# Narwik - portowe miasto w Norwegii Narwik (norw. Narvik) to miasto i gmina w północnej Norwegii, położone w regionie Nordland nad wybrzeżem Ofotfjordu. Jest to 29. co do wielkości gmina w kraju, o powierzchni 1 505 km² i liczbie mieszkańców przekraczającej 19 tysięcy. Miasto leży ok. 240 km za kołem polarnym, co sprawia, że jest jednym z najbardziej północnych miast w Europie. ## Lokalizacja i charakterystyka Narwik znajduje się nad Morzem Norweskim, w górzystym rejonie, otoczony jest przez góry Lofoten. Niezamarzający port dzięki oddziaływaniu Prądu Północnoatlantyckiego umożliwia działalność przez cały rok. Miasto służy głównie jako port eksportowy rudy żelaza, która transportowana jest z Kiruny w Szwecji linią kolejową Ofotbanen. Roczna objętość przetwarzanych ładunków wynosi ok. 30 mln ton. ## Historia Okolice Narwiku zostały załozone w epoce kamienia, kiedy to w miejscu dzisiejszego miasta powstała pierwsza osada. W 1870 roku rząd szwedzki zaczął eksploatować kopalnię rudy żelaza w Kirunie. Z powodu braku niezamarzającego portu w Szwecji zadecydowano o budowie linii kolejowej do Narwiku, co znacznie wpłynęło na rozwój regionu. ## II wojna światowa Podczas II wojny światowej Narwik miał strategiczne znaczenie ze względu na swój port i połączenie kolejowe z Kiruną. W kwietniu i maju 1940 roku odbyły się tu walki między III Rzeszą a siłami alianckimi. Bitwa o Narwik zakończyła się ostatecznym zwycięstwem Niemców, choć walczące strony poniesły znaczne straty. W walkach brały udział polskie jednostki, w tym marynarka wojenna, co zapamiętano w miejscowych pomnikach. ## Etymologia Nazwa miasta pochodzi od staronordyckich słów: "narja" oznaczającego wąski cypel lądu i "vik" oznaczającego osiedle. Nazwa odzwierciedla położenie geograficzne miasta w wąskiej zatoce. ## Demografia Według danych z 2005 roku w gminie zamieszkiwało 18 512 osób, co daje gęstość zaludnienia 9,12 os./km². Narwik zajmuje 52. miejsce wśród norweskich gmin pod względem liczby mieszkańców. ## Edukacja Na dzień 1 października 2004 roku w Narwiki funkcjonowało 14 szkół podstawowych, w których nauczanie otrzymywało 2517 uczniów. ## Władze Administratorem gminy (rådmann) w 2011 roku był Wiggo Lauritzen, a burmistrzem (ordfører) - Karen Margrethe Kuvaas. ## Atrakcje i zabytki Narwik oferuje liczne atrakcje historyczne i kulturalne: - **Muzeum ruchu oporu** (Krigsminnemuseum) prowadzone przez Norweski Czerwony Krzyż, prezentujące losy miasta podczas II wojny światowej - **Pomnik polskich marynarzy** z ORP Grom (Groma Plass) poległych w bitwach o Narwik - **Kwatery polskich żołnierzy** na miejscowym cmentarzu - **Port rybacki** i przystań promowa ## Gospodarka Główne działy gospodarki to: - **Górnictwo** - eksport rudy żelaza z Kiruny - **Porty morskie** - obsługa handlu międzynarodowego - **Rybołówstwo** - tradycyjna działalność morska - **Turystyka** - zwłaszcza zimowa, związana z lokalizacją nad kołem polarnym ## Kultura Miasto oferuje bogate doświadczenia kulturalne: - **Muzea wojenne** dokumentujące historyczne bitwy - **Centra kultury morskiej** związane z tradycją morską regionu - **Centra edukacyjne** o tematyce górniczej i morskiej - **Świątynie** i miejsca kultu w typowym norweskim stylu ## Klimat Narwik ma umiarkowany klimat oceaniczny z nietypowo wysoką temperaturą dla tej szerokości geograficznej. Średnia roczna temperatura wynosi +3,7 °C. Miejscowość znajduje się w strefie dnia polarnego i nocy polarnej, co oznacza, że w lecie słońce nie zachodzi, a w zimie nie wchodzi nad horyzont. ## Połączenia komunikacyjne Narwik jest połączony z resztą Norwegii: - **Koleją** - linią Ofotbanen z Kiruną - **Droga** - szosą E10 - **Promem** - z wyspami Lofoten - **Samolotem** - lotnisko Narvik/Fagernes ## Znaczenie strategiczne Miasto odgrywało i wciąż odgrywa kluczową rolę w geopolityce północnoeuropejskiej: - **W czasie II wojny światowej** - jako kluczowy port dla niemieckich operacji w regionie - **W czasach współczesnych** - jako centrum gospodarcze łączące Norwegię z Szwecją - **W geopolityce** - jako punkt strategiczny w północnoeuropejskim handlu ## Ciekawostki - Narwik jest jednym z najbardziej północnych miast na świecie z pełnymi funkcjami miejskimi - Miasto znajduje się całkowicie za kołem polarnym - Port Narwiku jest jednym z najważniejszych portów eksportowych w Norwegii - Bitwy o Narwik były jedynymi bitewami II wojny światowej na europejskim lądzie, w których brały udział regularne wojska polskie ## Galeria