# Międzynarodowy Port Lotniczy im. Jana Pawła II Kraków-Balice Międzynarodowy Port Lotniczy im. Jana Pawła II Kraków-Balice (Kraków Airport, kod IATA: KRK, kod ICAO: EPKK) to ważny węzeł komunikacyjny, kluczowy dla południowej Polski. Położony zaledwie 11 km na zachód od centrum Krakowa, w miejscowości Balice, port lotniczy jest drugim co do wielkości w Polsce pod względem liczby odprawianych pasażerów. Obok lotniska znajduje się 8. Baza Lotnictwa Transportowego, z którą współużytkuje betonową drogę startową o wymiarach 2550 × 60 m. ## Historia ### Początki lotnictwa w Krakowie Loty pasażerskie w Krakowie rozpoczęły się w 1923 roku z lotniska Kraków-Rakowice-Czyżyny. To historyczne lotnisko zostało zlikwidowane w 1963 roku, ale w 2005 roku część jego dawnej drogi startowej została ponownie oddana do użytku jako lądowisko muzealne. W 1964 roku podjęto decyzję o udostępnieniu części wojskowego lotniska w Balicach dla potrzeb lotnictwa cywilnego, co stanowiło przełomowy moment w rozwoju komunikacji lotniczej w regionie. ### Utworzenie lotniska cywilnego w Balicach W 1967 roku utworzono przejście graniczne Kraków-Balice, co umożliwiło otwarcie międzynarodowych połączeń lotniczych. Od tego momentu, lotnisko w Balicach zaczęło pełnić funkcję ważnego międzynarodowego portu lotniczego. W 1995 roku, w uznaniu zasług i związku z miastem, lotnisko otrzymało imię Jana Pawła II, co podkreśliło jego znaczenie dla Polski i świata. ### Rozwój infrastruktury i połączeń Pod koniec lat 90. lotnisko udowodniło swoją zdolność do obsługi dużych samolotów, gdy w 1998 roku wylądował tu Boeing 747-400, znany jako Jumbo Jet. Wprawdzie pas startowy nie pozwala na pełne obciążenie takich maszyn, ale wydarzenie to pokazało potencjał lotniska. W 2003 roku rozpoczęły się rozmowy z tanimi liniami lotniczymi Ryanair, jednak brak porozumienia co do opłat lotniskowych doprowadził do planów budowy oddzielnego terminala dla tanich przewoźników. Ostatecznie, chociaż nowy terminal nie powstał, obecność tanich linii lotniczych wymusiła konkurencję cenową na rynku. ### Dynamiczny wzrost i modernizacja W 2004 roku pojawiły się nowe połączenia w Europie Środkowej, a lotnisko odzyskało dynamikę rozwoju po krótkim okresie spadku przewozów. W tym samym roku pojawiła się propozycja otwarcia połączenia kolejowego z centrum miasta. W 2005 roku lotnisko obsłużyło milion pasażerów w ciągu roku, stając się pierwszym regionalnym portem lotniczym w Polsce z takim wynikiem. W 2006 roku uruchomiono połączenie kolejowe, a także obsłużono 2 miliony pasażerów. W kolejnych latach następowały dalsze modernizacje i rozbudowy, w tym otwarcie terminalu krajowego w 2007 roku, nowej strażnicy Lotniskowej Straży Pożarnej oraz nowej części terminalu międzynarodowego. W 2007 roku nastąpiła zmiana nazwy na Kraków Airport im. Jana Pawła II. W 2010 roku otwarto nowy parking wielopoziomowy oraz oddano do użytku łącznik między płytą postojową a pasem startowym. ### Rozbudowa i rekordy W 2011 roku wydano pozwolenie na rozbudowę terminala pasażerskiego, a w 2012 roku linia lotnicza Ryanair otworzyła swoją bazę operacyjną w Balicach. W 2013 roku rozpoczęto budowę nowego terminala pasażerskiego, a w 2015 roku oddano do użytku nową, wschodnią część terminalu. W kolejnych latach lotnisko notowało rekordy liczby obsłużonych pasażerów, osiągając 5 milionów w 2017 roku i ponad 6,7 miliona w 2018 roku. ### Dalsze plany i inwestycje W 2019 roku Wizzair otworzył swoją bazę, a American Airlines ogłosiły połączenie do Chicago. W 2021 roku rozpoczęto prace nad poszerzeniem płyty postojowej. W 2022 roku przeniesiono bazę Lotniczego Pogotowia Ratunkowego do Kokotowa. W 2024 roku po raz pierwszy obsłużono 9 i 10 milionów pasażerów. W 2025 planowane jest osiągnięcie 13 mln pasażerów. ## Rozwój portu lotniczego w XXI wieku XXI wiek to okres szybkiego wzrostu dla krakowskiego lotniska. W latach 2000–2020 średnioroczny wzrost wynosił 18%. W 2016 roku podpisano list intencyjny dotyczący systemu GBAS. W 2017 roku zarząd przyjął strategię rozwoju do 2036 roku, obejmującą budowę nowej drogi startowej, hangaru, bazy paliw oraz rozbudowę terminala pasażerskiego. W czerwcu 2023 rozpoczęła się budowa nowego terminala cargo, który został oddany do uzytku w maju 2025. ### Plany na przyszłość Nowa strategia rozbudowy zakłada przepustowość na poziomie 19 milionów, z możliwością zwiększenia do 25 milionów. Planuje się przebudowę starego terminala cargo na tymczasowy terminal pasażerski. Rozbudowa terminala na zachód ma się zacząć w 2025, a zakończyć w 2027. Budowa nowej drogi startowej planowana jest na 2031. ## Linie lotnicze i połączenia [Sekcja o liniach lotniczych i połączeniach - treść pominięta ze względu na brak aktualnych danych w dostarczonym tekście. Informacje te są dynamiczne i szybko się zmieniają.] ## Połączenia do centrum Krakowa ### Połączenie kolejowe Od 2006 roku istnieje kolejowe połączenie z centrum Krakowa. W 2014 roku zawieszono kursy na czas remontu linii, a w 2015 roku uruchomiono zmodernizowaną linię z nową stacją Kraków Lotnisko. Obsługę trasy prowadzą Koleje Małopolskie pociągami Pesa Acatus Plus. ### Połączenia autobusowe Z lotniska można dostać się do centrum Krakowa za pomocą linii autobusowych komunikacji miejskiej: 300 i 902. * **Linia 300:** Kraków Airport – Bielany - Rondo Grunwaldzkie - Osiedle Podwawelskie * **Linia 902:** Kraków Airport – Olszanica – Chełm – Hotel Cracovia – Basztowa – Dworzec Główny Dodatkowo, linia 209 zatrzymuje się w bliskim sąsiedztwie terminalu krajowego. Dostępne są również autobusy dalekobieżne firm NEOBUS i REGIOJET. ### Połączenie drogowe W sąsiedztwie lotniska przebiega autostrada A4 i droga ekspresowa S7. Przejazd do centrum Krakowa zajmuje 20-45 minut. Na lotnisku dostępne są publiczne parkingi oraz wypożyczalnie samochodów. ## Firmy handlingowe Na lotnisku działają trzy firmy handlingowe: LS Airport Services, Welcome Airport Services oraz Aviation Support Poland, oferujące usługi w zakresie obsługi pasażerów, załadunku bagażu i obsługi samolotów. ## Stowarzyszenia spotterskie Z lotniskiem oficjalnie współpracuje stowarzyszenie EPKK Spotters. ## Galeria [Galeria zdjęć lotniska - treść pominięta]