# Ramat Gan Ramat Gan (hebr. רמת גן; arab. رمات جان / رمات غان; pol. „wzgórza ogrodów”) to miasto położone w dystrykcie Tel Awiw w Izraelu, będące integralną częścią zespołu miejskiego Gusz Dan. Znane ze swojej nowoczesnej architektury, parków i ogrodów, stanowi istotny ośrodek gospodarczy i kulturalny. ## Położenie i Środowisko Naturalne Ramat Gan leży na równinie Szaron, na wschodnim wybrzeżu Morza Śródziemnego. Miasto graniczy z Tel Awiwem od zachodu, Giwatajim od południa, Bnei Brak od wschodu i Giwat Szemu’el od północnego wschodu. Rzeka Jarkon stanowi jego północną granicę. Miasto charakteryzuje się klimatem śródziemnomorskim, z gorącymi i wilgotnymi latami oraz chłodnymi i deszczowymi zimami. Średnia temperatura latem wynosi 26 °C, a zimą 12 °C. Roczna suma opadów atmosferycznych wynosi około 500 mm. Ramat Gan posiada liczne parki i ogrody, w tym Park Narodowy o powierzchni 1,9 ha. ### Podział Administracyjny Ramat Gan dzieli się na liczne dzielnice, takie jak: * Centrum * Nachalat Ganim * Kirjat Krinici * Ramat Szikma * Ramat Jicchak * Szuchnat Riszonim * Tel Jehuda * Giwat Geula * Newe Jehoszua * Kirjat Borchow * Marom Nawe * Ramat Amidar * Ramat Chen * Szikun Watikim * Szchunat Hillel * Elite * Diamond Exchange District * Tel Binjamin ## Historia Pierwsze ziemie w okolicy Ramat Gan zostały zakupione przez organizacje syjonistyczne podczas I wojny światowej. Osada została założona w 1921 roku jako moszaw rolniczy, gdzie uprawiano pszenicę, jęczmień i arbuzy. Pierwotnie nazywała się Ir ganim (Miasto Ogrodów). W 1923 roku osada przyjęła obecną nazwę Ramat Gan. W 1926 roku brytyjskie władze Palestyny nadały osadzie status samorządu lokalnego. W tym czasie mieszkało tu 450 osób. Napływ żydowskich imigrantów z Europy w latach 1940–1945 był kluczowy dla rozwoju Ramat Gan. Osada stopniowo przekształciła się w ważny ośrodek handlowo-przemysłowy. W 1946 roku miasto liczyło już 12 tysięcy mieszkańców, a w 1950 roku otrzymało prawa miejskie. W 1955 roku populacja miasta wzrosła do 55 tysięcy. W 1961 roku do miasta przyłączono obszar, na którym znajdują się Uniwersytet Bar-Ilana oraz Centrum Medyczne Chaim Sheba (Szpital Tel Hashomer). W 1968 roku w mieście otworzono Giełdę Diamentów. ### Nazwa Nazwa miasta, Ramat Gan, oznacza „Wzgórza ogrodów”, co odzwierciedla liczne parki i ogrody znajdujące się na jego terenie. ## Architektura Ramat Gan charakteryzuje się rozległą powierzchnią i nowoczesną architekturą. Północno-zachodnia część miasta, skupiona wokół Giełdy Diamentowej, stanowi centrum Ramat Gan i słynie z największego skupiska drapaczy chmur w Izraelu. Giełda Diamentów składa się z czterech drapaczy chmur połączonych ze sobą mostami: * Opal Towers (124 metry) * Diamond Tower (115 metrów) * D-Mall Tower (91 metrów) * Shimshon Tower (79 metrów) * Noam Tower (56 metrów) Poza nimi znajduje się tutaj wiele innych wieżowców, w tym najwyższy budynek Izraela, Moshe Aviv Tower o wysokości 244 metrów. Budynek ten posiada własną ekskluzywną salę gimnastyczną, synagogę oraz dwa baseny kąpielowe. Jego budowa kosztowała 130 milionów dolarów amerykańskich. Na początku 2008 roku rozpoczęła się budowa Elite Tower, kolejnego drapacza chmur o wysokości 244 metrów. Sheraton City Tower jest trzecim pod względem wysokości budynkiem w Ramat Gan (170 metrów). Przy centrum przebiega linia kolejowa ze stacją Tel Awiw Merkaz. ## Kultura Ramat Gan oferuje bogate życie kulturalne, w tym liczne muzea