# Lubliniec Lubliniec, dawniej Lubin i Lublin Śląski (niem. Lublinitz, Loben) to miasto w województwie śląskim, będące siedzibą powiatu lublinieckiego. Jest to ważny ośrodek gospodarczy, turystyczny, kulturalny, edukacyjny, rolniczy i przemysłowy ziemi lublinieckiej oraz drugie co do wielkości miasto w północnej części województwa śląskiego (po Częstochowie). Lubliniec jest jednym z najstarszych miast Śląska, największym miastem Równiny Opolskiej oraz stolicą Śląska Białego. ## Położenie Miasto leży nad rzekami Lublinicą i Małą Panwią, historycznie na Górnym Śląsku. Zajmuje powierzchnię 89,36 km², co stanowi 10,9% powierzchni powiatu lublinieckiego. Użytki rolne stanowią 20% obszaru, a użytki leśne 70%. Lubliniec sąsiaduje z gminami Kochanowice, Koszęcin, Krupski Młyn, Pawonków i Tworóg. Po reformie administracyjnej w 1999 r. miasto powróciło do województwa śląskiego. ## Środowisko naturalne Średnia roczna temperatura w Lublińcu waha się od 8,0 °C do 8,3 °C, a roczna suma opadów od 410 do 839 mm. Okres wegetacyjny trwa około 220 dni. Miasto leży na wysokości 260 m n.p.m. Przez miasto przepływają cieki wodne, takie jak Lublinica, Mała Panew, Leśnica, Rokitnica, Potok Steblowski, Potok Droniowicki i Wilczarnia. Dookoła Lublińca rozciągają się Lasy Lublinieckie, jedne z największych kompleksów leśnych w Polsce, oraz Park Krajobrazowy Lasy nad Górną Liswartą. ### Pomniki przyrody Lista zarejestrowanych pomników przyrody na terenie Lublińca: * Klon pospolity (Rynek Główny) * Żywotnik zachodni – grupa, 15 sztuk (Cmentarz Żydowski) * Cis pospolity (teren Zakładu Psychiatrycznego) * Buk pospolity (ul. Sobieskiego) * Dąb szypułkowy (Plac Sienkiewicza) * Lipa drobnolistna (ul. Sokoła) * Dąb szypułkowy (Nadleśnictwo Lubliniec oddział 338 d) * Dąb szypułkowy (teren Zakładu Psychiatrycznego) * Granit biotytowy (ul. K. Miarki) ## Podział miasta ### Części miasta * Biała Kolonia * Droniowiczki * Jania Góra * Kokotek * Kopce * Leśnica * Łopian * Manhattan * Piłka * Posmyk * Pusta Kuźnica * Stara Kolonia * Steblów * Śródmieście * Wymyślacz * Zagłówek * ZWDK ## Demografia Rozwój liczby ludności miasta Lubliniec: [Tutaj należałoby wstawić dane demograficzne w formie tabeli] ## Toponimia Pierwotna nazwa Lublińca, Lubin, a także Lublin (XIII–XV w.), pochodzi od nazwy osobowej Luba lub Lubla. Nazwa Lubin i Lublin to dzierżawcze nazwy miejscowe. Legenda głosi, że nazwa Lubie wzięła się od słów księcia Władysława opolskiego, który podczas polowania powiedział: „Lubi mi się tu kościół i miasto budować”. W łacińskich dokumentach z XIII-XV wieku miasto występuje jako Lublin i Lublyn. Jan Długosz (XV w.) używa nazwy Lublynecz, aby odróżnić miasto od Lublina w Małopolsce. W 1941 r., podczas okupacji niemieckiej, nazwę Lublinitz zmieniono na Loben. ## Historia Lubliniec został założony prawdopodobnie w 1272 r. przez księcia Władysława I opolskiego. W 1277 r. rozpoczęto budowę ratusza i kościoła pw. św. Mikołaja. Miasto uzyskało prawa miejskie w 1300 r. na prawie flamandzkim. W XV w. Lubliniec został zdobyty przez wojska królewskie Władysława Jagiełły, a jego właścicielem został Spytko z Melsztyna. Książę Jan Dobry nadał liczne przywileje miejskie, m.in. przywilej cechów, prawa składowego i przywilej na warzenie piwa. W 1500 r. odnowiono prawa miejskie magdeburskie. Od XIV w. Lubliniec był stolicą powiatu