Lombardia – kraina historyczna i region administracyjny w północnych Włoszech, między Szwajcarią na północy a rzekami: Pad na południu, Ticino na zachodzie, Mincio na wschodzie. Jej nazwa pochodzi od germańskiego plemienia Longobardów, którzy w VI wieku podbili północne obszary obecnych Włoch i założyli swoje królestwo z ośrodkiem w mieście Ticinum (obecnie Pawia) – początkowo słowo „Lombardia” oznaczało wszystkie części obecnej Italii pod panowaniem Longobardów, następnie znaczenie słowa zostało zawężone do obszarów wokół ich stolicy (zob. Romania).Od północy graniczy ze Szwajcarią, od wschodu z regionami Trydent-Górna Adyga i Wenecja Euganejska, od południa z Emilią-Romanią, a od zachodu z Piemontem. == Informacje ogólne == stolica: Mediolan powierzchnia: 23 862 km² liczba mieszkańców: 9,46 mln gęstość zaludnienia: 388 mieszk./km² prezydent: Attilio Fontana ważniejsze miasta: Bergamo, Brescia, Como, Cremona, Pawia, Varese najwyższy szczyt: Bernina (4049 m) w Alpach Lombardzkich Południową część Lombardii zajmuje Nizina Padańska, a północną Alpy. Główne rzeki: Pad i Adda. Na przedgórzu Alp występują jeziora polodowcowe, największe to Maggiore, Como, Garda, Iseo i Lugano. Lombardia jest najbogatszym i najlepiej rozwiniętym gospodarczo regionem Włoch. Wydobywa się gaz ziemny. Występuje przemysł hutniczy, maszynowy, chemiczny (Montecatini), włókienniczy, elektrotechniczny, środków transportu (Alfa Romeo, FIAT i inne), cementowy, odzieżowy, spożywczy, skórzany. W regionie występuje intensywne rolnictwo: uprawa pszenicy, kukurydzy, ryżu, warzyw, drzew owocowych. Hoduje się bydło i trzodę chlewną. Wielki ośrodek turystyczny i kultury (La Scala i Katedra w Mediolanie, zabytki Bergamo, Brescii), liczne ośrodki narciarskie w Alpach. W skład regionu wchodzi 12 prowincji: prowincja Brescia, prowincja Bergamo, prowincja Como, prowincja Cremona, prowincja Lecco, prowincja Lodi, prowincja Mantua, prowincja Mediolan (zlikwidowana w grudniu 2014), prowincja Pawia, prowincja Sondrio, prowincja Varese i od 2009 Prowincja Monza i Brianza. == Historia == W czasach rzymskich obszary Lombardii znajdowały się w prowincji Galia Przedalpejska (Gallia Cisalpina). We wczesnym średniowieczu nazwa Lombardia odnosiła się do wszystkich posiadłości Longobardów w Italii (w odróżnieniu od posiadłości bizantyjskich zwanych Romanią). Od VII w. – jedynie do jej północnej części, będącej trzonem państwa Longobardów (stolica w Pawii). Od 774 w państwie Franków. Od IX w. główna posiadłość Lotara, wnuka Karola Wielkiego. Po śmierci Lotara Lombardia stała się terenem rozgrywek drobnych władców włoskich o koronę cesarską – gdy korona cesarska przeszła do Państwa Wschodniofrankijskiego (zob. Otton I) Lombardia jak większość północnych Włoch stała się zależna od cesarskich dynastii Niemieckich. Przez całe średniowiecze toczyły z nimi walki (zob. Liga Lombardzka) – miasta lombardzkie były wolnymi republikami, pod koniec średniowiecza i w XVI wieku księstwem pod władzą Sforzów i Viscontich. W XVI w. Lombardia stała się terenem rywalizacji Francji i Habsburgów, którym ostatecznie przypadła (wpierw gałęzi hiszpańskiej, następnie austriackiej). Pod koniec XVIII wieku została zdobyta przez Napoleona kolejno w składzie Republiki Transpadańskiej, Republiki Cisalpińskiej, Republiki Włoskiej i Królestwa Włoch. Kongres wiedeński zwrócił ją Austrii, w której wraz z Veneto tworzyła Królestwo Lombardzko-Weneckie. == Gospodarka == Lombardia jest jednym z najbogatszych regionów Europy i świata. Dochód na głowę mieszkańca wynosi w Lombardii 142% średniej unijnej. Lombardia wytwarza jedną czwartą PKB Włoch, chociaż mieszka tam około jedna szósta ludności kraju. == Prezydenci Lombardii == 1970–1974: Piero Bassetti (DC) 1974–1979: Cesare Golfari (DC) 1979–1987: Giuseppe Guzzetti (DC) 1987–1989: Bruno Tabacci (DC) 1989–1992: Giuseppe Giovenzana (DC) 1992–1994: Fiorella Ghilardotti (PDS) 1994–1995: Paolo Arrigoni (LN) 1995–2013: Roberto Formigoni (FI/PdL) 2013–2018: Roberto Maroni (LN) 2018–2023: Attilio Fontana (LN) == Potrawy kuchni lombardzkiej == Risotto alla milanese Cotoletta alla milanese Ossobuco Cassoeula Panettone Missoltini Polenta Torrone Bresaola Rane fritte Lumache in guazzetto Polenta taragna Pizzoccheri Sciat Gorgonzola Granone lodigiano Brasato Tapelucco Involtini di verza Trippa alla milanese Risotto alla vogherese Rostisciada Ravioli di brasato Pesce d’acqua dolce in carpione Olio d’oliva del Garda == Wina lombardzkie == Inferno Sassella Sfursat Franciacorta Brut Franciacorta rosso Lugana Bonarda dell’Oltrepò Barbera dell’Oltrepò Moscato dell’Oltrepò San Colombano == Przypisy == == Linki zewnętrzne == Regione Lombardia – strona oficjalna Mapa Lombardii. italy-weather-and-maps.com. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-01-19)].