Wojna dronowa – forma działań wojennych, obejmująca wykorzystanie robotów wojskowych i systemów bezzałogowych. Roboty mogą być zdalnie sterowane przez operatora lub mieć różne poziomy autonomii w trakcie misji. Do systemów wykorzystywanych w takich działaniach należą między innymi: bezzałogowe bojowe statki powietrzne (UCAV), bezzałogowe statki powietrzne (UAV), bezzałogowe pojazdy lądowe (UGV), bezzałogowe pojazdy nawodne (USV) oraz bezzałogowe pojazdy podwodne (UUV). Współczesna wojna dronowa nie ogranicza się przy tym wyłącznie do domeny powietrznej, lecz obejmuje również systemy lądowe, nawodne i podwodne. == Taktyka użycia == Wojna dronowa obejmuje nie tylko sam dobór platform, ale także specyficzne sposoby ich użycia. Należą do nich m.in. jednoczesne ataki wielu bezzałogowców w roju, wykorzystanie małych dronów do zrzutu amunicji lub obserwacji na bardzo małej wysokości, użycie dronów do naprowadzania artylerii i rozpoznania w czasie rzeczywistym, a także stosowanie platform jednorazowych do uderzeń na cele punktowe. W działaniach bojowych coraz większe znaczenie zyskują również taktyki antydronowe realizowane przez inne bezzałogowce. Obejmują one m.in. przechwytywanie, taranowanie, zakłócanie działania przeciwnika oraz użycie wyspecjalizowanych platform do zwalczania dronów rozpoznawczych i uderzeniowych. W części konfliktów i operacji antyterrorystycznych drony były wykorzystywane także do zabójstw celowanych. Ten sposób użycia stał się jednym z najbardziej dyskutowanych aspektów wojny dronowej ze względu na konsekwencje prawne, polityczne i etyczne. W różnych źródłach z drugiej połowy lat 2010. i początku lat 2020. jako państwa posiadające operacyjne UCAV wskazywano m.in.: Chiny, Francja, Grecja, Indie, Iran, Irak, Izrael, Włochy, Pakistan, Polska, Rosja, Korea Południowa, Turcja, Stany Zjednoczone, Wielka Brytania oraz Ukraina. Drony znajdują zastosowanie w różnych operacjach wojskowych, m.in. w wojnie elektronicznej, neutralizacji niewybuchów (EOD), jako cele treningowe oraz w logistyce. Najczęściej są jednak wykorzystywane w misjach rozpoznawczych, obserwacyjnych i wskazywania celów, a także innych zadań w ramach ISTAR, umożliwiając bezpośrednie ataki na cele jako element łańcucha rażenia lub w ramach współdziałania załogowo-bezzałogowego. Ataki z użyciem dronów mogą być prowadzone z użyciem specjalnie projektowanych UCAV, amunicji krążącej, dronów jednokierunkowych czy też uzbrojonych komercyjnych UAV zrzucających amunicję lub prowadzących atak z powietrza. Drony o dużym udźwigu mogą być również wykorzystywane do przerzutu zaopatrzenia lub ewakuacji rannych z pola walki. Mniejsze drony, takie jak SUAV (małe UAV) i MAV (miniaturowe UAV), dzięki swojej przenośności mogą być używane do operacji wsparcia na małej wysokości i krótkim dystansie. Większe drony mogą pełnić rolę „okrętu-matki”, przenoszącego i wypuszczającego mniejsze drony, lub też mogą być wyposażone w środki wojny elektronicznej, takie jak regenerator sygnałów. Wiele dronów może działać i atakować jednocześnie w ramach roju dronów, a część systemów autonomicznych, zaliczanych do broni autonomicznej (LAW), wykorzystuje wojskowe zastosowania sztucznej inteligencji. == Aspekty ekonomiczne == Jednym z najważniejszych wyróżników współczesnej wojny dronowej jest obniżenie kosztu wejścia do działań powietrznych dzięki wykorzystaniu małych, stosunkowo tanich i łatwo zastępowalnych bezzałogowych systemów, często opartych na komponentach komercyjnych i technologiach podwójnego zastosowania. W analizach wojny rosyjsko-ukraińskiej podkreślano, że szczególne znaczenie uzyskały nie tylko pojedyncze zaawansowane platformy, lecz także masowe użycie niewielkich dronów do rozpoznania, korekty ognia artyleryjskiego i bezpośredniego rażenia celów, co przesunęło akcent z wysokiego stopnia zaawansowania pojedynczego systemu na skalę użycia, szybkość zastępowania strat i możliwość bieżącej adaptacji. W literaturze wskazuje się zarazem na wyraźną asymetrię kosztów między atakiem a obroną. Tania amunicja krążąca i drony jednokierunkowego ataku mogą wywoływać skutki militarne i gospodarcze nie tylko przez bezpośrednie trafienia, ale także przez zmuszanie przeciwnika do stałego angażowania kosztownych środków obrony przeciwlotniczej, zużywania zapasów, przeciążania sensorów i utrzymywania gotowości bojowej przez długi czas. Analizy rosyjskich uderzeń na Ukrainę wskazywały, że nawet przy niskim odsetku trafień tanie drony typu Shahed mogą pozostawać kosztowo efektywnym środkiem prowadzenia kampanii wyniszczającej i saturacyjnej. Badacze zwracają także uwagę, że ekonomika wojny dronowej nie sprowadza się do ceny pojedynczego statku powietrznego. O skuteczności decyduje cały „kompleks” obejmujący oprogramowanie, łączność, sensory, integrację z rozpoznaniem i ogniem artylerii, zaplecze techniczne oraz zdolność do częstych modyfikacji. W analizach wojny w Ukrainie podkreślano, że przeciwdziałanie dronom szybko wymusza aktualizacje oprogramowania, logiki