Jurata (niem. Helaheide) – osada nadmorska w Polsce, w woj. pomorskim, w powiecie puckim, w gminie Jastarnia. Dawniej część miasta Jastarnia, położona na Mierzei Helskiej, nad Morzem Bałtyckim. Kurort wypoczynkowy z letnim kąpieliskiem morskim. 1 stycznia 2017 r. Jastarnia zmieniła charakter z gminy miejskiej na miejsko-wiejską przez wyłączenie z jej granic Juraty i Kuźnicy z Syberią. == Nazwa == Nazwa Jurata pochodzi od rzekomej litewskiej bogini mórz Jūratė, najstarszej z syren i najpiękniejszej ze wszystkich bogini. Legenda (która, według badaczy folkloru litewskiego, raczej jest owocem literatury romantycznej) głosi, iż zakochała się ona, wbrew woli ojca, w ubogim rybaku imieniem Kastytis. Spotkała ją za to kara – jej podwodny bursztynowy pałac przez naczelnego boga Perkuna został roztrzaskany na kawałki, a jego okruchy – zaschnięte łzy syreny po zabitym ukochanym – do dziś odnaleźć można na brzegu morza. == Historia == W 1923 r. spółka akcyjna Lasmet wydzierżawiła od Lasów Państwowych 180 ha w celu zorganizowania kurortu. Od momentu założenia, w 1928 r., Jurata stała się miejscem wakacyjnych spotkań elit finansowych, intelektualnych i artystycznych z całego kraju. Na kupno domu w Juracie stać było nielicznych, kosztowały one od 18 tys. zł wzwyż. Prawdopodobnie w Juracie Wojciech Kossak namalował swoje dzieła: Zaślubiny Polski z morzem i Na straży polskiego morza. W tym samym czasie mieszkały i tworzyły również jego córki: Maria Pawlikowska-Jasnorzewska i Magdalena Samozwaniec. Wówczas powstało w Juracie wiele hoteli i pensjonatów oraz luksusowych domków. Innym malarzem, który był częstym gościem w Juracie był Mieczysław Lurczyński. Razem z Kossakiem wystawiał swoje obrazy w galerii u innego artysty, Poznańskiego, w jego willi przy ul. Międzymorze 3. Sama willa jest typowym przykładem modernistycznej architektury z lat 30. XX wieku. Jedną z pierwszych inwestycji spółki Lasmet był elegancki dworzec PKP z kawiarnią, bocznica kolejową i dwustumetrowym peronem, który był gotowy w 1929 r. Pierwszy sezon turystyczny w Juracie rozpoczął się latem 1931 r., a w broszurze informacyjnej wydanej z tej okazji napisano: „(...) stała temperatura jest w tej miejscowości jest o wiele łagodniejsza, wobec przykrycia lasów, chroniących przed wiatrem, niż to ma miejsce w Gdyni i nawet w Warszawie, oraz na całym wybrzeżu morskim. Jeszcze większa różnica na korzyść Juraty daje się zauważyć pod względem ilości dni słonecznych o wysokiej insolacji.” Po II wojnie światowej Jurata zachowała swój letniskowy charakter. W latach 1960–1975 wybudowano tu wiele ośrodków zakładowych, resortowych i związkowych, w tym samym okresie powstało również drewniane molo spacerowe prowadzące w głąb wyjątkowo w tym miejscu płytkiej Zatoki Puckiej. W 2021r. Jurata obchodziła 90. jubileusz istnienia. Z tej okazji na molo zorganizowano uroczystości podczas których odbył się recital Tomasza Stockingera, gościnny występ Ireny Santor oraz pokaz mody Doroty Goldpoint. == Zabytki == ul. Kasztanowa 1, Pensjonat Automobilklubu, lata 30. XX ul. Kasztanowa 9, willa „Tamara”, lata 30. XX ul. Mestwina 22, dom letni, lata 30. XX ul. Mestwina 