Wielgowo (niem. Augustwalde) – część miasta Szczecina wchodząca w skład osiedla Wielgowo-Sławociesze-Zdunowo. Granice Wielgowa wyznaczają autostrada A6 od zachodu, linia kolejowa nr 351 od południa, granica miasta z gminą Kobylanka od wschodu i z gminą Goleniów od północy. == Położenie == Wielgowo jest otoczone przez lasy Puszczy Goleniowskiej. Dawne tereny rolne są miejscami intensywnej zabudowy jednorodzinnej. Główne budynki użyteczności publicznej znajdują się wzdłuż ulicy Bałtyckiej. Większość zabudowy mieszkalnej rozciąga się na wschód od tej ulicy. W zachodniej części Wielgowa znajduje się Podstrefa Szczecin Dunikowo należąca do SSE Euro-Park Mielec, na terenie której znajdują się znajduje się największa w Szczecinie hala o powierzchni 54 tysięcy m², wybudowana przez przedsiębiorstwo Panattoni. W północnej części znajduje się dwa niewielkie skupiska domów jednorodzinnych: Osada Leśna oraz Błędów. Pozostałą część zajmują łąki i tereny rolnicze, przez które przepływa struga Chełszcząca. == Nazwa == Niemiecka nazwa Augustwalde została nadana 6 grudnia 1751 r. na cześć gubernatora Szczecina, księcia Augusta Wilhelma von Braunschweig-Wolfenbüttel-Bevern. Po przejęciu miejscowości przez administrację polską w 1945 r. używano początkowo nazw Wielichowo i Wielgołęka. 12 listopada 1946 r. nadano miejscowości polską nazwę Wielgowo. Inspiracją dla niej było notowane w XIII i XIV wieku rozciągające się w okolicy bagno i las Wielgowo (Velchow, Velgow), z kolei to określenie pochodzi od słowa „wielki”. == Historia == Osada Augustwalde została założona w 1748 roku na gruntach wsi Buchholz z rozkazu króla Prus Fryderyka II Wielkiego wzdłuż obecnej ulicy Bryczkowskiego w formie ulicówki. W ramach akcji osiedleńczej ściągnięto 30 niemieckich rodzin chłopskich z Palatynatu. W trakcie wojny siedmioletniej we wsi stacjonowały wojska rosyjskie, doprowadzając jej mieszkańców do ubóstwa. Impuls do rozwoju osady dało wybudowanie przez Towarzystwo Kolei Żelaznej Berlińsko-Szczecińskiej linii kolejowej łączącej Dąbie ze Stargardem, otwartej 1 maja 1846 roku. W pobliżu Wielgowa powstała stacja Hohenkrug. Wybudowano wówczas ulicę Bałtycką, łączącą najstarszą część wsi ze stacją, oraz szkołę, cmentarz i urzędy. W 1872 roku Augustwalde zamieszkiwało 696 osób. Do rozpoczęcia II wojny światowej Augustwalde znajdowało się w granicach powiatu nowogardzkiego. W latach 1900–1937 wzdłuż dzisiejszych ulic Bałtyckiej, Wiślanej, Zawrotnej, Jarząbków, Łowczych i Skrajnej wybudowano kolonię domów jednorodzinnych. W 1925 roku wieś zamieszkiwało 1237 osób, a w 1939 r. już 3338. 15 października 1939 r. Augustwalde zostało włączone w granice Wielkiego Szczecina. W 1945 roku wraz z objęciem władzy przez polską administrację Wielgowo ponownie stało się wsią i należało do powiatu gryfińskiego, jako siedziba gminy Załom. W latach 1945–1946 osiedliła się tutaj duża grupa polskich repatriantów ze wsi Zubrza i Rzęsna Polska pod Lwowem, którzy w 1952 roku stanowili 90% jej mieszkańców. Pierwszym proboszczem miejscowej parafii został ksiądz Mieczysław Bryczkowski (1873–1947), były proboszcz parafii w Zubrzy, którego imieniem została później nazwana główna ulica najstarszej części Wielgowa. W 1948 roku miejscowa parafia katolicka liczyła 854 osoby, a w 1951 roku 986 osób. W 1954 roku Wielgowo zamieszkiwało 1239 osób. W latach 1948–1954 wieś należała do gminy Sowno w powiecie nowogardzkim, a 1 stycznia 1955 r. została włączona do Szczecina, otrzymując status dzielnicy podmiejskiej. W 1958 roku przy ulicy Bałtyckiej 1a rozpoczęto budowę nowego budynku szkoły. W 1972 r. Wielgowo stało się osiedlem miejskim. 16 czerwca 1996 roku przy kościele odsłonięto tablicę upamiętniającą 24 Polaków rozstrzelanych przez Niemców w Zubrzy 19 lipca 1944 roku. 30 listopada 1996 roku nadano Szkole Podstawowej nr 13 imię Orląt Lwowskich. W 2009 roku w zachodniej części osiedla, na terenie dawnej kolonii Dunikowo utworzono specjalną strefę ekonomiczną o powierzchni 22,7 ha. W 2010 roku część miasta była zamieszkiwana przez 3715 osób. == Komunikacja == Główne ulice stanowią Bałtycka i Bryczkowskiego. Poprzez ulicę Tczewską Wielgowo posiada połączenie drogowe z Dąbiem i autostradą A6 (węzeł Szczecin Dąbie) oraz ulicą Żuka z Płonią i drogą ekspresową S10 (węzeł Szczecin Zdunowo). Do 2014 roku poprzez ulicę Borową istniało połączenie z węzłem Rzęśnica na A6, zamknięte wraz z przebudową węzła. Wielgowo jest obsługiwane przez dwa przystanki kolejowe: Szczecin Zdunowo przy przejeździe kolejowym z ulicą Bałtycką oraz otwarty 16 lipca 2024 roku Szczecin Dunikowo w pobliżu strefy ekonomicznej. Oba stanowią część Szczecińskiej Kolei Metropolitalnej i oprócz Szczecina Głównego i Stargardu obsługują połączenia regionalne m. in. do Słupska, Koszalina, Szczecinka, Piły, Wałcza czy Poznania. Wielgowo obsługują także miejskie linie autobusowe: dzienne 56, 73 i 93 oraz nocną 534. == Sport == Przy ulicy Wesołej od czasów przedwojennych istnieje się boisko piłkarskie. Swoje mecze rozgrywa na nim założony w 1997 roku Osiedlowy Klub Sportowy Vielgovia Szczecin, grający w ligach lokalnych. Po wojnie występował tutaj klub LZS Wielgowo, którego wychowankiem jest Marian Kielec, późniejszy zawodnik Pogoni Szczecin oraz król strzelców polskiej ekstraklasy w sezonie 1962/1963. Wśród kibiców zyskał on przydomek Czarna Perła z Wielgowa. == Uwagi == == Przypisy == == Linki zewnętrzne == Plan osiedla Wielgowo-Sławociesze na stronie Urzędu Miasta Szczecin. osiedla.szczecin.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-10-25)]. Strona o Wielgowie