Futbolnyj kłub „Szachtar” Donieck (ukr. Футбольний клуб «Шахтар» Донецьк) – ukraiński klub piłkarski. Pierwotnie z siedzibą w Doniecku w regionie Donbasu, po zajęciu terytorium przez prorosyjskich separatystów w 2014 r. najpierw przeniesiony do Lwowa (Arena Lwów), a potem (od początku 2017) do Charkowa (obiekt Metalista Charków). W wyniku inwazji Rosji na Ukrainę zespół tymczasowo rozgrywał swoje mecze na Stadionie Wojska Polskiego, który został mu udostępniony przez Legię Warszawa. Od sezonu 2024/25 domowe spotkania w Lidze Mistrzów rozgrywa na stadionie Veltins-Arena. Założony w roku 1936 jako Stachanowiec Stalino. Występuje w rozgrywkach ukraińskiej Premier-lihi. Obok Dynama Kijów jeden z najlepszych i najbogatszych zespołów ligi. 20 maja 2009 po zwycięstwie w dogrywce 2:1 z Werderem Brema jako ostatnia drużyna w historii zdobyła Puchar UEFA. == Historia == Chronologia nazw: maj 1936: Wuhilnyky Stalino (ukr. «Вугільники» Сталіно) lipiec 1936: Stachanoweć Stalino (ukr. «Стахановець» Сталіно) 1946: Szachtior Stalino (ros. «Шахтёр» Сталино) 1962: Szachtior Donieck (ros. «Шахтёр» Донецк) 1992: Szachtar Donieck (ukr. «Шахтар» Донецьк) Nazwa Szachtar pochodzi od ukraińskiego słowa „górnik”, gdyż Donbas to region m.in. górnictwa węgla kamiennego (obowiązująca do upadku ZSRR nazwa Szachtior znaczy to samo w języku rosyjskim). Klub został założony jako amatorska drużyna pracowników kopalni w maju 1936 roku jako Stachanowiec – od nazwiska znanego lidera ruchu górniczego Aleksieja Stachanowa. Jednak później, zgodnie z radziecką tradycją, został de facto profesjonalnym klubem, sponsorowanym przez związki zawodowe i przemysł wydobywczy węgla kamiennego. Jednakże tysiące zwykłych mieszkańców ZSRR płaciło symboliczne składki na „społeczność sportową”, w tym także na zespół piłkarski. Dopiero w 1946 roku klub otrzymał nazwę Szachtior. Do 1962 roku miasto Donieck nazywało się Stalino. Po rozpadzie ZSRR jedynym językiem urzędowym na Ukrainie stał się ukraiński, w związku z tym rosyjskie słowo Szachtior zamieniono jego ukraińskim zamiennikiem Szachtar. Obecnie właścicielem klubu jest Rinat Achmetow, najbogatszy ukraiński potentat finansowy, lider tak zwanego „Klanu Donieckiego” – potężnej regionalnej organizacji biznesowo-politycznej, powiązanej rzekomo również z przestępczością zorganizowaną. Strategia Achmetowa opiera się na zatrudnianiu zachodnich trenerów i zagranicznych piłkarzy. Prezes jest również znany z dobrych stosunków z fanami klubu z Doniecka, organizując im m.in. darmowy transport na mecze wyjazdowe. Szachtar w 2002 przerwał hegemonię Dynama Kijów i potem wielokrotnie zdobył mistrzostwo Ukrainy (ponad 10 razy) oraz kwalifikował się do fazy grupowej Ligi Mistrzów. 20 maja 2009 roku Szachtar zdobył Puchar UEFA po pokonaniu po dogrywce Werder Brema 2:1. == Barwy klubowe, logo, hymn, strój == Klub ma barwy pomarańczowo-czarne (od 1961). Zawodnicy domowe spotkania zazwyczaj grają w pasiastych pionowo pomarańczowo-czarnych koszulkach, czarnych spodenkach oraz pomarańczowych getrach. Pierwszym logotypem klubu był niebieski sześciokąt z czerwoną obwódką, w środku którego literę „C” (od pierwszej litery ówczesnej nazwy klubu Stachanoweć – w j.ukr. «Стахановець») przecinał młot pneumatyczny. Logo zostało zatwierdzone w maju 1936 roku. W 1946 roku, kiedy