ZAKSA SA – polski męski klub siatkarski z siedzibą w Kędzierzynie-Koźlu, założony 8 marca 1994 na bazie sekcji piłki siatkowej Chemika Kędzierzyn-Koźle, od 16 lutego 2004 działający jako spółka akcyjna. 9-krotny mistrz kraju, 10-krotny zdobywca Pucharu Polski, 3-krotny triumfator Superpucharu Polski i 3-krotny zwycięzca Ligi Mistrzów. Od sezonu 2024/2025 drużyna występuje pod nazwą ZAKSA Kędzierzyn-Koźle. W hali klubu ma powstać muzeum. Pomysł powstał, gdy rodzina byłego prezesa klubu Kazimierza Pietrzyka przekazała miastu Kędzierzyn-Koźle pamiątki po latach świetności Mostostalu. Całość zostanie umieszczona w gablocie w hali „Azoty”. Podczas Gali Polskiej Ligi Siatkówki 2025 klub został wybrany najlepszą drużyną męską 25-lecia Polskiej Ligi Siatkówki. Pod koniec listopada 2025 roku zawodnicy klubu Igor Grobelny, Mateusz Rećko i Mateusz Czunkiewicz wystąpili w sesji kampanii marki kosmetycznej YOPE. == Dzieje klubu == === Chronologia nazw === Chemik Kędzierzyn-Koźle 1947: Klub Sportowy (KS) Bierawianka 1951: KS Unia Kędzierzyn 1952: Kolejarz Kędzierzyn (KS Unia przekazała sekcję siatkówki do klubu Kolejarz) 1956: KS Unia Kędzierzyn (powrót sekcji siatkówki do KS Unia) 1968: Międzyzakładowy Klub Sportowy (MZKS) Chemik Kędzierzyn (połączenie z KS Unia Blachownia w jeden klub) 1976: MZKS Chemik Kędzierzyn-Koźle (Kędzierzyn oraz Koźle połączyły się, tworząc Kędzierzyn-Koźle) 1991: KS Chemik Kędzierzyn-Koźle 1993: KS Kędzierzyn (w czerwcu 1993 r. sekcja przestała istnieć) ZAKSA 1994: KS Mostostal Zabrze w Kędzierzynie-Koźlu (utworzony na bazie rozwiązanej sekcji siatkówki KS Chemik) 1995: KS Mostostal ZA Kędzierzyn-Koźle 1998: Mostostal Azoty Kędzierzyn-Koźle 2005: Mostostal-Azoty SSA Kędzierzyn-Koźle 2007: ZAKSA Kędzierzyn-Koźle 2019: Grupa Azoty ZAKSA Kędzierzyn-Koźle 2024: ZAKSA Kędzierzyn-Koźle === Początki siatkówki === Początki siatkówki w Kędzierzynie sięgają 1947 r., gdy utworzono klub sportowy „Bierawianka”, który w 1951 r. zmienił nazwę na KS Unia Kędzierzyn. Jednak siatkówka rodziła się w Kędzierzynie w wielkich bólach. Nie było sali i sprzętu, mimo wszystko znaleźli się ludzie, którzy poświęcili się swojej pasji. Z powodu kiepskiej sytuacji finansowej w rok po założeniu sekcję przejął „Kolejarz” Kędzierzyn. „Unia” odzyskała siatkarzy dopiero w 1956 r. W 1969 r. doszło do fuzji Unii Kędzierzyn z Unią Blachownia, w wyniku której powstał MZKS Chemik Kędzierzyn. W 1971 r. otwarto nową halę widowiskowo-sportową, wybudowaną z funduszy miejscowych zakładów przemysłowych, która miała stać się centrum rozwoju halowych dyscyplin sportu. Paradoksalnie jednak w następnym roku rozwiązano w Kędzierzynie sekcję siatkówki. W 1973 r. siatkówka znów zagościła w Kędzierzynie. Jednak już w 1978 r. zespół seniorów już pod nazwą Chemika Kędzierzyn awansował do II ligi. W 1980 r. drużyna na rok wróciła do niższej klasy rozgrywek, aby po roku znów zawitać do grona drugoligowców. W 1991 r. siatkarze Chemika odnieśli kolejny sukces – był nim awans do serii B I ligi. W 1993 r., grając jeszcze w Serii B, zespół Chemika wystąpił w finale Pucharu Polski w Opolu, zajmując 4. miejsce. === Ekstraklasa === W 1994 r. rozpoczęła się już era Mostostalu. Miłośnicy siatkówki w Kędzierzynie – wśród których był wieloletni Prezes kędzierzyńskiej drużyny Kazimierz Pietrzyk, wówczas