39, dom letni, 1933-1934 r. ul. Mestwina 62, dom letni, ok. 1930 r. ul. Mestwina 64, willa, lata 30. XX ul. Mestwina 66, dom letni, 1935-1936 r. ul. Mestwina 68, dom letni, 1932 r. ul. Międzymorze 3, pensjonat ul. Międzymorze 12, dom letni, lata 30. XX ul. Ratibora 3, dom letni, lata 30. XX ul. Ratibora 7, Pensjonat „Bałtyk”, lata 30. XX ul. Ratibora 15, Pensjonat „Bargina”, ob. „Zatoka”, lata 30. XX ul. Ratibora 16, Pensjonat „Helunia”, ok. 1936 r. ul. Ratibora 25, dom letni, lata 30. XX ul. Ratibora 30, dom letni, lata 30. XX ul. Ratibora 39, willa „Zofia”, lata 30. XX ul. Ratibora 42, willa „Jola”, ob. posterunek policji, lata 30. XX ul. Świętopełka 2, Pensjonat „Hungaria”, ok. 1935 r. ul. Świętopełka 5, dom letni, ok. 1935 r. ul. Świętopełka 7, Pensjonat „Rodzina Urzędnicza”, ob. Hotel „Fregata”, lata 30. XX ul. Wojska Polskiego 8, Pensjonat „Wielkopolanka”, 1935-1938 r., ob. rozbudowany ul. Wojska Polskiego 17, Pensjonat „Florida”, lata 30. XX ul. Wojska Polskiego 18, budynek poczty, lata 30. XX, ob. zmodernizowany ul. Wojska Polskiego 20, Hotel „Lido”, 1932-1933 r. ul. Wojska Polskiego 28, dom letni „Biedronka”, lata 30. XX pensjonat „Mrozik” w stylu modernistycznym z lat 30. XX wieku == Infrastruktura == Przez Juratę przebiega linia kolejowa łącząca Hel z Gdynią. W osadzie znajdują się liczne domy wypoczynkowe i hotele. Linia kolejowa została wybudowana na Półwyspie Helskim w latach 1922–1923. Dwa lata później, w 1935 r. powstała tu asfaltowa szosa. W Juracie znajduje się przystanek kolejowy i autobusowy, posterunek policji oraz kościół parafialny pw. Matki Boskiej Nieustającej Pomocy. W bezpośrednim sąsiedztwie Juraty, na obszarze Helu znajduje się rezydencja wypoczynkowa prezydenta RP, którą często błędnie postrzega się jako zlokalizowaną w Juracie. Kompleks mieści się po południowej stronie Półwyspu Helskiego i korzysta jedynie z mediów doprowadzonych z Juraty. Zorganizowano tu letnie kąpielisko morskie Jurata „Międzymorze” – z wejściem na plażę nr 60 od ul. Międzymorze, obejmujące 100 m linii brzegowej. W Juracie znajdują się dwie plaże – szersza piaszczysta plaża nad otwartym morzem, druga od strony Zatoki Puckiej, gdzie znajduje się promenada i z której korzystają głównie osoby uprawiające sporty wodne. == Jurata w kulturze == Jurata została osławiona piosenką wykonywaną przez Irenę Santor „Już nie ma dzikich plaż”. Autorem tekstu jest Krzysztof Logan-Tomaszewski, natomiast melodię skomponował Ryszard Szeremeta. Klimat Juraty został ujęty w piosence Zbigniewa Wodeckiego „Jurata w deszcz”. Autorem tekstu jest Jan Wołek, muzykę skomponował Zbigniew Wodecki. Nazwa miejscowości znalazła się w słowach utworu muzycznego "Dziewczyny lubią brąz", opracowanych przez Jacka Cygana. Autorem melodii i wykonawcą piosenki był Ryszard Rynkowskii. W 2002 r. prezentujący muzykę Disco Polo zespół Junior ułożył piosenkę „Jurata”. Tekst napisany został przez Marcina Siegieńczuka, melodię skomponowali Tomasz Sidoruk i Rafał Królik. W 2019 r. powstała piosenka wykonywana przez Annę Wyszkoni „Księżyc nad Juratą”. Słowa do piosenki opracował Andrzej Mogielnicki, a melodię Jan Borysewicz. == Przypisy ==