i obiekty kulturalne: * **Dom Abrahama Krinzi**: Muzeum poświęcone pierwszemu burmistrzowi Ramat Gan. Prezentuje historię miasta i jego rozwój. * **Kiryat Omanut**: Kompleks kulturalny z domami-muzeami izraelskich artystów, galeriami sztuki oraz Muzeum Izraelskiej Sztuki. * **Muzeum Sztuki Rosyjskiej**: Prezentuje obrazy rosyjskich malarzy z początku XX wieku. * **Muzeum Człowieka i Żyjącego Świata**: Położone w Parku Narodowym, prezentuje eksponaty historii naturalnej i przyrody ożywionej. * **Muzeum Maccabi**: Dokumentuje historię żydowskiego sportu i ruchu Maccabi. * **The Harry Oppenheimer Diamond Museum**: Ukazuje osiągnięcia izraelskiego przemysłu diamentowego. W mieście działają Teatr Hayahalom (Teatr Diamentowy) oraz Teatr Ramat-Gan im. Króla Olava V. Centrum Kultury Russella prowadzi różnorodną działalność kulturalną, w tym przedstawienia teatralne, koncerty i warsztaty dla dzieci. ## Edukacja i Nauka Ramat Gan jest siedzibą Uniwersytetu Bar-Ilana, założonego w 1955 roku. Uczelnia promuje syjonizm religijny i oferuje programy nauczania zarówno świeckie, jak i religijne. Studiuje tutaj około 26 tysięcy studentów. Szkołą kształcącą artystów jest Beit Zvi School for the Performing Arts. W mieście znajdują się także Ramat-Gan College oraz Shenkar College for Fashion and Textile Technology. ## Turystyka * **Park Narodowy**: Najpiękniejszy park w Ramat Gan, rozciągający się na powierzchni prawie 500 akrów wokół jeziora. Odwiedzany przez setki tysięcy gości rocznie. * **Safari**: Ogród zoologiczny z 1600 zwierzętami różnych gatunków. Jest to największy ogród zoologiczny na Bliskim Wschodzie. ### Baza Noclegowa W Ramat Gan znajdują się liczne hotele, takie jak Kfar Hmaccabiah, Rimonim Optima Tower Hotel i Sheraton City Tower. ## Religia W mieście znajduje się 130 synagog, dwie jesziwy, świątynia buddyjska, centrum scjentologiczne i ośrodek Kabały. ## Sport i Rekreacja W Ramat Gan znajduje się Stadion Ramat Gan, narodowy stadion Izraela do gry w piłkę nożną (41 583 miejsc siedzących). Odbywają się tu również Olimpiady Machabejskie. Przy stadionie znajduje się Aquapark Meymadion. W mieście jest 13 boisk do piłki nożnej, 7 hal do koszykówki, 3 kompleksy tenisowe, hale do piłki ręcznej oraz liczne baseny kąpielowe. Działa tu także kompleks sportowy dla osób niepełnosprawnych. ## Gospodarka Gospodarka Ramat Gan opiera się na Giełdzie Diamentów, która jest położona w centrum biznesowym miasta. Centrum to jest skupiskiem drapaczy chmur, w tym najwyższego budynku w Izraelu – City Gate Ramat Gan. Znajdują się tu siedziby banków, międzynarodowych korporacji, a także centra rozrywki i kluby nocne. W mieście rozwinął się również przemysł włókienniczy i elektrotechniczny. ## Infrastruktura W Ramat Gan znajduje się Centrum Medyczne Chaim Sheba, jeden z największych szpitali w Izraelu, założony w 1948 roku. Kompleks szpitalny zajmuje powierzchnię 150 akrów i składa się ze 120 przychodni i klinik. W mieście znajdują się również Safra Children’s Hospital i Padeh Geriatric Rehabilitation Center. ## Transport Przez Ramat Gan przebiegają autostrady nr 4, 461, 471 oraz 481, zapewniające dogodne połączenia z innymi miastami w Izraelu. ## Znane Osoby * Li’or Aszkenazi – aktor * Etgar Keret – pisarz * Ilan Ramon – astronauta * Nisan Slomianski – polityk * Salomon Wininger – biografista ## Ciekawostki Flaga Ramat Gan była jedną z flag, które Ilan Ramon zabrał na pokład promu kosmicznego Columbia.