Miami – miasto na wybrzeżu Oceanu Atlantyckiego, w południowo-wschodniej Florydzie, w Stanach Zjednoczonych. Siedziba hrabstwa Miami-Dade. Samo miasto administracyjne zamieszkiwane jest przez 442 241 osoby, zespół miejski liczy 6 212 000 mieszkańców, natomiast statystyczny obszar metropolitalny Miami liczy 6 138 333 mieszkańców. Miami stanowi jedno z najważniejszych centrów światowych finansów, handlu międzynarodowego, kultury, mediów, rozrywki i sztuki. W 2008 roku magazyn Forbes wyróżnił Miami jako „najczystsze miasto Stanów Zjednoczonych”, biorąc pod uwagę całoroczną czystość powietrza, wody pitnej, ulic, „zielone” obszary, a także wdrażane programy recyklingowe. Według badań UBS z 2009 roku, spośród 73 analizowanych miast, Miami uznane zostało za najbogatsze miasto Stanów Zjednoczonych i 5. pod względem bogactwa miasto świata pod względem siły nabywczej. W 2010 roku Miami zostało oficjalnie sklasyfikowane jako metropolia globalna; w tym samym roku zajęło 7. miejsce na liście miast amerykańskich oraz 33. na liście miast świata ze względu na udział w najważniejszych sektorach życia (w tym finansach, biznesie i edukacji). W Downtown Miami znajduje się największe skupisko międzynarodowych banków w Stanach Zjednoczonych, a zarazem siedziby wielu korporacji. Dystrykt Civic Center jest z kolei wielkim centrum szpitali, instytutów badawczych, ośrodków medycznych oraz branż biotechnologicznych. Port of Miami, znany jako „Rejsowa Stolica Świata”, przyjmuje każdego roku największą liczbę rejsów prywatnych oraz liniowców wycieczkowych spośród wszystkich portów świata. == Historia == Przez tysiące lat przed przybyciem Europejczyków teren dzisiejszego Miami był zamieszkany przez rdzennych Indian. Ponad tysiąc lat przed kolonizacją przybyszów z Europy obszar dzisiejszego Miami został zamieszkany przez przedstawicieli indiańskiego plemienia Tequesta. Jednakże w 1566 roku tereny te zostały przez Pedro Menéndeza de Avilésa uznane za część hiszpańskiego imperium kolonialnego. Rok później na miejscu utworzona została hiszpańska misja. W 1836 roku w mieście będącym pod panowaniem amerykańskim powstał park miejski Fort Dallas, a sam obszar Miami stopniowo stawał się miejscem potyczek drugiej wojny seminolskiej; w konsekwencji, Fort Dallas przeobrażony został w bazę militarną. Miami uważane jest za „jedyne ważne miasto w Stanach Zjednoczonych, za budową którego stała kobieta”, Julia Tuttle. Tuttle wywodziła się z zamożnej rodziny z Cleveland, a na obszarach Miami zajmowała się uprawą cytrusów. W okresie wzmożonego rozwoju, czyli pod koniec XIX wieku, tereny te charakteryzowane były jako „jedne z najatrakcyjniejszych miejsc budowlanych na Florydzie”. Tzw. wielki mróz z lat 1894–1895 zahamował rozwój regionu, jako że wszystkie uprawy rolne na Florydzie, z wyjątkiem tych z okolic Miami, uległy zniszczeniu. Julia Tuttle zdołała przekonać Henry’ego Flaglera, magnata kolejowego, do poszerzenia o Miami jego Florida East Coast Railway; z tego powodu znana jest jako „matka Miami”. 