# Axel Springer SE ## Historia i geneza Axel Springer SE powstał w 1946 roku w Hamburgu dzięki inicjatywie niemieckiego dziennikarza i wydawcy Axela Springera. Pierwszymi publikacjami wydawnictwa były czasopismo radiowe „Hörzu” oraz magazyn „Kristall”. Już w wczesnych latach funkcjonowania spółki Axel Springer przejął gazetę „The World”, a następnie sukcesywnie rozszerzał działalność o kolejne tytuły, w tym tygodnik „Hamburger Abendblatt” i legendarną gazetę bulwarową „Bild”. W 1966 roku, w symbolicznym miejscu tuż obok muru berlińskiego (dzielnica Berlin-Kreuzberg), powstała nowa siedziba spółki. Trzy lata później przedsiębiorstwo zmieniło formę prawną na spółkę akcyjną (AG). Spółka notowana była na giełdzie od 1985 roku. W 1985 Axel Springer zmarł, a jego miejsce w strukturach właścicielskich częściowo przejął przedsiębiorca Leo Kirch. Po zjednoczeniu Niemiec koncern rozpoczął agresywną ekspansję międzynarodową, zakładając spółki zależne w Europie Środkowej, na Półwyspie Iberyjskim, we Francji i Szwajcarii. W 1999 spółka inwestowała w produkcję telewizyjną (Schwartzkopff TV Productions, Studio Hamburg) i po fuzji stacji Pro7 oraz Sat.1 uzyskała udziały w ProSiebenSat.1 Media AG. Na początku XXI wieku Axel Springer przeszedł proces transformacji. Po upadku Grupy Kirch, Deutsche Bank i wdowa po Axelie Springerie – Friede Springer przejęły pakiety kontrolne, a struktury właścicielskie sukcesywnie konsolidowały się wokół rodziny założyciela oraz kluczowych menedżerów. W 2003 roku zatwierdzono zmianę nazwy na Axel Springer AG i wprowadzono nową tożsamość wizualną. W kolejnych latach spółka skupiała się na przejęciach w sektorze internetowym i technologicznym (m.in. Zanox, auFeminin), a także na restrukturyzacji portfela wydawniczego. Kolejnym kluczowym momentem była próba przejęcia ProSiebenSat.1 Media AG w 2005–2006 roku, która zakończyła się fiaskiem ze względu na interwencje antymonopolowe. Niemieckie organy regulacyjne nie dopuściły do koncentracji medialnej, co zmusiło spółkę do wycofania się z transakcji. W efekcie Axel Springer zrezygnował z dalszych prób wejścia do telewizji i postawił na rozwój mediów cyfrowych. Rok 2010 przyniósł przełom w strategii międzynarodowej. Axel Springer AG wspólnie ze szwajcarskim Ringier AG utworzył spółkę joint venture – Ringier Axel Springer Media. Współpraca ta ugruntowała pozycję koncernu w Europie Środkowej, w tym w Polsce (Ringier Axel Springer Polska). Równolegle spółka rozwijała działalność w Rosji, przejmując m.in. rosyjskie wydania „Geo” oraz „Gala Biografia”. W 2013 Axel Springer AG przekształcił się w europejską spółkę akcyjną (SE), co miało ułatwić dalszą ekspansję międzynarodową. Próba zmiany formy na spółkę komandytowo-akcyjną (KGaA) w 2014 roku nie doszła do skutku. W ostatnich latach w strukturach właścicielskich Axel Springer SE doszło do istotnych zmian. Amerykański fundusz KKR przejął znaczący pakiet akcji, co doprowadziło w 2020 roku do decyzji o wycofaniu spółki z giełdy. Współcześnie struktury te ugruntowały się wokół kilku głównych akcjonariuszy: KKR, Friede Springer, Mathiasa Döpfnera, CPPIB oraz wnuków założyciela. W 2020 roku otwarto nową, nowoczesną siedzibę w Berlinie, potwierdzając pozycję spółki jako jednego z liderów europejskiego rynku medialnego. ## Publikacje i udziały Axel Springer SE koncentruje się na publikacji i druku gazet oraz czasopism. Do najważniejszych tytułów należą „Bild”, „Die Welt”, „B.Z.” oraz gazety programowe (m.in. „Hörzu”, „TV Digital”). Koncern wydaje ponad 150 gazet i magazynów w ponad 30 krajach, obejmując m.in. rynki w Europie Środkowej (Polska, Czechy, Węgry), Wschodniej oraz w Niemczech i państwach niemczojęzycznych. Główne obszary działalności to dzienniki i magazyny różnego profilu – od wydawnictw motoryzacyjnych („Auto Świat”), przez czasopisma komputerowe („Komputer Świat”), po publikacje ekonomiczne („Forbes”), społeczno-polityczne („Newsweek Polska”) i młodzieżowe. Axel Springer SE posiada również własne zakłady drukarskie oraz angażuje się w hurtową sprzedaż prasy. Kierunek rozwoju cyfrowy przejawia się w rosnącym znaczeniu usług internetowych i rynku ogłoszeniowym. Spółka posiada m.in. udziały w StepStone oraz innych platformach internetowych, co pozwala na dywersyfikację wpływów poza tradycyjny rynek druku. ## Obecność międzynarodowa i spółki zależne Axel Springer SE prowadzi działalność na trzech głównych kierunkach geograficznych. W Europie Środkowej kluczowym graczem jest spółka Ringier Axel Springer Media, która łączy zasoby obu koncernów. Władze