lublinieckiego. W 1655 r. na zamku znajdowała się ikona Matki Boskiej Jasnogórskiej, wywieziona z Jasnej Góry przed oblężeniem szwedzkim. W 1742 r. Lubliniec przeszedł w granice Prus. W 1812 r. Franciszek Grotowski powołał w mieście Instytut swojego imienia, opiekujący się osieroconymi dziećmi. W połowie XIX w. w powiecie lublinieckim dominowała ludność polska. W 1874 r. Józef Lompa wydał tu „Pielgrzyma w Lubopolu”. W plebiscycie na Górnym Śląsku w 1921 r. 47% głosujących opowiedziało się za Polską, a 53% za Niemcami. Ostatecznie Lubliniec został przekazany Polsce. W okresie międzywojennym stacjonował tu 74 Górnośląski Pułk Piechoty. W czasie II wojny światowej, w miejscowym szpitalu psychiatrycznym Niemcy dokonali mordu na 194 dzieciach. Miasto zostało zajęte przez Armię Czerwoną w 1945 r. i ponownie włączone do Polski. ## Architektura i urbanistyka Najstarsza część miasta znajduje się w centrum. Dookoła rozciągają się nowsze osiedla: Tysiąclecie, Wojska Polskiego, ZHP, Delicje, Manhatan, Wieniawskiego, Niegolewskich, Robotnicze, Powstańców Śląskich, Stalmacha i Stara Kolonia. Przemysł skupia się głównie w części północnej, północno-wschodniej i wschodniej miasta. Tereny rekreacyjne znajdują się wokół stawów: Posmyk, Kokotek I, Kokotek II, Piegrza, Zalewu Dronowickiego i Parku Grunwaldzkiego. ### Zabytki i atrakcje turystyczne * Zabytkowe kościoły: św. Mikołaja, św. Stanisława Kostki, św. Anny, Podwyższenia Krzyża Świętego * Kamienice na Rynku Głównym i Małym Rynku * Kaplice: św. Józefa, w Droniowiczkach, w Pustej Kuźnicy * Zamek w Lublińcu * Budynek Zespołu Szkół im. św. Edyty Stein (dawniej Zakład Wychowawczy im. Franciszka Grotowskiego) oraz park * Wieże ciśnień (ul. Kochcicka, ul. Dworcowa) * Lokomotywownia wachlarzowa z obrotnicą * 4 schrony bojowe z 1939 r. * Obserwatorium astronomiczne (w I LO im. A. Mickiewicza) * Zabudowania na terenie Zakładu dla psychicznie i nerwowo chorych * Budynki użyteczności publicznej: Urząd Miejski, Starostwo Powiatowe, Zespół Szkół KSW im. św. Edyty Stein, I Liceum Ogólnokształcące im. A. Mickiewicza, Poczta Główna * Park Miejski * Amfiteatr * Była gorzelnia (ul. Oświęcimska) ### Pomniki * Pomnik św. Edyty Stein (Mały Rynek) * Pomnik św. Jana Nepomucena (Rynek Główny) * Pomnik bł. Jana Cebuli (Klasztor o. Oblatów) * Pomnik Żołnierzy Wojska Polskiego (Cmentarz Wojskowy – ul. Stalmacha) * Pomnik św. Eugeniusza de Mazenoda (Klasztor o. Oblatów) * Pomnik 74 GPP (Skwer przy skrzyżowaniu ulic: Grunwaldzkiej, Sobieskiego i 74 GPP) * Lapidarium i pomnik na cmentarzu żydowskim * Pomnik Powstańców Śląskich (Cmentarz Wojskowy – ul. Stalmacha) ### Tablice pamiątkowe Liczne tablice upamiętniają ważne wydarzenia i osoby związane z historią Lublińca. ### Zieleń miejska * Park Grunwaldzki * Park Klasztorny (przy klasztorze Ojców Oblatów) * Skwer Steinów * Skwer Sikorskiego * Bulwar Grotowskiego * Bulwar Europejski * Bulwar Okwieki * Promenada Staromiejska ## Wspólnoty wyznaniowe W Lublińcu działają następujące wspólnoty wyznaniowe: * Kościół rzymskokatolicki * Kościół greckokatolicki * Kościół Ewangelicko-Augsburski * Kościół Zielonoświątkowy * Świadkowie Jehowy Św. Edyta Stein jest patronką miasta. Lubliniec jest siedzibą Dekanatu Wojsk Specjalnych. ## Kultura i rozrywka * Kino Karolinka * Muzeum Edyty Stein (Pro Memoria Edith Stein) * Muzeum św. Edyty