kierownik sekcji drużyny siatkówki Chemika Kędzierzyn i dyrektor filii Mostostalu Zabrze – na bazie sekcji siatkówki Chemika Kędzierzyn – Koźle utworzyli 8 marca 1994 profesjonalny klub o nazwie: KS Mostostal Zabrze w Kędzierzynie – Koźlu, który 14 marca 1994 zarejestrowany został w Urzędzie Wojewódzkim w Opolu. Ich marzeniem był awans do serii A i walka o najwyższe trofea w Polsce. Już w 1995 r. te plany spełniły się. Pierwszy sezon w Serii A nie przyniósł większych sukcesów, chociaż samo utrzymanie w gronie najlepszych drużyn siatkarskich Polski można uznać za spore osiągnięcie. Młoda stażem drużyna z Kędzierzyna spisywała się rewelacyjnie w całym następnym sezonie. Najpierw wywalczyła awans do turnieju finałowego Pucharu Polski rozgrywanego w Radomiu. Tam podopieczni Leszka Milewskiego doszli aż do finału ze Stilonem Gorzów, który jednak przegrali. Siatkarze Mostostalu również niespodziewanie wywalczyli awans do finału, jednak tym razem faworytem był AZS Częstochowa. Pierwsze mistrzostwo Polski zdobyli rok później pokonując w finale Morze Szczecin. W kolejnym sezonie Mostostal znowu musiał uznać wyższość AZS-u Częstochowa. Przez kolejne 4 lata Mostostal nie schodził z mistrzowskiego tronu, zarówno w lidze jak i w pucharze Polski. Trzy razy z rzędu zdobyli podwójną koronę. Do tych sukcesów doszły jeszcze występy na arenie międzynarodowej. W 2000 r. stanęli na 3. miejscu Pucharu CEV, a w 2003 r. w Lidze Mistrzów. To był ostatni wielki sukces klubu do 2011 r., gdy klub wywalczył wicemistrzostwo Polski i zajął 2. miejsce w Pucharze CEV. Kolejne lata to już na stałe powrót do czołówki ligi i walka o medale. W 2016 r. rozpoczęła się druga złota seria klubu, który przez następne 4 lata wygrywał fazę zasadniczą i grał w finale ligi trzykrotnie go wygrywając. W tym czasie Zaksa wygrała również dwukrotnie Puchar Polski, a w sezonie 2017/18 grała ona w Final Four Ligi Mistrzów. Na początek sezonu jubileuszowego 25-lecia klubu drużyna wygrała Superpuchar Polski. Z powodu pandemii koronawirusa sezon został zakończony przedwcześnie i bez wyłonienia tytuły mistrzowskiego. W momencie zakończenia ligi ZAKSA znajdowała się na pierwszym miejscu w tabeli. Kolejny sezon był najlepszy w całej dotychczasowej historii klubu, rozpoczął go sukces w Superpucharze Polski, następnie kędzierzynianie zwyciężyli w Pucharze Polski. Dominowali oni również w rozgrywkach krajowych - zakończyli oni fazę zasadniczą na pierwszym miejscu z bilansem 23 zwycięstw i jedynie 3 porażek oraz z przewagą 14 punktów nad drugim Jastrzębskim Węglem. Ostatecznie jednak po przegranym finale drużyna musiała zadowolić się tytułem wicemistrzów Polski. Jednak największym sukcesem w tym sezonie było dostanie się do finału najważniejszych klubowych rozgrywek siatkarskich - Ligi Mistrzów. Po łatwym sukcesie w fazie grupowej przyszła kolej na fazę play-off, w której ZAKSA zmierzyła się z obrońcą tytułu Cucine Lube Civitanova. Po dwóch emocjonujących meczach oraz złotym secie drużyna awansowała do półfinału, w którym czekali już na nich siatkarze wielokrotnego zdobywcy Ligi Mistrzów i mistrza Rosji Zenita Kazań. Po dwóch meczach zakończonych porażką obu gospodarzy 3:2 i wielkich emocjach stan rywalizacji wynosił 1:1 i konieczne było rozegranie po raz kolejny złotego seta. W nim lepsi okazali się kędzierzynianie