PKP CARGO S.A. w restrukturyzacji – operator logistyczny założony 17 lipca 2001, największy w Polsce i drugi w Unii Europejskiej operator kolejowych przewozów towarowych, notowany na warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych. Największym akcjonariuszem spółki jest PKP SA, posiadająca 33,01% akcji PKP Cargo. == Historia == PKP Cargo SA utworzono 17 lipca 2001 na mocy art. 14 ustawy z 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe (Dz. U. z 2022 r. poz. 2542). Przepisy ustawy przewidywały m.in. utworzenie spółek przewozowych do prowadzenia działalności w zakresie kolejowych przewozów pasażerskich i towarowych, mających kontynuować działalność przewozową PKP, w tym przewozy towarowe. Od 1 października 2001 PKP Cargo funkcjonowało w Grupie PKP SA. Bazę majątkową spółki stanowiły zasoby Dyrekcji Kolejowych Przewozów Towarowych Cargo, jednostki organizacyjnej PKP SA. W 2009 r. spółka otrzymała certyfikat bezpieczeństwa – część A, potwierdzający akceptację systemu zarządzania bezpieczeństwem na terenie Unii Europejskiej, a w 2010 r. certyfikat bezpieczeństwa – część B. W 2010 r. przychód netto ze sprzedaży wyniósł 4636 mln zł, a koszty działalności operacyjnej 4578 mln zł; rok wcześniej wielkości te wynosiły odpowiednio 4174 mln zł i 4341 mln zł. Zysk ze sprzedaży w 2010 r. wyniósł 58,7 mln zł, zysk z działalności operacyjnej 76,1 mln zł, a zysk netto 61,9 mln zł. Pozwoliło to na przeznaczenie w 2011 r. na inwestycje 562 mln zł. == Struktura terenowa == Od utworzenia w 2001 r. do końca 2008 r., PKP Cargo było zorganizowane w: 19 zakładów taboru (Białystok, Bydgoszcz, Czechowice-Dziedzice, Czerwieńsk, Gdynia, Katowice, Kraków, Lublin, Łazy, Łódź, Nowy Sącz, Olsztyn, Ostrów Wielkopolski, Poznań, Skarżysko-Kamienna, Szczecin, Warszawa, Wrocław, Żurawica), 21 zakładów przewozów towarowych (Białystok, Bydgoszcz, Czechowice-Dziedzice, Gdynia, Jarocin, Jaworzno-Szczakowa, Kielce, Kraków, Legnica, Lublin, Łódź, Opole, Poznań, Rybnik, Skarżysko-Kamienna, Szczecin, Tarnów, Tarnowskie Góry, Warszawa, Wrocław, Zielona Góra), 2 zakłady przewozów i przeładunku (Małaszewicze i Przemyśl). Po zmianach w 2008 r., do 2010 r. PKP Cargo składało się z: 16 zakładów spółki (z siedzibami w: Białymstoku, Bydgoszczy, Gdyni, Katowicach, Krakowie, Lublinie, Łodzi, Nowym Sączu, Poznaniu, Przemyślu, Rybniku, Skarżysku-Kamiennej, Szczecinie, Tarnowskich Górach, Warszawie, Wrocławiu). Dalsze zmiany spowodowały zmniejszenie liczby zakładów PKP Cargo do dziesięciu. Nazwy zakładów zostały powiązane z regionami: Zakład Północny z siedzibą w Gdyni, Zakład Śląsko-Dąbrowski z siedzibą w Katowicach, Zakład Wschodni z siedzibą w Lublinie, Zakład Centralny z siedzibą w Łodzi, Zakład Południowy z siedzibą w Nowym Sączu, Zakład Wielkopolski z siedzibą w Poznaniu, Zakład Zachodniopomorski z siedzibą w Szczecinie, Zakład Śląski z siedzibą w Tarnowskich Górach, Zakład Dolnośląski z siedzibą we Wrocławiu, Zakład Mazowiecko-Podlaski z siedzibą w Warszawie. Podział ten funkcjonował od 2010 r. do 2014 r. W czerwcu 2014 r. przeprowadzono kolejny proces łączenia zakładów PKP Cargo, zmniejszając ich liczbę do siedmiu: Zakład Północny z siedzibą w Gdyni, Zakład Południowy z siedzibą w Katowicach, Zakład Wschodni z siedzibą w Lublinie, Zakład Centralny z siedzibą w Warszawie, Zakład Zachodni z siedzibą w Poznaniu, Zakład Śląski z siedzibą w Tarnowskich Górach, Zakład Dolnośląski z siedzibą we Wrocławiu. Według zarządu PKP Cargo, nowy podział terytorialny spółki miał na celu zoptymalizować efektywność zarządzania. == Przewozy kolejowe == === Polska === Głównym obszarem działalności PKP Cargo są kolejowe przewozy towarowe. Spółka jest największym w Polsce przewoźnikiem – w 2014 r. udział grupy PKP Cargo w rynku pod względem pracy przewozowej wyniósł 57%. Pod względem masy udział ten wyniósł 47%. Największą część przewożonych towarów przez PKP Cargo stanowią: węgiel (37% wykonanej pracy przewozowej w 2014 r.) oraz kruszywa i materiały budowlane (21,5% wykonanej pracy przewozowej w 2014 r.). W 2014 r. średnia prędkość wagonów z węglem wynosiła ok. 20 km/h. Dla realizacji przewozów węgla PKP Cargo używało 25 tys. węglarek; zarząd spółki szacował, że podwojenie prędkości przewozu spowodowałoby zmniejszenie zapotrzebowania na wagony o połowę. Rozwijają się również przewozy intermodalne (w lutym 2015 r. w ujęciu rocznym wzrost o 8%). PKP