działania, sensorów i radii, niekiedy w cyklu liczonym w tygodniach, a przewagę uzyskują państwa i formacje zdolne do szybkiego testowania, zamawiania i skalowania rozwiązań komercyjnych oraz ograniczania kosztów długich cykli rozwojowych typowych dla tradycyjnego przemysłu zbrojeniowego. Istotny jest również wymiar przemysłowy i logistyczny. Badania szczątków uzbrojenia używanego w Ukrainie wskazywały na szerokie wykorzystanie komponentów pochodzenia zagranicznego oraz komercyjnie dostępnych elementów elektronicznych, co wiąże ekonomikę wojny dronowej z globalnymi łańcuchami dostaw, kontrolą eksportu i skutecznością sankcji gospodarczych. Oznacza to, że zdolność do prowadzenia długotrwałej wojny dronowej zależy nie tylko od możliwości produkcji płatowców, ale także od dostępu do elektroniki, silników, sensorów i systemów łączności. W odpowiedzi na tę asymetrię w literaturze postulowano rozwijanie warstwowej obrony przed dronami, łączącej pasywne środki ochrony, walkę elektroniczną, zakłócanie łączności i nawigacji, metody soft kill, broń strzelecką i artyleryjską oraz tańsze efektory przechwytujące. Jednocześnie wskazywano, że proste porównywanie ceny drona z ceną rakiety przechwytującej może prowadzić do zbyt daleko idących uproszczeń, ponieważ opłacalność obrony zależy także od wartości chronionego celu, skutków ewentualnego trafienia i struktury całego systemu obrony powietrznej. Podobną logikę niskokosztowej presji i wymuszania kosztów po stronie obrońcy wskazywano również w analizach irańskich kampanii dronowych, w których masowe fale dronów jednokierunkowych służyły nie tylko do rażenia wybranych celów, lecz także do długotrwałego obciążania systemów obronnych przeciwnika. Elementem obniżania kosztów jednostkowych stało się także zastępowanie kosztownych kompozytów prostszymi materiałami konstrukcyjnymi, takimi jak tektura falista, pianka i sklejka. Australijski system Corvo PPDS, dostarczany Ukrainie jako niskokosztowy i zużywalny bezzałogowiec logistyczny, był według producenta dostarczany w formie płaskich zestawów, miał zasięg do 120 km, a po informacji zwrotnej z Ukrainy został zaadaptowany także do misji rozpoznawczych. Podobną logikę przyjęła Rosja, wykorzystując tanie drony z pianki i sklejki do wykrywania ukraińskiej obrony powietrznej, filmowania skutków uderzeń i działania jako cele pozorne; według ukraińskiego wywiadu wojskowego mogły one kosztować około 10 tys. dolarów za sztukę, czyli znacznie mniej niż środki przeciwlotnicze potrzebne do ich zwalczania. Analiza Institute for Science and International Security wskazywała, że użycie sklejki i pianki ułatwiało Rosji masową produkcję dronów-imitatorów, przy jednoczesnym zachowywaniu droższych materiałów kompozytowych dla ważniejszych systemów uzbrojenia. W Japonii ten trend znalazł odzwierciedlenie w programach tanich dronów szkoleniowych i zużywalnych. Japońska Agencja ds. Zamówień, Technologii i Logistyki Obronnej prezentowała AirKamuy 150 jako stałopłat wykonany z tektury, niskokosztowy, nadający się do masowej produkcji, o niskiej sygnaturze radarowej i podczerwonej, przeznaczony m.in. do treningu zwalczania bezzałogowców, zadań logistycznych w obszarach wysokiego ryzyka oraz jako amunicja krążąca. W 2026 roku japońska spółka JISDA przedstawiła natomiast stałopłat ACM-01 „Shiraha” o drewnianej konstrukcji płatowca i rozpiętości 1,9 m, projektowany jako tani dron treningowy i krótkodystansowy; producent podawał koszt wytworzenia podstawowej konfiguracji na poziomie 70 tys. jenów i wskazywał, że konstrukcja ma umożliwiać szkolenie z uwzględnieniem strat, napraw i szybkiej wymiany sprzętu. == Wczesne etapy rozwoju == Przed upowszechnieniem uzbrojonych dronów w ramach wojny z terroryzmem bezzałogowce były wykorzystywane głównie do rozpoznania, obserwacji i wskazywania celów. Stopniowe przejście od platform zwiadowczych do uderzeniowych było jednym z kluczowych etapów rozwoju współczesnej wojny dronowej. We wczesnych latach XXI wieku uderzenia z użyciem dronów były domeną wojsk Stanów Zjednoczonych w ramach wojny z terroryzmem; wykorzystywano w nich pociski powietrze–ziemia przeciw celom naziemnym w państwach takich jak Afganistan, Libia, Pakistan, Somalia, Syria i Jemen. Wojna dronowa ewoluowała i szybko się upowszechniła w latach 2010. i 2020., a państwa takie jak Azerbejdżan, Chiny, Iran, Rosja, Turcja i Ukraina zaczęły wykorzystywać drony na coraz większą skalę. Grupy zbrojne, takie jak Państwo Islamskie i Huti, a także zorganizowane grupy przestępcze (np. meksykańskie kartele), również używały dronów do ataków na przeciwników oraz do celów logistycznych. W Syrii w 2020 roku, podczas operacji „Wiosenna Tarcza” (ang. Spring Shield), Turcja użyła UCAV w skoordynowanych działaniach przeciw regularnym siłom syryjskim. W analizach konfliktów epizod ten bywa wskazywany jako jeden z pierwszych przykładów szerokiego zastosowania dronów uderzeniowych na klasycznym polu walki, obejmującego wykrywanie celów, wsparcie wojsk lądowych oraz współdziałanie