i pierwszy raz w historii klubu awansowali oni do finału Ligi Mistrzów. Pokonali oni w nim włoskie Itas Trentino 3:1 będąc tym samym pierwszym polskim klubem od 43 lat, który zwyciężył w Lidze Mistrzów. W grudniu 2021 r. powstał pomnik, który ma przypominać triumf siatkarzy z Kędzierzyn-Koźla. W styczniu 2022 r. w 87. Plebiscycie Przeglądu Sportowego klub z Kędzierzyna-Koźla został drużyną roku 2021. W lutym 2022 r. trzeci raz z rzędu (w sezonie 2019/20 turniej finałowy Pucharu Polski nie odbył się z powodu pandemii) drużyna triumfowała w finale Pucharu Polski, było to rekordowe w historii dziewiąte zwycięstwo w tych rozgrywkach. Kolejnym sukcesem było wygranie siódmy raz z rzędu sezonu zasadniczego Plusligi. Równie owocne okazały się dla Zaksy rozgrywki Ligi Mistrzów, po pokonaniu Jastrzębskiego Węgla w półfinale drużyna kędzierzynian drugi sezon z rzędu awansowała do wielkiego finału rozgrywek. W finale drugi raz z rzędu spotkała się Zaksa z włoskim Itas Trentino i obroniła tytuł. == Klub Kibica == Klub Kibica założono 16 października 1997. Rejestracja w sądzie nastąpiła 30 października 1998. W maju 2001 r. Klub Kibica otrzymał od Polskiego Komitetu Olimpijskiego honorową nagrodę fair play. Jesienią 2007 r. został rozwiązany. Następnie funkcjonował pod nazwą „Stowarzyszenie Sympatyków Piłki Siatkowej w Kędzierzynie-Koźlu”, lecz rozwiązano go 2 stycznia 2011, po przegranym 2:3 meczu ze Skrą Bełchatów. == Bilans sezon po sezonie == Poziom rozgrywek: pierwszy, najwyższy ogólnokrajowy drugi trzeci czwarty == Występy w europejskich pucharach == == Sukcesy == Mistrzostwa Polski: 1. miejsce (9x): 1998, 2000, 2001, 2002, 2003, 2016, 2017, 2019, 2022 2. miejsce (7x): 1997, 1999, 2011, 2013, 2018, 2021, 2023 3. miejsce (1x): 2012 Puchar Polski: Zwycięstwo (10x): 2000, 2001, 2002, 2013, 2014, 2017, 2019, 2021, 2022, 2023 Finał (3x): 1997, 2011, 2016 Superpuchar Polski: Zwycięstwo (3x): 2019, 2020, 2023 Finał (5x): 2013, 2014, 2017, 2021, 2022 Liga Mistrzów: 1. miejsce (3x): 2021, 2022, 2023 3. miejsce (1x): 2003 4. miejsce (3x): 2002, 2013, 2018 Puchar CEV: Finał (1x): 2011 3-4. miejsce (1x): 2015 Puchar Challenge: 3. miejsce (1x): 2000 == Skład zespołu w sezonie 2025/2026 == Pierwszy trener: Andrea Giani Trener przygotowania fizycznego: Piotr Pietrzak Statystyk: Mateusz Musiał Dyrektor sportowy: Wojciech Serafin Team Manager: Paweł Niebylski == Prezesi klubu == == Zawodnicy == === Mistrzowskie składy === KS Mostostal ZA Kędzierzyn-Koźle – mistrz Polski 1997/1998 1 Sławomir Skrzypiec 2 Roland Dembończyk 3 Marcin Prus 4 Michał Chadała 5 Sławomir Gerymski 6 Andrzej Solski 7 Rafał Musielak 8 Leszek Kurowski 9 Bogusław Mienculewicz 10 Wojciech Serafin 11 Paweł Papke I trener Jan Such II trener Andrzej Kubacki Mostostal-Azoty Kędzierzyn-Koźle – mistrz Polski 1999/2000 2 Roland Dembończyk 3 Piotr Lipiński 5 Michał Chadała 6 Sławomir Gerymski 7 Igor Woronin 8 Rafał Musielak 9 Przemysław Lach 10 Robert Szczerbaniuk 11 Marcin Prus 12 Wojciech Serafin 14 Paweł Papke I trener Waldemar Wspaniały II trener Andrzej Kubacki Mostostal-Azoty Kędzierzyn-Koźle – mistrz Polski 2000/2001 2 Roland Dembończyk 3 Piotr Lipiński 4 Marcin Prus 5 Michał Chadała 6 Sławomir Gerymski 7 Dušan Kubica 8 Rafał Musielak 9 Przemysław Lach 10 Robert Szczerbaniuk 12 Wojciech Serafin 13 Se