Krakowiec (ukr. Краковець, Krakoweć) – osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie jaworowskim, położone na Płaskowyżu Tarnogrodzkim, nad rzeką Szkło i Stawem Krakowieckim. Do roku 1772 ziemia przemyska, województwo ruskie. Od roku 1772 w zaborze austriackim: w latach 1773-1782 w cyrkule samborskim, od roku 1782 w cyrkule przemyskim. Do roku 1918 w powiecie Jarosław w austriackiej prowincji Galicja. Do 17 września 1939 w powiecie jaworowskim, województwie lwowskim. Pod okupacją niemiecką w Polsce pozbawiony praw miejskich, stał się siedzibą wiejskiej gminy Krakowiec. Miasto leży przy drodze M10, między Jaworowem a Korczową. Znajduje się w nim polsko-ukraińskie przejście graniczne. == Historia == Prawa miejskie Krakowca potwierdzone przywilejem w roku 1520, dobra krakowieckie były w tym okresie własnością Franciszka Fredry, następnie Jerzego Fredry (tzw. krakowiecka linia Fredrów), następnie od 1590 własność ks. Aleksandra Ostrogskiego wojewody wołyńskiego, kolejni właściciele Bełzeccy i Cetnerowie, do roku 1772 własność Ignacego Cetnera wojewody bełskiego. Po rozbiorach Polski własność książąt lotaryńskich (jako wiano księżnej Anny Cetner, od roku 1813), następnie hrabiów Potockich i książąt Lubomirskich, a od końca XIX do II wojny światowej - hrabiów Łubieńskich. W roku 1880 miasto liczyło 1891 mieszkańców w tym Polaków, Rusinów, Ormian, Niemców i Żydów. Do roku 1945 Krakowiec otoczony był polskimi wsiami Czaplaki, Ruda Krakowiecka, Podborze, Morańce, Pyszówka, Gnojnice i Budzyń. W latach 1943–1945 nacjonaliści ukraińscy z OUN-UPA zamordowali tutaj 21 Polaków. W listopadzie 1945 wysiedlono mieszkających w Krakowcu Polaków. W latach 1940–1941 i 1944–1957 siedziba rejonu krakowieckiego. == Zamek == W 1590 książę Aleksander Ostrogski wybudował w Krakowcu zamek obronny, który z czasem przebudowano w pałac otoczony rozległymi ogrodami. Z końcem XVIII w. notował Ewaryst Andrzej, hr. Kuropatnicki w swym "Opisaniu królestw Galicyi i Lodomeryi": Pałac sam i wszelkie ekonomiczne budynki rządnego, gospodarnego a bogatego pana okazują umysł; ogród zaś zbiorem kwiatów, ziół, fruktów, jarzyn, warzyw, krzewów, zbiorem ze 4 części świata nazwać można. W tym czasie (1786 r.) na zamku Cetnerów znajdowała się bogata kolekcja dzieł sztuki oraz okazów przyrodniczych: Tu są zbiory czyli kolekcye obrazów, portretów, kopersztychów, ksiąg, numizmatów, monet, nasion, tabakier, guzików nawet samych, marmurów, konch, ptaków i co tylko pomnożyć może wiadomość historyi krajów i naturalnej. == Religia == Katolicy obrządku łacińskiego Parafia Krakowiec, dekanat Jaworów, diecezja przemyska obejmowała prócz samego Krakowca: Broszki, Budzyń, Czaplaki, Gnojnice, Huki, Kochanówka, Lubienie, Młyny, Morańce, Przedbórze, Pyszówka, Ruda Krakowiecka, Ruda Kochanowska, Sarny, Świdnica, Wola Gnojnicka i Wólka Rosnowska; łącznie 3308 parafian wg stanu z 1938 r. W połowie XVI wieku katolicki kościół został zamieniony przez Stanisława Fredrę na zbór kalwiński, w roku 1604 kościół został zwrócony katolikom, w okresie tym dziedziczką Krakowca była księżna Anna Ostrogska. W latach 1785-1786 ówczesny właściciel miasta, hrabia Ignacy Cetner, marszałek wielki koronny królestwa Galicjii i Lodomerii, wybudował ...na samym froncie drogi murowanej, w rynku samym przedziwnej architektury kościół parafialny z ciosu, z kolumnami i prześliczną facyatą. W roku 1854 kościół został konsekrowany. Grekokatolicy Parafia greckokatolicka w miejscu, dekanat jaworowski, diecezja przemyska, posiadała cerkiew oraz kaplice filialne w Przedborzu, Hukach i Budzyniu. == Osoby pochodzące z Krakowca == Ignacy Cetner Jan Dychdalewicz Leon Mirecki Roman Szuchewycz Leonard Tarnawski Romuald Sroczyński == Pobliskie miejscowości == Mościska Sądowa Wisznia == Zobacz też == Cmentarz żydowski w Krakowcu == Przypisy == == Bibliografia == Geografia Galicyi, Kuropatnicki, Przemyśl, 1786, Okolice Galicyi, Maciej Stęczyński, 1847-1848 == Linki zewnętrzne == Krakowiec, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. IV: Kęs – Kutno, Warszawa 1883, s. 605 . Krakowiec, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XV, cz. 2: Januszpol – Wola Justowska, Warszawa 1902, s. 155 . Spis mieszkańców i poddanych miasta Krakowiec, 1773 Archiwalne widoki miejscowości w bibliotece Polona