# Birmingham - drugie co do wielkości miasto w Wielkiej Brytanii **Birmingham** (wym. /ˈbɜːrmɪŋəm/) – miasto i dystrykt metropolitalny w Anglii, w hrabstwie metropolitalnym West Midlands. Drugie pod względem liczby ludności (po Londynie) w Wielkiej Brytanii; w 2014 roku liczyło 1 137 100 mieszkańców. Cały ośrodek metropolitalny (m.in. wraz z miastami Coventry, Wolverhampton, Solihull, Tamworth, Dudley, Walsall) również jest drugi pod względem liczby ludności w Wielkiej Brytanii – zamieszkuje go ok. 4.3 mln osób. ## Gospodarka i przemysł Birmingham to ważny ośrodek przemysłowy z długą tradycją produkcji metali i wyrobów technicznych. W mieście mieściły się m.in. zakłady **Rovera** i fabryka **Cadbury**, która stała się symbolem lokalnej przemysłowości. Miasto było także centrum produkcji broni (dzielnica Gun Quarter), co miało kluczowe znaczenie w czasie wojny domowej w Anglii. ## Kultura i muzyka Birmingham ma bogatą scenę muzyczną, jako miasto pochodzenia zespołów takich jak **Led Zeppelin**, **Black Sabbath**, **Judas Priest**, **Electric Light Orchestra**, **Napalm Death** i **Duran Duran**. Miejska **City of Birmingham Symphony Orchestra** przez trzy lata była prowadzona przez polskiego dyrygenta **Andrzej Panufnika**. ## Edukacja Miasto jest ważnym ośrodkiem akademickim z trzema uniwersytetami, w tym **University of Birmingham**, założonym w 1900 roku. To jedno z najważniejszych ośrodków edukacyjnych poza Londynem. ## Architektura i atrakcje Birmingham ma rozbudowany system kanałów, które łącznie są dłuższe od kanałów w Wenecji. Miasto oferuje wiele atrakcji turystycznych, w tym: - **Victoria Square** – centralna plaza - **Jewellery Quarter** – dzielnica jubilerów - **Cadbury World** – muzeum czekolady - **Library of Birmingham** – nowoczesna biblioteka - **Sutton Park** – jeden z największych parków miejskich w Europie - **Symphony Hall** – prestiżowa sala koncertowa ## Położenie i geologia Miasto leży w centralnej Anglii, około 150-200 m n.p.m. Jest stolicą regionu West Midlands. Przez miasto przebiega dział wodny między zlewniami Atlantyku (rzeki Severn) a Morza Północnego (rzeki Trent). Okolice Birmingham przecięte są uskokiem Birmingham Fault, który oddziela warstwy Mercia Mudstone Group od piaskowców kajpru. ## Historia W czasach rzymskich w okolicach współczesnego Birmingham znajdował się obóz wojskowy i skrzyżowanie szlaków. Pierwsza wzmianka o miejscowości pochodzi z 1086 roku z Księgi Sądu Ostatecznego, gdzie Birmingham określono jako małą wioskę (Bermingeham). W XII wieku istniała tu osada targowa. Rozwój przemysłu metalowego rozpoczął się w XVI wieku, a w XVIII wieku powstało tu centrum przemysłowe. Od 1760 do lat 20. XIX w. rozwijała się sieć kanałów. W 1837 powstało pierwsze połączenie kolejowe, a w 1854 stacja New Street Station. W XIX wieku miejscowość rozrosła się znacznie i w 1889 uzyskała prawa miejskie. W latach 50. i 60. XX w. nastąpiła gruntowna przebudowa po zniszczeniach z czasów II wojny światowej. W latach 90. XX w. miasto zostało poważnie przebudowane, co uczyniło z niego nowoczesny ośrodek miejski. ## Demografia W 2011 roku w mieście zamieszkiwało 1 073 045 osób. Miasto jest znane ze swojego multikulturalizmu i różnorodności etnicznej. ## Polonia w Birmingham W Birmingham istnieje aktywna społeczność polska z wieloma instytucjami, w tym: - Polska Szkoła Sobotnia im. Mikołaja Kopernika - Polskie Centrum Katolickie „Dom Polski” (Polish Millennium House) - Polskie Koło Katolickie ## Znane osoby Miasto jest miejscem pochodzenia wielu sławnych osób, w tym: - **Matthew Boulton** – fabrykant - **Joseph Priestley** – chemik, filozof - **James Watt** – inżynier i wynalazca - **Ozzy Osbourne** – wokalista Black Sabbath - **Tony Iommi** – gitarzysta Black Sabbath - **Steve Winwood** – muzyk - **Nick Rhodes** – klawiszowiec Duran Duran ## Miasta partnerskie Birmingham zaprzyjaźniło się z miastami takimi jak Chicago, Frankfurt nad Menem, Johannesburg, Lipsk, Lyon, Mediolan i Petersburg. ## Sport W mieście funkcjonują drużyny piłkarskie **Aston Villa F.C.** i **Birmingham City F.C.**, a także odbywają się tu ważne imprezy sportowe, w tym turniej tenisa **AEGON Classic**.