# Biała Prudnicka Biała Prudnicka (potocznie: Biała Prudnicka, dodatkowa nazwa w języku niemieckim: Zülz, łac. Bela, cz. Bělá, śl. Biała, Białŏ) to miasto w Polsce, położone w województwie opolskim, w powiecie prudnickim. Jego historyczna lokalizacja na Górnym Śląsku, na pograniczu Kotliny Raciborskiej i Wysoczyzny Bialskiej, jest kluczowym aspektem geograficznym. Miasto stanowi siedzibę gminy miejsko-wiejskiej Biała. ## Geografia ### Położenie Biała Prudnicka znajduje się w południowo-zachodniej Polsce, w województwie opolskim, około 7 km od granicy z Czechami. Leży na terenie Nadleśnictwa Prudnik (obręb Prudnik). Przepływa przez nią rzeka Biała i potok Psiniec. Miasto należy do Euroregionu Pradziad. ### Środowisko naturalne Klimat miejski jest umiarkowany ciepły. Średnia temperatura roczna wynosi +8,3 °C. Średnie roczne opady atmosferyczne w rejonie Biała wynoszą 613 mm. Dominują wiatry zachodnie. ### Podział miasta Podział miasta obejmuje Stare Miasto, Szonowice oraz osiedla: os. Tysiąclecia i os. 40-lecia. ## Nazwa Nazwa miejscowości pochodzi od polskiego słowa "biały", odwołującego się do koloru. Historycznie najstarszą zanotowaną nazwą była "Bela". W 1888 roku Heinrich Adamy w swoim spisie nazw miejscowości wymienił "Bela" z tłumaczeniem "Von der Saline Czulicz bei Bialy" (pol. Od salin Czuliczów obok Białej wywodzi się nazwa Zülz). Niemiecka nazwa Zülz pochodzi od zgermanizowanego nazwiska śląskiego rodu Czuliczów, do których należała salina (miejsce pozyskiwania soli) usytuowana w okolicy obecnej miejscowości Biała. ## Historia ### Prehistoria i starożytność Ślady pobytu człowieka na terenie obecnego miasta Biała, potwierdzone badaniami archeologicznymi, sięgają epoki żelaza. Znaleziono urnę na prochy, ozdobną szpilę, ołowiane garnki i naczynia. ### Średniowiecze Teren, na którym powstała Biała, należał do plemienia Opolan. Pierwotna osada powstała na przełomie X i XI wieku. Miasto założone zostało pod koniec XII wieku jako wieś książęca. Po raz pierwszy wzmiankowana w 1225 roku przez księcia Kazimierza I. W tymże roku wzięła się do niej kościół parafialny. Od 1273 do 1313 miastem rządzili kasztelanowie. W 1335 powstał archiprezbiterat bialski. ### XVI–XX wiek W 1502 książę Jan II Dobry nadał przywilej na remont murów. W 1502 i 1503 wydał statuty tkaczom i krawcom. Biała przypadła królom Habsburgów. W 1584 została nazwana "Miastem Żydów". W 1806 została założona osiedla: Tysiąclecia i 40-lecia. ### II wojna światowa W 1945 przez Białę przeszły kolumny więźniów niemieckich. Miasto wyparte zostało przez armię Czerwona. W 2024 roku została zalana część miasta. ## Demografia Liczba mieszkańców w 2024 roku wynosi 2256. Miasto znajduje się w województwie opolskim, na terenie Nadleśnictwa Prudnik. ## Zabytki Do rejestru zabytków wpisane są: kościół parafialny, kościół filialny, cmentarz żydowski, zamek, wieża Bramy Prudnickiej, wieża wodociągowa i inne budynki. ## Gospodarka Biała stanowi ośrodek usługowy. W 2017 w mieście znajdowało się 7,2% bezrobocia. Przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto wynosi 3 609,33 zł. ## Transport Przez Białę przebiega droga wojewódzka 414. W 2016 odbyła się trasa kolejowa z Prudnika do Gogolina. W 2020 i 2021 powstały ścieżki rowerowe. ## Oświata W Białej znajdują się szkoły podstawowe i gimnazjum. ## Kultura Gminne Centrum Kultury organizuje Dni Biała. Miasto jest miejscem wystaw śląskich artystów. ## Media lokalne Tygodnik Prudnicki, TV Prudnik i Radio Opole są głównymi źródłami informacji. ## Religia W mieście znajdują się kościoły rzymskokatolickie i żydowskie. W 1938 spalono synagogę. ## Sport LKS Polonia Biała i AP Biała są klubami piłkarskimi. W 2012 odbyła się mistrzostwa juniorów w szachach. ## Polityka Miasto jest siedzibą gminy miejsko-wiejskiej. W 2018 wybrany został burmistrz Edward Plicko. ## Turystyka Biała oferuje szlaki turystyczne i rowerowe. W 2021 została odznaczona Odznaka Krajoznawcza Ziemi Prudnickiej. ## Ludzie związani z Białą Zasłużeni dla miasta: Artur Klose, Samuel Fränkel, Baron Hans Christoph von Proskowski. ## Uwagi Biała jest miastem o bogatej historią i unikalnym charakterze. W 2024 roku została zalana część miasta w wyniku powodzi. ## Przypisy Dane z: [list of sources] ## Bibliografia Colmar Grünhagen: Codex Diplomaticus Silesiae T.9, 1870; Johann Georg Knie: Topographisches Handbuch, 1830; Felix Triest: Topographisches Handbuch, 1864–1865. ## Linki zewnętrzne [Links to official websites and resources]