klub został przemianowany na Szachtior, logotyp został zmieniony na czarno-białą okrągłą tarczę, z dodatkiem nazwy klubu w języku rosyjskim Szachtior (ros. ДСТ «Шахтер») oraz wizerunku kupy węgla i kilofu. W połowie lat sześćdziesiątych XX wieku pojawiło się nowe godło z dwoma skrzyżowanymi młotami pośrodku i owalnym napisem Szachtior (u góry) i Donieck (na dole) wokół tarczy. W ciągu tych lat emblemat pojawił się też na koszulce i jest na nim odtąd, z wyjątkiem kilku sezonów na początku lat 90. W 1989 roku w związku z reorganizacją klubu i utworzeniem klubu profesjonalnego artysta Wiktor Sawiłow zaproponował szkic nowego godła. Po raz pierwszy na godle pojawiła się piłka nożna i element boiska do piłki nożnej. W 1997 emblemat klubu uzyskał bardziej nowoczesny wygląd: okrągła podstawa została pomalowana w tradycyjnym dla górników kolorze pomarańczowym, piłka została zauważalnie powiększona i zmieniona na klasyczną białą z czarnymi plamami, gwiazdy na krawędziach tarczy zastąpiono kropkami, pasy wokół liter FK stały się grubszymi i podzielone na dwa segmenty – dolne czarne i górne białe; zmieniono czcionkę literową. Logo zostało zaprojektowane w trzech językach: ukraińskim, rosyjskim i angielskim. 5 grudnia 2007 roku klub zaprezentował nowe logo zaprojektowane przez włoskie przedstawicielstwo Interbrand. Po raz pierwszy od ponad 30 lat nazwa zespołu została napisana po ukraińsku Szachtar (ukr. «Шахтар»). Tarcza okrągła została przekształcona w owalną z ostrymi kątami u góry i na dole. Pod napisem Szachtar na czarnym tle umieszczono rok założenia klubu 1936 oraz skrzyżowane młoty. U górnej części godła widnieje stylizowany wizerunek litery "Sz" (ukr. Ш) w formie trzech płomieni koloru pomarańczowego i jednego płomienia z góry koloru czarnego. Hymnem klubu jest "Bądź chwalonym, rodzimy Szachtior!" (ros. Славься, родной «Шахтер»!). Maskotką klubu jest kret o imieniu Wuhłyk (ukr. Вуглик) lub Ugolok (ros. Уголёк). == Sukcesy == === Trofea międzynarodowe === === Trofea krajowe === Ukraina ZSRR Gruppa W (D3): 3.miejsce (1x): 1937 === Inne trofea === Puchar Pierwogo Kanału w piłce nożnej: zdobywca (1x): 2006 La Manga Cup: zdobywca (1x): 2007 Maspalomas Cup: zdobywca (2x): 2007, 2009 Uhrencup: zdobywca (1x): 2009 Copa del Sol: zdobywca (2x): 2010, 2013 Salzburger Land Cup: zdobywca (1x): 2011 Match World Cup: zdobywca (1x): 2013 == Poszczególne sezony == === Związek Radziecki === === Ukraina === === Rozgrywki międzynarodowe === ==== Europejskie puchary ==== === Rozgrywki krajowe === ZSRR Ukraina == Statystyki == === Rekordy klubowe === 2010: według IFFHS, Szachtar - najlepszy klub piłkarski dekady w przestrzeni postsowieckiej. Listopad 2010: według IFFHS, Szachtar - najlepszy klub na świecie miesiąca. === Rekordy indywidualne === ==== Najlepsi strzelcy klubu ==== Stan na 21 maja 2016. ==== Najwięcej występów ==== Stan na 30 maja 2019. ==== Jubileuszowe bramki w Mistrzostwach Ukrainy ==== 1-a – 7 marca 1992. Serhij Rebrow, Metałurh Zaporoże – Szachtar Donieck 1:1 (78.min) 100-a – 7 listopada 1993. Wałerij Krywencow, Szachtar Donieck – Karpaty Lwów 3:0 (58.min) 200-a – 28 sierpnia 1995. Hennadij Orbu, Szachtar Donieck – Kremiń Krzemieńczuk 4:1 (89.min) 300-a – 11 czerwca 1997. Ołeksandr Babij, Szachtar Donieck – Worskła Połtawa 4:0 (26.min) 