z podzespołów dostarczonych od kooperantów. Zakładano, że tempo produkcji wynosić będzie około dwa egzemplarze miesięcznie. Wytwórnia odpowiedzialna ma być również za serwisowanie maszyn, ich naprawy i ewentualne dalsze modernizacje. Wytwórnia Mitsubishi współpracowała już z Lockheedem przy produkcji samolotów Mitsubishi F-2. 24 sierpnia 2016 oblatano F-35A AX-1 dla Japonii. 23 września 2016 zaprezentowano go oficjalnie. 10 stycznia 2017 dostarczono drugi F-35A dla Japonii, zarazem 200. seryjny egzemplarz F-35. W grudniu 2018 roku Japonia zatwierdziła plan zakupu dodatkowych 105 F-35, stając się przez to drugim ich największym planowanym użytkownikiem. W tym 42 samoloty zamówiono w wersji skróconego startu i pionowego lądowania F-35B, która ma być dostarczana od 2023 roku i bazować na dwóch przebudowanych w tym celu śmigłowcowcach „Izumo” i „Kaga”.
=== Korea Południowa ===
Korea Południowa
Siły Powietrzne Republiki Korei – 30 września 2014 Korea Południowa podpisała kontrakt na dostawę 40 szt. F-35A dla zastąpienia F-4E Phantom II. Pierwszy egzemplarz F-35A (C01) dla Korei oblatano 19 marca 2018. 28 marca 2018 odbyła się oficjalna prezentacja samolotu. 17 grudnia 2019 osiągnęły one wstępną gotowość bojową; w Korei było ich wówczas 13. Planowany jest zakup dalszych 20 F-35 oraz 12–32 F-35B dla marynarki Korei. W wersji skróconego startu i pionowego lądowania mają bazować na dwóch przebudowywanych w tym celu uniwersalnych okrętach desantowych typu Dokdo i ewentualnym przyszłym lotniskowcu.
=== Norwegia ===
Norwegia
Norweskie Siły Powietrzne – w konkursie na nową maszynę bojową uczestniczyło pierwotnie trzech oferentów, Eurofighter GmbH z Typhoonem, Gripen Internatiolnal z Gripenem NG i Lockheed Martin. W grudniu 2007 roku EADS w imieniu Eurofightera wycofała się z rywalizacji, motywując s
📊
Mapa Powiązań
Neural_Network // Co-Mentioned_Entities
📰
Najnowsze Wzmianki
Live_Feed // 4 artykułów
>_ F-35
Marka // Entity_Profile
[DATA] Lockheed Martin F-35 Lightning II - użytkownicy.
Informacje zawarte w artykule mogą być nieaktualne lub niepełne z uwagi na trwający rozwój i produkcję samolotu
W 2024 roku 9 państw używało samolotów F-35. Największym użytkownikiem F-35 pozostają Stany Zjednoczone, maszyna ta już jednak stała się najpowszechniej używanym samolotem w NATO, z kolejnymi oczekującymi zamówieniami z wielu państw. Obo
[METRICS] Encja posiada 4 wzmianek w bazie oraz 4 powiązanych artykułów. Trust Score: 50/100.
Wersja statyczna dla wyszukiwarek. Pełna wersja interaktywna z grafiką dostępna po włączeniu JavaScript.