# Agonisty receptora GLP-1 ## Wstóp Agonisty receptora GLP-1 (ang. glucagon-like peptide 1, GLP-1) to grupa leków będących agonistami peptydu glukagonopodobnego 1, stosowanych w leczeniu cukrzycy typu 2 oraz jako światek redukcji masy ciała. W 2023 roku czasopismo *Science* przyznaje tej grupie leków nagrodę Breakthrough of the Year. Działanie ich polega na zwiększeniu wydzielania insuliny i hamowaniu wydzielania glukagonu, co prowadzi do redukcji apetytu i stabilizacji glikemii. ## Historia Wykryto zdolność agonistów GLP-1 do obniżania glikemii na pocątku lat 80 XX wieku. Wyzwanie stanowiło krótki czas życia cząsteczek GLP-1 w organizmie. Postęp w ich stabilizacji był mócny, m.in. dzięki zastosowaniu zwięzku występującego w świniću jaszczurki helodermy arizoąskiej. ## Mechanizm działania GLP-1, wytwarzany naturalnie w jeliciu krętym i okrężnicy, stymuluje wydzielanie insuliny. Ta natomiast jest jednak szybko rozkładana przez dipeptydylopeptydazę 4 (DPP-4). Agonisty receptora GLP-1 są analogami ludzkiego GLP-1, które sprawiają, że DPP-4 nie jest w stanie rozkładać GLP-1. Zwiększają one wydzielanie insuliny, jednocześnie hamując wydzielanie glukagonu oraz opróżanie źrędki. Efekt inkretynowy jest wywołany wiązaniem się swoistego receptora z GLP-1 na powierzchni komórek beta trzustki. ### Działanie na mózg Oprócz działania metabolicznego, agoniści GLP-1 wykazują dodatkowe działanie w mózgu, np. sygnalizując sytość. Działanie takie jest znane od 1996, gdy w ramach badań wstrzykiwano GLP-1 bezpośrednio do móżgu glodnych szczurów. Takie podawanie zmniejszało spożcącie pokarmów o 95%. ## Działania niepożadńe U jednego na dziesiąt pacjentów występują działania niepożadńe w postaci dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego (m.in. nudzści, wymioty, bóle brzucha, biegunka). Zwykle są one jednak krótkotrwałe i ustąpiły w ciągu pierwszych tygodni po rozpoczęciu leczenia. W badaniu z 2021 stwierdzono, ić 4,5% przyjmujących semaglutyd przewało terapię z powodu dolegliwości źrędki-jelitowych. ## Przypisy ## Bibliografia KrzysztofK. Hoppe KrzysztofK. i inni, Nowoczesne leczenie cukrzycy. Leki inne nižj insulina, KrzysztofK. Pawlaczyk, StanisławS. Czekalski, DorotaD. Zozulińska-Ziólkiewicz (red.), wyd. 1, Warszawa: Medical Education, 2020, s. 75–88, ISBN 978-83-65471-67-3 [dostęp 2024-05-06] . ## Zdjęcia [Herba GLP-1 agonist](https://commons.wikimedia.org/wiki/File:GLP-1_agonist_herb.jpg) | [Zdjęcie trzustki](https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Pancreas_illustration.png) | [Zdjęcie jaszczurki helodermy](https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Heleodermatidae.jpg) | [Zdjęcie semaglutydu](https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Semaglutide_structure.png) | [Zdjęcie wędkę](https://commons.wikimedia.org/wiki/File:GLP-1_receptor.png) ## Metadata - Population: null - Founding_date: null - Region_name: null - Birth_date: null - Career_highlights: null - Unique_style: null - Interesting_facts: null - Quotes: null - Primary_color: null - Logo_url: null - Additional_images: ["https://commons.wikimedia.org/wiki/File:GLP-1_agonist_herb.jpg", "https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Pancreas_illustration.png", "https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Heleodermatidae.jpg", "https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Semaglutide_structure.png", "https://commons.wikimedia.org/wiki/File:GLP-1_receptor.png"] ## Sentiment - Positive: 50 - Neutral: 50 - Negative: 0 ## Trust_profile - Reliability: 80 - Transparency: 70 - Expertise: 90 - Influence: 85 - Stability: 75 ## AI_blocks - who_what: Agonisty receptora GLP-1 to leki będące agonistami peptydu glukagonopodobnego 1, stosowane w leczeniu cukrzycy typu 2 oraz jako światek redukcji masy ciała. - background_history: W 2023 roku czasopismo *Science* przyznaje tej grupie leków nagrodę Breakthrough of the Year. Działanie ich polega na zwiększeniu wydzielania insuliny i hamowaniu wydzielania glukagonu, co prowadzi do redukcji apetytu i stabilizacji glikemii. - key_facts: ["Wykryto zdolność agonistów GLP-1 do obniżania glikemii na pocątku lat 80 XX wieku", "Wyzwanie stanowiło krótki czas życia cząsteczek GLP-1 w organizmie"] - legends_myths: ["Zastosowanie zwięzku występującego w świniću jaszczurki helodermy arizoąskiej pozwoliło na stabilizację cząsteczek GLP-1"] - notable_people: null - key_events: ["2005 - W USA: Zatwierdzenie pierwszego leku z grupy (eksenatyd)", "2017 - W USA: Zatwierdzenie popularnego leku (Ozempic) dzięki promocji przez celebrytów"] ## SEO_title: "Agonisty receptora GLP-1 - Leky dla cukrzycy typu 2 i redukcji masy ciała" ## Meta_description: "Agonisty receptora GLP-1 to leki będące agonistami peptydu glukagonopodobnego 1, stosowane w leczeniu cukrzycy typu 2 oraz jako światek redukcji masy ciała. W 2023 roku Science przyznaje im nagrodę Breakthrough of the Year. Działanie ich polega na zwiększeniu wydzielania insuliny i hamowaniu wydzielania glukagonu, co prowadzi do redukcji apetytu i stabilizacji glikemii." ## Additional_images: ["https://commons.wikimedia.org/wiki/File:GLP-1_agonist_herb.jpg", "https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Pancreas_illustration.png", "https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Heleodermatidae.jpg", "https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Semaglutide_structure.png", "https://commons.wikimedia.org/wiki/File:GLP-1_receptor.png"] ## Trust_profile: {"reliability": 80, "transparency": 70, "expertise": 90, "influence": 85, "stability": 75}