400-a – 20 września 1998. Ołeh Matwiejew, Szachtar Donieck – Worskła Połtawa 7:3 (85.min) 500-a – 20 czerwca 2000. Hennadij Zubow, Zirka Kirowohrad – Szachtar Donieck 2:6 (90.min) 600-a – 31 października 2001. Serhij Popow, Metałurh Zaporoże – Szachtar Donieck 0:3 (60.min) 700-a – 14 września 2003. Anatolij Tymoszczuk, Szachtar Donieck – Czornomoreć Odessa 4:1 (60.min) 800-a – 25 maja 2005. Brandão, Szachtar Donieck – FK Dnipro 2:0 (71.min) 900-a – 27 października 2006. Mariusz Lewandowski, Szachtar Donieck – Karpaty Lwów 4:1 (63.min) 1000-a – 11 maja 2008. Fernandinho, FK Charków – Szachtar Donieck 0:3 (64.min) 1100-a – 28 marca 2010. Douglas Costa, Szachtar Donieck – Arsenał Kijów 3:1 (90+1.min) 1200-a – 29 października 2011. Dentinho, Worskła Połtawa – Szachtar Donieck 2:3 (5.min) 1300-a – 1 marca 2013. Ołeksandr Kuczer, Szachtar Donieck – Wołyń Łuck 4:1 1400-a – 15 sierpnia 2014. Taras Stepanenko, Olimpik Donieck – Szachtar Donieck 0:5 == Piłkarze, trenerzy, prezydenci i właściciele klubu == === Piłkarze === Lista kapitanów Szachtara Donieck ==== Aktualny skład ==== Stan na 3.09.2025 ==== Piłkarze na wypożyczeniu ==== === Trenerzy === 1936–1937: Mykoła Naumow 1938–08.1938: Wasyl Borysenko 09.1938–07.1939: Grigorij Archangielski 07.1939–1941: Abram Dangułow 1942–1943: klub nie istniał 1944–1945: Mykoła Kuzniecow 1946: Mykoła Naumow, Adam Bem, Aleksiej Kostylew 1947–1948: Aleksiej Kostylew 1949: Gieorgij Mazanow 1950–1951: Wiktor Nowikow 1952: Konstantin Kwasznin 1953–0?.1956: Ołeksandr Ponomariow 0?.1956–1957: Wasyl Jermyłow 1958: Abram Dangułow 1959: Wiktor Nowikow 1959–27.05.1960: Kostiantyn Szczehocki 27.05.1960–26.06.1960 Wasilij Sokołow 26.06.1960–09.1969: Oleg Oszenkow 10.1969–06.1970: Jurij Wojnow 07.1970–06.1971: Artiom Faljan 07.1971–12.1971: Nikołaj Morozow 1972–11.1973: Ołeh Bazyłewycz 12.1973–08.1974: Jurij Zacharow 08.1974–1978: Władimir Salkow 1979–1985: Wiktor Nosow 1986: Ołeh Bazyłewycz 1987–06.1989: Anatolij Końkow 06.1989–12.1994: / Wałerij Jaremczenko 01.1995–08.1995: Władimir Salkow 09.1995–06.1996: Wałerij Rudakow 07.1996–03.1999: Wałerij Jaremczenko 04.1999–09.1999: Anatolij Byszowiec 10.1999–11.1999: Ołeksij Drozdenko (p.o.) 11.1999–10.2001: Wiktor Prokopenko 10.2001–12.2001: Wałerij Jaremczenko (p.o.) 01.2002–09.2002: Nevio Scala 09.2002–06.2003: Wałerij Jaremczenko 07.2003–05.2004: Bernd Schuster 05.2004: Wiktor Prokopenko (p.o.) 05.2004–05.2016: Mircea Lucescu 31.05.2016–11.06.2019: Paulo Fonseca 12.06.2019–24.05.2021: Luís Castro 01.07.2021–11.07.2022: Roberto De Zerbi 14.07.2022–30.06.2023: Igor Jovićević 03.07.2023–16.10.2023: Patrick van Leeuwen 16.10.2023–23.10.2023: Darijo Srna (p.o.) 24.10.2023–31.05.2025: Marino Pušić Od 1 lipca 2025: Arda Turan === Prezydenci === ... 1989–15.10.1995: Achat Bragin 16.10.1995–...: Rinat Achmetow == Struktura klubu == === Stadion === Od 2009 roku klub rozgrywa swoje mecze domowe na nowym stadionie Donbas Arena, który może pomieścić 52 518 widzów i ma wymiary 105 x 68 metrów. Oprócz tego, klub posiada drugi stadion Szachtar wybudowany w 1936 roku, który po ostatniej rekonstrukcji 2000 może pomieścić 31 718 widzów i ma wymiary 105 x 68 metrów. W 2014 roku po wybuchu wojny w Donbasie, Szachtar zaczął rozgrywać swoje mecze na Arenie Lwów. Od stycznia 2017 klub gra na Stadionie