# Tulcza: Brama do Delty Dunaju Tulcza (rum. Tulcea) to miasto w północno-wschodniej Rumunii, położone w regionie Dobrudży, nad deltą Dunaju. Stanowi ważny ośrodek administracyjny, przemysłowy i turystyczny regionu, a także kluczowy port śródlądowy. ## Historia ### Starożytność i Średniowiecze Historia Tulczy sięga starożytności. Miasto zostało założone już w VIII wieku p.n.e. przez greckich kolonistów z Miletu. Osada nosiła wówczas nazwę Aegyssos. W I wieku p.n.e. obszar ten został włączony do Imperium Rzymskiego. O rzymskiej obecności świadczą wzmianki w pismach Owidiusza, który przebywał w pobliskim Tomi (dzisiejsza Konstanca). W średniowieczu Tulcza przechodziła z rąk do rąk, będąc pod wpływem różnych potęg. ### Panowanie Osmańskie W 1416 roku Tulczę zajęli Turcy Osmańscy. Przez wieki miasto pozostawało niewielkim ośrodkiem handlowym o znaczeniu lokalnym. Dopiero w okresie reform w Imperium Osmańskim w połowie XIX wieku (Tanzimat) Tulcza stała się siedzibą sandżaku w 1852 roku, co przyczyniło się do rozwoju administracyjnego. W latach 1840-1859 do Tulczy przybyła grupa osadników niemieckich, znanych później jako Niemcy dobrudżańscy (rum. Germanii dobrogeni, niem. Dobrudschadeutsche), którzy odegrali znaczącą rolę w rozwoju gospodarczym regionu. ### W granicach Rumunii Po wojnie rosyjsko-tureckiej (1877-1878) i traktacie berlińskim (1878) Tulcza wraz z północną Dobrudżą weszła w skład Rumunii. Od tego momentu miasto zaczęło się dynamicznie rozwijać. ### Okres powojenny i współczesność Po II wojnie światowej Tulcza zyskała na znaczeniu jako ważny port, dostępny dla statków pełnomorskich. Rozwinął się przemysł, zwłaszcza rybołówstwo i przetwórstwo ryb, wykorzystujące zasoby delty Dunaju. Powstały zakłady przemysłu spożywczego, drzewnego i przetwórstwa trzciny. W późniejszych latach w Tulczy wybudowano dużą hutę aluminium (Alum S.A.) oraz stocznię morską (VARD Tulcea), które stały się ważnymi pracodawcami w regionie. ## Gospodarka Gospodarka Tulczy opiera się na przemyśle, transporcie i turystyce. * **Przemysł:** W mieście działają zakłady przemysłu stoczniowego, spożywczego, drzewnego, papierniczego i materiałów budowlanych. Huta aluminium Alum S.A. jest jedynym producentem aluminium rafinowanego w Rumunii. * **Port:** Tulcza jest ważnym portem śródlądowym, obsługującym ruch towarowy i pasażerski na Dunaju. * **Turystyka:** Położenie w delcie Dunaju czyni z Tulczy popularną bazę wypadową dla turystów, pragnących zwiedzić ten unikatowy obszar przyrodniczy. ## Demografia W 2002 roku Tulcza liczyła 91 875 mieszkańców, z czego 92,3% stanowili Rumuni, a 1,4% Turcy. W 2011 roku liczba ludności spadła do 73 700. ## Transport Tulcza posiada stację kolejową, zapewniającą połączenia z innymi miastami w Rumunii. Transport rzeczny odgrywa ważną rolę w komunikacji z miejscowościami położonymi w delcie Dunaju. Dostępny jest również transport autobusowy i taksówki. ## Kultura Tulcza jest ośrodkiem kulturalnym regionu. W mieście działają muzea, teatry i galerie sztuki. Organizowane są liczne festiwale i imprezy kulturalne. ## Znane osoby urodzone w Tulczy * Tora Vasilescu – aktorka * Radu Gheorghe – aktor * Virginia Mirea – aktorka * Crin Antonescu – polityk * Lili Sandu – śpiewaczka i aktorka * Traian Cosovei – pisarz ## Miasta partnerskie * Szumen, Bułgaria * Aalborg, Dania * Rovigo, Włochy ## Turystyka Tulcza stanowi doskonałą bazę wypadową do zwiedzania delty Dunaju, wpisanej na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Delta Dunaju to unikatowy ekosystem, charakteryzujący się bogactwem fauny i flory. Można tu obserwować liczne gatunki ptaków, ryb i roślin. Popularne formy turystyki to rejsy łodziami, wędkarstwo i obserwacja ptaków. ## Podsumowanie Tulcza to miasto o bogatej historii, strategicznym położeniu i znaczącym potencjale gospodarczym. Stanowi bramę do delty Dunaju i ważny ośrodek przemysłowy regionu.