spółki dzielą się po równo między niemiecką i szwajcarską stronę, co zapewnia stabilność i synergie operacyjne. W Europie Wschodniej spółka realizowała wcześniejszą ekspansję m.in. w Rosji, gdzie przejęła aktywa Grupy Gruner + Jahr, a następnie dokonała restrukturyzacji portfela w odpowiedzi na lokalne regulacje prawno-rynkowe. We Francji, Hiszpanii i Szwajcarii Axel Springer SE rozwija własne platformy internetowe, portale tematyczne oraz współpracuje z lokalnymi wydawcami. Głównym rynkiem zasilającym przychody i zyski pozostaje jednak Niemcy, gdzie spółka wydaje główne codzienne gazety i flagowe czasopisma. ## Zasady i profil wydawniczy Axel Springer SE opiera się na wyznanych stałych dyrektywach wydawniczych, określających kluczowe wartości i kierunki polityki redakcyjnej spółki. Do najważniejszych należą: - Obrona prawa, wolności oraz demokracji w Niemczech i w państwach należących do rodziny narodów Zachodu. - Poparcie zjednoczonej Europy i integracji europejskiej. - Działanie na rzecz pojednania między Niemcami a Żydami oraz niezmienne poparcie dla podstawowych praw i bezpieczeństwa Izraela. - Wsparcie Sojuszu Transatlantyckiego oraz solidarność ze Stanami Zjednoczonymi opartą na wspólnych wartościach wolnych społeczeństw. - Odrzucenie wszelkich form ekstremizmu politycznego oraz obrona zasad społecznej gospodarki rynkowej. Spółka w sposób konsekwentny realizuje te założenia w swoich publikacjach, co przekłada się na profil polityczny i redakcyjny jej flagowych tytułów. Axel Springer SE jest jedynym dużym niemieckim wydawnictwem, które w 2005 roku odmówiło publikacji reklam lewicy w trakcie kampanii wyborczej. ## Krytyka i kontrowersje Działalność Axel Springer SE budzi silne emocje i podlega różnego rodzaju krytykom. Niemiecka lewica oraz środowiska muzułmańskie regularnie krytykują wydawnictwo za swoje otwarte i zdecydowane poparcie dla Izraela. Historycznie wizerunek spółki obarczony jest również traumą zamachu bombowego przeprowadzonego w 1974 roku przez Frakcję Czerwonej Armii, którego celem była siedziba wydawnictwa. Prawdziwą burzę wywołały artykuły dotyczące II wojny światowej i nazistowskich obozów koncentracyjnych. W 2008 roku w „Die Welt” oraz w tygodniku „Focus” padło sformułowanie „polskie obozy koncentracyjne” oraz „polski obóz zagłady Bełżec”. Publikacja wywołała szeroki rezonans, protesty polskiej ambasady i niepokój w relacjach polsko-niemieckich. Sprawą zajął się sąd – najsłynniejszym przypadkiem była rozprawa wytoczona przez Zbigniewa Osewskiego, wnuka więźnia Stutthofu, który domagał się odszkodowania. Mimo interwencji dyplomatycznych i protestów, wydawnictwo nie opublikowało oficjalnego sprostowania. Kolejnym epizodem było przyznanie przez Zarząd Główny Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich w 2008 roku tytułu „Hiena Roku” Axel Springer Verlag. Przyznanie tego wyróżnienia wynikało z publikacji serii pełnych obelg i nacjonalistycznych podtekstów podczas Mistrzostw Europy w piłce nożnej. Polskie „Fakt” i niemieckie „Bild” wzajemnie atakowały się retoryką opartą na stereotypach narodowych, co wzbudziło szeroki sprzeciw w środowiskach dziennikarskich i społecznych. Dla wielu krytyków artykuły te nie były przypadkowe. Zdaniem publicystów, takich jak felietonista tygodnika „Die Zeit”, Axel Springer celowo inscenizuje konflikty i podsyca napięcia narodowe po obu stronach Odry, działając jak lustro odbijające wzajemną nienawiść. Taka praktyka – według analityków – wzmacnia pozycję wydawnictwa za cenę pogłębiania podziałów w społeczeństwach. ## Podsumowanie Axel Springer SE to nie tylko wydawca najpopularniejszych gazet w Niemczech, ale przede wszystkim globalny gracz medialny i technologiczny. Od skromnego wydawnictwa z Hamburgu firma przekształciła się w potężny koncern z międzynarodowym zasięgiem, zaawansowaną infrastrukturą cyfrową i wpływową siecią wydawniczą. W dobie transformacji cyfrowej spółka kontynuuje strategię wielokanałowości, łącząc tradycyjny druk z nowoczesnymi usługami internetowymi i rynkiem ogłoszeniowym. Jednocześnie historia, zasady polityczne i wybory redakcyjne Axel Springer SE czynią z niego wciąż kontrowersyjnego aktora na arenie publicznej. Mocne stanowisko w sprawach międzynarodowych, historia zamachu z 1974 roku oraz powtarzające się afery redakcyjne pokazują, jak daleko sięgają korzenie i ambicje tej instytucji. W perspektywie dekad Axel Springer SE pozostaje kluczowym graczem, którego działania kształtują nie tylko rynek mediów, ale również publiczną debatę w Europie i na świecie.