Ormuz (pers. ‏تنگه هرمز‎ Tange-ye Hormoz, arab. ‏مضيق هرمز‎ Madik Hurmuz) – cieśnina Morza Arabskiego, pomiędzy Zatoką Perską od zachodu a Zatoką Omańską od wschodu. Północne wybrzeże należy do Iranu, południowe zaś do Zjednoczonych Emiratów Arabskich i Muhafazatu Masandam, eksklawy Omanu. Cieśnina w najwęższym miejscu ma 54 km (29 Mm) szerokości. Głębokość maksymalna sięga 220 m, minimalna w torze wodnym – 10 m. Jest to jedyny szlak morski pozwalający na transport ropy naftowej z Zatoki Perskiej. Przepływa nim średnio 15 tankowców dziennie, przewożąc 16,5–17 milionów baryłek ropy, co stanowi 40% transportu drogą morską i 20% całego przewozu ropy na świecie. Z tego względu cieśnina ma ogromne znaczenie strategiczne. W cieśninie znajdują się liczne wyspy, z których największymi są Keszm i Ormuz, należące do Iranu. Występują też rafy koralowe. Pod dnem znajdują się złoża gazu ziemnego. == Nawigacja == Ruch w cieśninie Ormuz opiera się na standardowych przepisach ujętych w Konwencji Prawa Morza ONZ. Wyznaczony tor wodny ma 6 Mm (ok. 10 km) szerokości i jest podzielony na trzy pasy po 2 Mm. Dwa skrajne przeznaczone są do nawigacji w przeciwne strony, zaś środkowy służy separacji ruchu. Statki pokonujące cieśninę poruszają się po morzu terytorialnym Iranu i Omanu na podstawie prawa przejścia tranzytowego. W świetle prawa międzynarodowego przejście tranzytowe nie może być zawieszone dla żeglugi państw neutralnych (handlowej i wojennej) nawet w przypadku wojny, w której uczestniczy państwo położone nad cieśniną. == Ważniejsze wydarzenia == === Bitwa morska między Iranem a USA === Iran podczas wojny z Irakiem usiłował zablokować ruch tankowców w cieśninie. 14 kwietnia 1988 amerykańska fregata rakietowa USS „Samuel B. Roberts” wpłynęła na irańską minę, co spowodowało ciężkie uszkodzenia i niemalże zatonięcie okrętu. W odpowiedzi amerykańska marynarka zaatakowała irańskie jednostki wojskowe i instalacje w pobliżu (operacja Praying Mantis), zatapiając korwetę IS Sahand i kilka mniejszych jednostek oraz ciężko uszkadzając dwie platformy wiertnicze. === Katastrofa lotu Iran Air 655 === 3 lipca 1988, podczas wojny iracko-irańskiej, amerykański okręt USS „Vincennes” omyłkowo zestrzelił irański samolot pasażerski z 290 osobami na pokładzie. Wszyscy zginęli. === Kolizja USS Newport News i tankowca Mogamigawa === 8 stycznia 2007 amerykański okręt podwodny typu Los Angeles USS „Newport News” (SSN-750) został wyciągnięty z zanurzenia przez zawirowania wywołane przez przepływający nad nim japoński tankowiec „Mogamigawa”, po czym doszło do zderzenia jednostek. Uszkodzenia po obu stronach okazały się niewielkie. === Konflikt Iran – USA === Na przełomie lat 2007 i 2008 amerykańska marynarka kilkukrotnie donosiła o „prześladowaniu” i „prowokowaniu” ich jednostek przez irańskie łodzie patrolowe. 29 czerwca 2008 Ali Mohammed Dżafari, przywódca irańskich Strażników Rewolucji, oświadczył, że w razie agresji amerykańskiej lub izraelskiej, Iran użyje wszelkich środków walki, w tym także blokady cieśniny Ormuz by gwałtownym wzrostem cen ropy osłabić przeciwników. Odpowiedzią USA było zapewnienie wiceadmirała Kevina Cosgriffa, że amerykańska marynarka nie pozwoli by „40% światowej ropy stało się zakładnikiem jednego państwa”. == Przypisy ==