28 lipca 1896 roku Miami oficjalnie stało się miastem, z populacją, która wynosiła wówczas nieco ponad 300 mieszkańców. Nazwa ta została zaczerpnięta od pobliskiej rzeki Miami, która to z kolei nazwę swą zawdzięcza indiańskiemu plemieniu Mayaimi, które w przeszłości zamieszkiwało okolice jeziora Okeechobee. Miasto przeżywało rozkwit na początku lat 20. XX wieku za sprawą wzrostu populacji i infrastruktury, jednak rozwój osłabł wraz z pęknięciem bańki spekulacyjnej na rynku nieruchomości, huraganem, który nawiedził Miami w 1926 roku, a także wybuchem wielkiego kryzysu w latach 30. Po rozpoczęciu II wojny światowej, Miami, usytuowane na południowym wybrzeżu Florydy, odegrało znaczącą rolę w walkach przeciw niemieckim łodziom podwodnym. Wojna pomogła ponadto zwiększyć liczbę mieszkańców miasta, która w 1940 roku wynosiła około 172 tysiące. Kolejne powiększenie populacji Miami nastąpiło po dojściu do władzy Fidela Castro w 1959 roku; w konsekwencji, ludność Kuby masowo próbowała dostać się do Stanów Zjednoczonych. W latach 80. i 90. miasto borykało się z szeregiem problemów i kryzysów, włączając w to głośne sprawy Arthura McDuffiego i Eliána Gonzáleza. Kryzysy wywołały protesty ludności i wojny narkotykowe. Duże zniszczenia spowodował huragan Andrew. Pomimo tych kryzysów, Miami weszło w XXI wiek z pozycją jednego z wiodących światowych centr finansowych i kulturalnych. W okresie 110 lat (1896-2006) Miami i jego obszar metropolitalny wzrósł z nieco ponad tysiąca do ponad 5,5 miliona mieszkańców. Tak szybkiemu rozwojowi Miami zawdzięcza swój przydomek Magicznego Miasta – goście, którzy odwiedzili miasto po roku nieobecności stwierdzili bowiem, że tak szybkie przemiany są czymś magicznym. == Geografia == Miami jest zamieszkiwane statystycznie przez mniej niż 1 na 13 mieszkańców Florydy Południowej. Dodatkowo, 52% populacji hrabstwa Miami-Dade nie mieszka w żadnym z miast na terenie regionu. Miasto i jego przedmieścia leżą pomiędzy podmokłą równiną Everglades na zachodzie i zatoką Biscayne na wschodzie, rozciągając się także na północ, od Zatoki Florydzkiej do jeziora Okeechobee. Wysokość nad poziomem morza na terenie miasta nie przekracza 12 metrów, wynosząc średnio 1,8 metra; najwyższe punkty miasta znajdują się wzdłuż pasma Miami Rock Ridge, rozciągające się przez wschodnią część obszaru metropolitarnego Miami. Główna część Miami usytuowana jest na wybrzeżach zatoki Biscayne, które otoczone są przez setki naturalnych i sztucznych wysp barierowych. Prąd Zatokowy, ciepły prąd morski, biegnie w odległości zaledwie 24 kilometrów od wybrzeża, co pozwala, by klimat Miami pozostawał ciepły przez cały rok. === Geologia === Powierzchnia podłoża obszaru Miami składa się z wapieni i oolitów, uformowanych w wyniku drastycznych zmian poziomu morza, powiązanych z okresami zlodowacenia i epoki lodowcowej. Takie podłoże jest pokryte cienką warstwą gleby, nie grubszej, niż 15 metrów. Rozpoczęty około 130 tysięcy lat temu interglacjał eemski spowodował wzrost poziomu morza o ok. 7,6 metrów w porównaniu do stanu obecnego. W wyniku tego cała Floryda Południowa została zalana przez płytkie morze. Wzdłuż jej krawędzi, od obszaru współczesnego Miami do Dry Tortugas, uformowało się kilka równoległych linii rafy; teren za nimi pokryła wielka laguna. Wraz z początkami zlodowacenia Wisconsin około 100 tysięcy lat temu, poziom morza zaczął się obniżać, odkrywając podłoże laguny. 