# Airbus Defence & Space (Airbus SE) ## Historia i geneza **Airbus SE** (dawniej *European Aeronautic Defence and Space Company* – **EADS**) powstała 2000 roku w wyniku strategicznej fuzji trzech europejskich gigantów przemysłowych: niemieckiej **DASA**, francuskiej **Aérospatiale Matra** oraz hiszpańskiej **CASA**. Inicjatywa ta była bezpośrednim odzwierciedleniem ambicji Unii Europejskiej i jej państw członkowskich, które chciały stworzyć transgraniczną grupę przemysłową zdolną konkurować na arenie globalnej z amerykańskim Boeingiem oraz innymi światowymi liderami sektora obronnego i kosmicznego. Fuzja nie była jednorazowym, odizolowanym wydarzeniem, lecz kulminacją procesów konsolidacyjnych z lat 90. W 1989 roku w Niemczech powołano DASA, łącząc Daimlera-Benz (technologie wojskowe), Dorniera, Messerschmitt-Bölkow-Blohm (MBB), MTU Muenchen oraz Telefunken Systemtechnik. We Francji z kolei w 1999 roku doszło do połączenia państwowej spółki Aérospatiale z prywatną Matrą, należącą do grupy Lagardère. Hiszpański CASA pozostał do sameego końca niezależnym podmiotem w strukturach fuzji, stanowiącym ważne ogniwo w produkcji samolotów transportowych i segmentu kosmicznego. ## Ewolucja strukturalna Początkowo EADS operowała pod marką **Airbus Group**. 31 lipca 2013 roku zarząd ogłosił decyzję o scaleniu spółki z powiązaną jednostką operacyjną Airbus, co miało na celu uproszczenie struktury własnościowej i poprawę rozpoznawalności marki w rynkach pozaeuropejskich, gdzie skrót EADS budził zamieszanie. 2 stycznia 2014 roku EADS oficjalnie przyjął nazwę **Airbus Group**, by ostatecznie ewoluować w **Airbus SE** (Societas Europaea). ### Przekształcenia wewnątrzgrupowe Organizacja działalności podlegała ciągłym optymalizacjom: * **Lata 2000–2013:** Koncern był zorganizowany w cztery główne dywizje: *Airbus/Airbus Military*, *Eurocopter Group*, *EADS Astrium* oraz *Cassidian*. * **Od początku 2014:** Struktura uproszczona do trzech filarów: 1. *Airbus* – budowa samolotów cywilnych, 2. *Airbus Defence and Space* – integracja dawnych działów wojskowych (Airbus Military), kosmicznych (Astrium) i systemów zabezpieczeń (Cassidian), 3. *Airbus Helicopters* – produkcja śmigłowców cywilnych i wojskowych (dawniej Eurocopter). ## Struktura akcjonariatu i finanse Pod koniec 2011 roku około 49,86% akcji EADS było w obrocie giełdowym. Pozostałe 50,14% należało do rządów i holdingów z Francji (*SOGEADE* – 22,35%, w którym rząd Francji i grupa Lagardère posiadały po połowie udziałów), Niemiec (*Daimler AG* – 22,35%, z czego 7,5% nabył państwowy bank KfW) oraz Hiszpanii (*SEPI* – 5,45%). W 2012 roku koncern planował przejście na bardziej biznesową strukturę własnościową, zakładającą posiadanie po 12% udziałów przez Francję i Niemcy, 4% przez Hiszpanię, 2% przez Lagardère i Daimlera, a 70% wolnego floatu na sześciu europejskich giełdach. W październiku 2012 jednak niemiecki rząd zawetował negocjacje dotyczące potencjalnej fuzji EADS z brytyjskim koncernem zbrojeniowym **BAE Systems**, co zahamowało dalszą konsolidację europejskiego sektora obronnego. W 2006 roku EADS był już drugim największym producentem branży lotniczo-zbrojeniowej na świecie (po Boeingu, wyprzedzając Lockheed Martina). Dochody firmy w ogromnej mierze zależały od cywilnego lotnictwa – sektor Airbus Commercial generował 63% całkowitych przychodów w 2011 roku. ## Portfolio biznesowe i alianse strategiczne Grupa Airbus, poprzez swoje działy i spółki zależne, posiada udziały, pełni rolę właściciela lub jest głównym kontrahentem dla szeregu kluczowych przedsięwzięć w skali globalnej. Wybrane z nich to: * **CSeries Aircraft Limited Partnership (50,01%)** – współprodukcja samolotu odrzutowego (obecnie znanego jako Airbus A220) wspólnie z Bombardier Aerospace. * **Airbus Group, Inc.** (dawniej *EADS North America*) – amerykańska filia zarządzająca kontraktami wojskowymi i federalnymi na terenie USA. * **Airbus Helicopters, Inc.** (dawniej *American Eurocopter*) – produkcja modeli takich jak AS350 A-Star czy wojskowy UH-72A Lakota. * **MBDA (37,5% udziałów)** – europejski lider w produkcji rakiet manewrujących i przeciwlotniczych. * **Eurofighter Jagdflugzeug GmbH (udział 46%)** – program myśliwca wielozadaniowego Eurofighter Typhoon, realizowany m.in. przez niemieckie Airbus Defence & Space oraz hiszpańską CASA. * **NHIndustries (62,5%)** – konsorcjum produkujące śmigłowiec wielozadaniowy NH90 dla armii Europy. * **Dassault Aviation (46,76%)** – udział gwarantujący wpływ na produkcję myśliwców Rafale oraz biznesowych Falconów. * **ATR (50%)** – francusko-włoskie przedsięwzięcie produkujące regionalne samoloty pasażerskie z napędem turbośmigłowym. (Współwłaścicielem pozostałych 50% jest włoska Alenia Aeronautica). * **Socata (30%)** – producent lekkich samolotów cywilnych i szkoleniowych. * **Arianespace (28,59%)** – pierwsza komercyjna spółka świata zajmująca się transportem kosmicznym i startami satelitów. * **Program Galileo** – Airbus (przez Astrium) jest głównym wykonawcą i producentem układów naprowadzania oraz infrastruktury dla europejskiego systemu nawigacji satelitarnej. * **Rakiety nośne Ariane 5** – produkcja realizowana w dużej mierze przez oddziały Airbus Defence and Space na rzecz Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA). ## Dziedzictwo inżynieryjne i technologiczne Dział Airbus Defence and Space kontynuuje tradycje swoich poprzedników, dając początek takim liniom produktów jak samoloty transportowe **CASA C-295**, zaawansowane platformy bezzałogowe (w tym programy typu **EADS Sharc**) czy eksperymentalne pojazdy kosmiczne (np. **EADS Space Transportation**). Integracja technologii wojskowych, kosmicznych i lotniczych sprawiła, że Airbus Defence & Space stał się fundamentem europejskiej autonomii technologicznej w kluczowych sektorach ekonomii i bezpieczeństwa.