Stein w ZS im. Edyty Stein * Galeria i Pracownia Artystyczna Joanna Cieślik * Galeria „Pod Glinianym Aniołem” w Miejskim Domu Kultury ### Imprezy cykliczne W Lublińcu odbywają się liczne imprezy cykliczne, m.in.: * Festiwal Rowerowy Together – NINIWA Team * Dni Lublińca * Maraton Komandosa * Bieg o „Nóż Komandosa” * Bieg Katorżnika [Pełna lista imprez cyklicznych] ### Biblioteki * Miejsko-Powiatowa Biblioteka Publiczna (z filiami) * Wojewódzka Biblioteka Pedagogiczna, filia w Lublińcu ## Turystyka Lubliniec oferuje bogate możliwości turystyczne. Działają tu liczne organizacje turystyczne, takie jak: * Stowarzyszenie Przyjaciół Lublińca * Stowarzyszenie Rozwoju Lublińca * PTTK – Oddział w Lublińcu * Polskie Towarzystwo Turystyczno – Krajoznawcze ### Turystyka rowerowa Przez miasto przebiegają liczne trasy rowerowe, m.in.: * Nr 30: Rybnik – Pilchowice – Toszek – Krupski Młyn – Lubliniec * Nr 27: Częstochowa – Blachownia – Herby – Lubliniec – Ozimek – Opole * Nr 39: Byczyna – Kluczbork – Olesno – Lubliniec [Pełna lista tras rowerowych] ### Szlaki turystyczne * Szlak Powstańców Śląskich * Szlak Józefa Lompy * Szlak architektury drewnianej (kościół św. Anny) ## Edukacja W Lublińcu znajduje się szeroki wybór placówek edukacyjnych, od szkół podstawowych po szkoły wyższe. ### Szkolnictwo wyższe Do 2005 r. w Lublińcu swoją siedzibę miała klinika i katedra psychiatrii Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach. ## Ochrona zdrowia W Lublińcu działają: * Wojewódzki Szpital Neuropsychiatryczny * Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej – Powiatowy Szpital Zespolony * Stacja Dializ * Ośrodek Leczenia Tlenem ## Gospodarka Lubliniec należy do miast zaliczanych do klasy A pod względem atrakcyjności inwestycyjnej. ### Przedsiębiorstwa W Lublińcu działają liczne przedsiębiorstwa z różnych branż, m.in.: Lentex, EthosEnergy Poland, Hygienika, Dunapack Eurobox, Gamrat. W mieście funkcjonuje podstrefa Lubliniec, Katowickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej. ## Transport ### Transport drogowy Lubliniec jest ważnym węzłem drogowym, położonym na skrzyżowaniu dróg krajowych i wojewódzkich. ### Komunikacja autobusowa Po likwidacji PKS w Lublińcu w 2018 roku, w Lublińcu brak regularnych przewozów autobusowych na terenie miasta. ### Kolej Lubliniec jest ważnym węzłem kolejowym, posiada 5 kierunków wylotowych. Przez Lubliniec przebiegają następujące szlaki kolejowe: [Lista szlaków kolejowych z tekstu] ### Lotnisko Najbliższy port lotniczy, MPL Katowice znajduje się w odległości ok. 50 km w Pyrzowicach. ## Sport W Lublińcu działają liczne kluby sportowe i obiekty sportowe. [Lista klubów i obiektów sportowych z tekstu] ## Media W Lublińcu ukazują się lokalne gazety i działają portale internetowe. [Lista mediów z tekstu] ## Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej W mieście jest dyslokowana Jednostka Wojskowa Komandosów. Na terenie Garnizonu Lubliniec znajduje się placówka ŻW. ## Polityka [Informacje o polityce i władzach miasta] ### Miasta partnerskie * Kiskunmajsa * Kravaře * Łowicz * Reda * Stara Lubovna * Teruel ## Nagrody i wyróżnienia Lubliniec zdobył liczne nagrody i wyróżnienia, m.in. w rankingach samorządów. ## Odznaczenia Order Odrodzenia Polski III klasy (1984) ## Zobacz też Stary Lubliniec [Bibliografia i linki zewnętrzne z tekstu]