# Kolorado (stan) ## Wstóp Kolorado jest stanem w środkowo-zachodniej części Stanów Zjednoczonych, jedynym z trzech stanów bez naturalnych granic. Stan jest najwyżej położony w kraju, z śródziem 2091 m n.p.m. W 2020 roku liczy 5,77 miliona mieszkać. Stan pochodzi od nazwy rzeki Kolorado, a w języku hiszpańskim "colorado" oznacza "zabarwiony". ## Historia Pierwotnie ziemie stanu były zamieszkiwane przez Indianów, najstarsze artefakty datowane są na 11 200 lat p.n.e. W XVIII wieku stan został opanowany przez Hiszpanów. W 1803 roku płńnocno-wschodnia część została zakupiona od Francji. W 1848 roku stan stał się terytorium Stanów Zjednoczonych. W 1858 odkryto złoto, co doprowadziło do powstania Denver. W latach 1864-1870 trwały wojny z Indianami. W 1876 stan stał się 38. stanem, 100 lat po podpisaniu Deklaracji Niepodległości, dzięki czemu nazywany jest Stanem Stulecia. W 2012 roku stan zgodził się z Waszyngtonem w legalizacji marihuany do rekreacyjnego użytu. ## Geografia Kolorado jest wyżynno-górzystym stanem, gdzie trzy czwarte powierzchni leżą powyżej 1500-2000 m n.p.m. Najwyższy szczyt to Mount Elbert (4399 m n.p.m.). Stan znajduje się w strefie klimatu podzwrotnikowego kontynentalnego suchego z duźćymi róźniami temperatur. W górach występuje wielopiętrowość klimatyczna. Opady są niskie, a zimy bardzo mroże. W 2012 roku stan stał się pierwszym w kraju, legalizującym marihuany do rekreacyjnego użytu. ## Demografia W 2020 roku stan liczy 5,77 miliona mieszkać. Dzieci poniżej piątego roku życia stanowią 5,8%, a 21,9% mieszkać nie ukończyło jeszcze osiemnastego roku źżycia. 49,6% ludzkości to kobiety. W 2010 roku najpowszechniej używano języków angielskiego (83,24%), hiszpańskiego (11,92%) i niemieckiego (0,62%). Racjonalność: 73,5% biaćych, 12,7% mieszanych, 4% czarnoskórzy Amerykanów, 3,2% Azjaci, 1% rdzenna ludność Ameryki, 0,15% Hawajczycy i mieszkańcy innych wysp Pacyfiku. Latynosi stanowią 22,2%. ## Gospodarka Produkt krajowy brutto w 2015 roku wyniśća 288,8 mld USD, a PKB w 2016 roku wynosi 52,975 USD na gółę mieszkańca. Główne uprawy to kukurydza, pszenica, buraki cukrowe, jęczmień, ziemniaki, jabłka i brzoskwinie. Wydobywa się uran i molibden. W 2015 roku stan zajmuje 19. miejsce w kraju w głównych gospodarkach. ## Uczelnie W stanie znajdują się: Colorado State University, University of Colorado w Denver i Boulder, University of Northern Colorado, Colorado College, University of Denver, United States Air Force Academy i Colorado School of Mines. ## Przypisy ## Bibliografia Encyklopedia geograficzna Świata: Ameryka Płńdnońna, Wydawnictwo OPRES, Kraków 1997, ISBN 83-85909-20-6. ## Linki zewnętrzne Oficjalna strona stanu: [https://www.colorado.gov](https://www.colorado.gov)