15 tysięcy lat temu poziom morza obniżył się do 110 m poniżej współczesnego poziomu. Obecny poziom morza ustabilizował się 4 tysiące lat temu, pozostawiając ląd Florydy Południowej tuż nad swoim poziomem. Poniżej równiny leży podziemna, naturalna formacja wodonośna Biscayne Aquifer, która stanowi źródło świeżej wody, rozciągające się z południa hrabstwa Palm Beach do Florida Bay. Najcieńsza warstwa suchej gleby znajduje się pod miastami Miami Springs i Hialeah. Większość obszaru metropolitalnego Florydy Południowej czerpie wodę pitną z tego źródła. Ze względu na występowanie Biscayne Aquifer, niemożliwe jest, by wykopać w ziemi dziurę głębszą niż 4,6-6,1 metrów, nie natrafiając na wodę. Z tego powodu linie metra w Miami ulokowane są na powierzchni ziemi. Większość zachodnich i południowych granic miasta obejmują Everglades, czyli subtropikalne mokradła charakterystyczne dla Florydy. To niekiedy powoduje pewne problemy z dziką przyrodą, takie jak przypadki przedostawania się aligatorów na osiedla mieszkaniowe Miami lub autostrady. Pod względem zajmowanej powierzchni, Miami jest jednym z najmniejszych w gronie najważniejszych miast Stanów Zjednoczonych. Według US Census Bureau, Miami zajmuje łączną powierzchnię 143,1 km², z czego 92,4 km² to ląd, a 50,7 km² to wody. Część lądową zamieszkuje 400 tys. osób, co czyni Miami jednym z najgęściej zaludnionych miast amerykańskich obok Nowego Jorku, San Francisco, Bostonu, Chicago i Filadelfii. === Klimat === Miami leży w strefie tropikalnego klimatu monsunowego (klasyfikacja Köppena – Am), z całorocznym okresem z letnimi temperaturami. Klimat miasta kształtowany jest przez niskie położenie ponad poziomem morza, lokalizację na wybrzeżu, umiejscowienie tuż ponad Zwrotnikiem Raka oraz bliskość Prądu Zatokowego. Ze średnią wokół 25 °C w dzień i 16 °C w nocy w trzech najchłodniejszych miesiącach: grudniu, styczniu i lutym, temperatury wahają się od umiarkowanych do ciepłych; chłodne fronty atmosferyczne przynoszą niekiedy chłodne powietrze oraz niewielkie opady deszczu. Zdarza się, że najniższe temperatury w nocy spadają poniżej 10 °C, jednakże dzieje się tak bardzo rzadko. Temperatury zimą w dzień oscylują zazwyczaj wokół 21–27 °C. „Mokry” sezon rozpoczyna się w maju, zaś kończy w połowie października. W tym okresie temperatury wynoszą zazwyczaj 28–35 °C i towarzyszy im duża wilgotność; popołudniowe burze i bryza powodują niewielkie spadki temperatur, jednakże nie likwidują duszności powietrza. Ten przedział czasu obfituje w dużą część z 1420 mm deszczu, który w ciągu roku spada w Miami. Ekstremalne temperatury odnotowane w mieście wynosiły od –2,8 °C z 3 lutego 1917 roku, do 38 °C z 21 lipca 1940 roku. Nigdy w historii w Miami nie zaobserwowano nagromadzonego śniegu; do jego opadów doszło jedynie raz, 19 stycznia 1977 roku. Sezon huraganowy trwa oficjalnie od 1 czerwca do 30 listopada, jednakże występowanie huraganów może wykroczyć poza te ramy czasowe. Miami narażone jest przede wszystkim na huragany typu Cape Verde, które tworzą się w pobliżu Wysp Zielonego Przylądka od połowy sierpnia do końca września każdego roku. Pomimo że tornada są rzadkością na obszarze Miami, nawiedziły one miasto dwukrotnie: w 1925 oraz 1997 roku. == Podział administracyjny == Miasto dzieli się wewnętrznie na różne sekcje, z których najważniejsze to North, South, West i Downtown Miami. Sercem jest Downtown Miami, które faktycznie leży we wschodniej części miasta. Na tym obszarze znajdują się m.in.: Brickell, Virginia Key, Watson Island oraz Port of Miami. Downtown stanowi centralny, najwi