# Bieniow ## Toponimia Nazwa „Bieniow” wywodzi się prawdopodobnie od staropolskiego imienia osobowego *Bień* lub od nazwy topograficznej związanej z podmokłymi terenami (białe łąki). W dokumentach historycznych pojawiają się również warianty niemieckiej nazwy *Böhmen* oraz staropolskie formy *Bieńkowo*. ## Historia ### Średniowiecze i wczesnowspółczesność Pierwsze wzmianki o osadnictwie na terenach dzisiejszego Bieniowa pochodzą z XIV wieku, kiedy areał ten należał do księstwa żąskiego będącego częścią Korony Królestwa Polskiego. W wyniku podziałów terytorialnych ziemie te przechodziły następnie pod władzę Czech, Saksonii oraz Prus. ### Okres wojenny (1939‑1945) Podczas II wojny światowej teren ten znalazł się w strefie działań frontowych. W lutym 1945 roku, w ramach ofensywy Armii Czerwonej na Żary, dochodziło do zaciętych walk w okolicach Bieniowa i sąsiedniej wsi Złotnik. Według relacji lokalnych, w walkach brały udział jednostki 36 Dywizji Grenadierów SS Dirlewangera oraz radziecki 207 pułk artylerii przeciwlotniczej. Walki zakończyły się zdobyciem terenów przez Armię Czerwoną 17 lutego 1945 roku. ### Czasy powojenne Po 1945 roku teren został włączony do Polski w ramach przesunięcia granic zachodnich. Wielu mieszkańców przybyło tu w ramach akcji przesiedleń ludności z Kresów Wschodnich, co wpłynęło na miejscowy dialekt charakteryzujący się wymową bez "ł" (np. "zrobi" zamiast "zrobił"). W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego, a po reformie administracyjnej powróciła do województwa lubuskiego. ## Gospodarka Gospodarka Bieniowa opiera się głównie na rolnictwie (uprawy zbóż, warzyw oraz hodowla bydła) oraz drobnym rzemiośle i usługach. Dzięki bliskości linii kolejowej nr 275 Wrocław‑Żary oraz drogowemu dostępowi do Żar (ok. 4 km), mieszkańcy mają łatwy dostęp do rynków zbytu oraz możliwości zatrudnienia w pobliskich ośrodkach przemysłowych. ## Kultura i tradycje We wsi działają zespoły folklorystyczne "Sołoniec" oraz "Dolina Nowego Sołońca" (założone w 1984 r.), które kultywują pieśni i tańce charakterystyczne dla regionu lubuskiego. Od 2004 r. funkcjonuje także oddział Górali Czadeckich Związku Podhalan, organizujący imprezy promujące kulturę podhalańską wśród mieszkańców. W miejscowości działa też chór "Chabry", którego repertuar obejmuje zarówno pieśni ludowe, jak i utwory religijne. ## Zabytki Chociaż Bieniow sam w sobie nie posiada wpisanych do rejestru zabytków obiektów, jego najbliższe okolice (szczególnie wieś Złotnik) oferują szereg cennych zabytków: - **Ruina kościoła gotyckiego** (XIV–XV wieku) – pozostałości po średniowiecznej świątyni. - **Spichlerz, dawny dwór sołtysi** – gotycko‑renesansowy obiekt z 1534 r., przebudowany w XVIII wieku. - **Ogrodzenie murowano‑kamienne** (XV–XVI wieku) – otaczające dawne gospodarstwo. - **Kościół z XIX wieku** – jednonawowy, murowany, z prostokątnym prezbiterium i wieżą, nawiązujący do neogotyckiej formy. - **Cmentarze** – parafialny (po 1945 r.) oraz niemiecki z przełomu XVIII/XIX wieku, częściowo zdewastowany po wojnie. ## Komunikacja - **Kolej**: Przez teren gminy przebiega linia kolejowa nr 275 Wrocław‑Żary. Najbliższa stacja znajduje się w Bieniowie (odległość ok. 0 km od centrum), skąd kursują pociągi w kierunku Görlitz, Węglińca, Zielonej Góry oraz Żagania (przewoźnik: Przewozy Regionalne). - **Droga**: Droga asfaltowa łączy Bieniow z Żarami (ok. 4 km na południowy‑zachód) oraz z Lubomyślem i Kadłubią. Miejscowe drogi są częściowo brukowane, a większość domów murowana, wzniesiona przed wojną i zelektryfikowana. - **Autobus**: Połączenia autobusowe w kierunku Żar realizują PKS Żary (codziennie) oraz MZK Żagań (poniedziałek–piątek). Sobota pozostaje dniem bez bezpośredniego połączenia autobusowego z Żarami. ## Edukacja We wsi funkcjonuje szkoła podstawowa imienia Jana Pawła II, do której uczęszczają dzieci z Bieniowa, Lubomyśla oraz Kadłubii. Placówka zapewnia podstawową edukację oraz dostęp do zajęć pozalekcyjnych (zajęcia sportowe, koła zainteresowań). ## Ciekawostki - W 1936 r. ekspres "Latający Ślązak" relacji Berlin‑Bytom, przejeżdżając przez trasę Jasień – Bieniów – Złotnik – Żagań, osiągał prędkość około **160 km/h**. Dla porównania, w 2005 r. średnia prędkość handlowa na trasie Bieniów‑Żary wynosiła jedynie ok. **40 km/h**. - W 2002 r. mieszkańcy Złotnika (sąsiedniej wsi) obchodzili **700‑lecie** pierwszej wzmianki o osadnictwie w tym rejonie. - W 2007 r. świętowano **50‑lecie parafii** w Złotniku. - 12 listopada 2014 r. Złotnik zwyciężył w konkursie na "Najpiękniejszą Wieś Lubuską", co przyczyniło się do wzrostu zainteresowania turystycznego całego mikroregionu, w tym Bieniowa. ## Przypisy *Informacje pochodzą z artykułu Wikipedia o miejscowości Złotnik oraz z lokalnych źródeł historycznych.* --- *Profil przygotowany w oparciu o dostępne materiały encyklopedyczne i lokalne kroniki.*