Witnica (niem. Vietz) – miasto w zachodniej Polsce, w woj. lubuskim, w powiecie gorzowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Witnica. Według danych GUS z 30 czerwca 2024 r. Witnica liczyła 6417 mieszkańców. Miasto położone jest 26 km od Gorzowa Wielkopolskiego przy drodze wojewódzkiej nr 132 (relacji Gorzów Wielkopolski – Kostrzyn nad Odrą). Przez miasto przepływa rzeka Witna, która jest dopływem Warty. Na północny zachód od miasta znajduje się Jezioro Wielkie. Witnica leży w historycznej ziemi lubuskiej, po przejęciu jej w 1261 przez Brandenburgię stanowiła też część Nowej Marchii. == Powierzchnia i podział administracyjny == Według danych z 1 stycznia 2011 r. powierzchnia miasta wynosiła 8,24 km². W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. gorzowskiego a wcześniej w 1950–1975 należało do województwa zielonogórskiego. == Gospodarka == W mieście znajduje się głównie przemysł spożywczy, browarniczy, metalowy, skórzany i materiałów budowlanych. W mieście działa Witnicka Strefa Przemysłowa. == Historia == Nazwa Witnica pochodzi od słów wić, witka, czyli rodzaju wierzby. Okolice Witnicy już na początku naszej ery zamieszkiwali pierwsi osadnicy wschodniogermańscy, Wandalowie i Burgundowie. Tysiąc lat później osada przeszła na własność zakonu templariuszy. Było to w roku 1100. Niemalże do połowy XIII wieku tereny te należały do Wielkopolski. Najstarsza pisana wzmianka o niewielkiej osadzie Witnica pochodzi z 1252 roku. W 1261 roku Witnica przeszła z rąk zakonu templariuszy pod panowanie Brandenburgii i została włączona do Nowej Marchii. W latach 1300–1559 Witnica była posiadłością cystersów z Kołbacza. Po sekularyzacji Witnica od 1559 roku wchodziła w skład posiadłości Hohenzollernów. Miasto zostało niemal całkowicie zniszczone podczas wojny trzydziestoletniej. W połowie XVIII wieku w niewielkiej osadzie, jaką wtedy była Witnica, powstałą manufaktura produkująca sukno oraz pończochy, a także huta żelaza. W 1857 roku Witnica uzyskała połączenie kolejowe. W tym okresie uruchomiona została również odlewnia żelaza i fabryka maszyn. Na początku XX wieku Witnica otrzymała prawa miejskie. W 1935 roku Witnica liczyła 5600 mieszkańców. W wyniku II wojny światowej w 1945 miasto zostało włączone do Polski, otrzymując nazwę Witnica. Dotychczasową ludność wysiedlono do Niemiec. W 1946 roku Witnicę zamieszkiwało 2600 osób. W latach 1946–1950 miasto należało do województwa poznańskiego. Od 1950 do 1975 roku należała do województwa zielonogórskiego, w latach 1975–1998 do województwa gorzowskiego, a od 1999 roku należy do powiatu gorzowskiego w województwie lubuskim. W okresie powojennym Witnica była lokalnym ośrodkiem przemysłowo-usługowym i obsługiwała głównie teren gminy. W mieście istniała kaflarnia (zlikwidowana w 1993 roku), zakład produkcji kontenerów oraz fabryki mebli. Część z tych zakładów nie sprostała wymogom gospodarki wolnorynkowej i upadła. == Zabytki i osobliwości == Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisane są: kościół pomocniczy pw. Świętego Krzyża, z 1930, kościół ewangelicki, obecnie rzym.-kat. par. pw. MB Nieustającej Pomocy, ul. Gorzowska 2, z 1875, willa, ob. plebania rzym.-kat., ul. Gorzowska 2, z 1905, dom, ul. Gorzowska 16, szachulcowy, z XVIII-XIX w., willa, ul. Myśliwska 2, z pocz. XX w., willa Żółty Pałacyk, ul. Sikorskiego 6, z 1880, dom, ul. Sportowa 14, szachulcowy, z poł. XIX w., budynek fabryczny, szmelcownia, z 1825, nie istnieje, zespół młyna wodnego, z XVIII-XIX w.: młyn wodny, szachulcowy, pralnia, szachulcowa, łaźnia, inne obiekty: Park Drogowskazów i Słupów Milowych Cywilizacji, Browar Witnica. == Muzea == Muzeum Chwały Oręża Polskiego w Witnicy == Demografia == Według danych z 30 czerwca 2024 r. miasto miało 6417 mieszkańców. == Infrastruktura == Witnica leży przy drodze nr 132 (relacji Gorzów Wielkopolski – Kostrzyn nad Odrą). Z miasta biegną też drogi lokalne do Mosiny, Lemierzyc, Lubiszyna. Przez teren miasta biegnie linia kolejowa nr 203 łącząca Kostrzyn nad Odrą i Gorzów Wielkopolski a dalej biegnąca przez Drezdenko oraz Krzyż Wielkopolski. W roku 2006 do użytku oddana została obwodnica drogowa. Witnica ma oczyszczalnię ścieków, wodociągi, kanalizację, miasto jest zgazyfikowane. == Kluby sportowe == Miejski Klub Sportowy „Czarni” Witnica – klub piłkarski założony w 1945 roku i występujący w IV lidze. Klub dysponuje również sekcjami juniorów i trampkarzy. W sezonie zimowym młodzi piłkarze trenują w hali oddanej do użytku w 1999 roku. Znajduje się tam również salon odnowy biologicznej. Uczniowski Klub Sportowy „Kanonierzy” – klub piłkarski działający przy Szkole Podstawowej w Witnicy. Uczniowski Klub Sportowy „Witniczanin” – klub tenisa stołowego. Obecny klub rozgrywa mecze w III lidze, wcześniej także w II lidze. Sekcja „Karate Shotokan” Witnicki Klub Koszykarzy Amatorów. Witnicki Klub Siatkarzy Amatorów. Sekcja żużlowa. Witnicki Klub baseballowy „Wilki Witnica” == Wspólnoty wyznaniowe == Kościół rzymskokatolicki: parafia Matki Bożej Nieustającej Pomocy Świadkowie Jehowy: zbór Witnica (Sala Królestwa ul. Rolna 7) == Współpraca międzynarodowa == Miasta i gminy partnerskie: Druten Müncheberg Maruszkino (koło Moskwy) Mosina == Lista osób związanych z Witnicą == == Zobacz też == Cmentarz żydowski w Witnicy == Przypisy == == Linki zewnętrzne == Oficjalna witryna miasta Biuletyn Informacji Publicznej