Cargo współpracuje z największymi polskimi i światowymi grupami przemysłowymi, w tym m.in. z KGHM, Orlen, PGNiG, Węglokoksem, Jastrzębską Spółką Węglową, Kompanią Węglową, Grupą Enea oraz koncernami ArcelorMittal, CMC i U.S. Steel. === Pozostałe kraje === Oprócz Polski, PKP Cargo realizuje towarowe przewozy kolejowe własnym taborem na terenach ośmiu innych państw Unii Europejskiej: Niemiec (od końca marca 2011 r.), Czech, Słowacji, Austrii, Belgii, Holandii, Węgier i Litwy (na normalnotorowej części infrastruktury). Spółka posiada dostęp do największych polskich i europejskich portów, m.in. w Gdańsku, Gdyni, Szczecinie, Świnoujściu, Amsterdamie, Rotterdamie, Zeebrugge, Antwerpii, Hamburgu i Bremerhaven. W 2014 r. 53% wszystkich przewozów zrealizowanych przez PKP Cargo mierzonych pracą przewozową stanowił transport towarów w Polsce, podczas gdy przewozy w imporcie wyniosły 18%, w eksporcie 21%, a w tranzycie 8%. Najwięcej przewozów zagranicznych spółka realizuje do państw graniczących z Polską. Pod względem struktury przychodów od klientów zagranicznych, w 2014 r. 29% przychodów pochodziło od podmiotów z Niemiec, 15% z Czech i 15% ze Słowacji. == Grupa kapitałowa == W skład grupy kapitałowej PKP Cargo wchodzi kilkanaście spółek świadczących usługi w zakresie transportu lądowego i morskiego, logistyki, spedycji, przeładunku towarów, naprawy taboru kolejowego i trakcyjnego oraz obsługi bocznic kolejowych. === Spółki zależne bezpośrednio kontrolowane przez PKP Cargo === PKP Cargotabor – kontrolowana w 100% przez PKP Cargo, specjalizuje się w utrzymaniu i naprawie taboru kolejowego PKP Cargolok – kontrolowana w 100% przez PKP Cargo, zajmuje się naprawą lokomotyw. W czerwcu 2014 r. majątek spółki został przejęty przez PKP CargoTabor Cargotor – kontrolowana do 2026 roku w 100% przez PKP Cargo, zajmuje się utrzymaniem i udostępnianiem przewoźnikom kolejowym infrastruktury logistycznej i usługowej, utworzona 10 października 2013 w związku z wyrokiem ETS i decyzją UTK mającymi na celu ograniczenie monopolistycznych praktyk PKP Cargo wobec innych przewoźników. 16 stycznia 2026 roku PKP Cargo i PKP PLK podpisały ostateczną umowę nabycia 100% udziałów w spółce Cargotor sp. z o.o. przez spółkę PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.. Tym samym spółka PKP PLK przejęła Cargotor od spółki PKP Cargo. PKP Cargo CL Małaszewicze – kontrolowana w 100% przez PKP Cargo, spółka ta świadczy usługi przeładunkowe, spedycyjne oraz wykonuje obsługę graniczną przewozów handlu zagranicznego w zakresie transportu kolejowego i samochodowego PKP Cargo CL Medyka-Żurawica – spółka kontrolowana w 100% przez PKP Cargo, obsługuje wymianę handlową głównie pomiędzy krajami UE a Ukrainą i Rosją. W jej skład wchodzą terminale na styku normalnych i szerokich torów kolejowych. Świadczy usługi z zakresu obsługi logistycznej łączącą transport samochodowy, kolejowy, lotniczy oraz żeglugę śródlądową i morską Cargosped – przedsiębiorstwo kontrolowane w 100% przez PKP Cargo, operator logistyczny, świadczący usługi spedycyjne i logistyczne w zakresie przewozów towarowych w Polsce i za granicą PKP Cargo Service – spółka kontrolowana w 100% przez PKP Cargo, świadczy usługi w zakresie obsługi bocznic kolejowych, włącznie z utrzymaniem infrastruktury oraz wykonuje kolejowe przewozy niszowe PKP Cargo Connect – istniejąca od 1990 spółka kontrolowana w 100% przez PKP Cargo, międzynarodowy operator logistyczny, świadczy usługi w zakresie transportu, przeładunków i magazynowania towarów oraz obsługi celnej; realizuje m.in. przewozy promowe do i ze Skandynawii. Wcześniej działała pod nazwą PS Trade Trans. Posiada oddziały w Białymstoku, Gdyni, Katowicach, Koroszczynie-Zaborzu, Krakowie, Lublinie, Małaszewiczach, Poznaniu, Szczecinie, Świnoujściu, Warszawie i Wrocławiu. PKP Cargo International z siedzibą w Bratysławie – zarejestrowana w grudniu 2010 spółka kontrolowana w 51% przez PKP Cargo, przewoźnik kolejowy i spedytor na terenach państw Europy Środkowej i Wschodniej (Niemcy, Czechy, Słowacja, Austria, Węgry, Rumunia, Bułgaria, inne kraje bałkańskie). Spółka jest obecnie w stanie likwidacji. Advanced World Transport – od 2 października 2019 rebranding na PKP Cargo International. Spółka kontrolowana od listopada 2017 r. w 100% przez PKP Cargo, czeski przewoźnik kolejowy. PKP Cargo Terminale – zarządza centrami logistycznymi w Małaszewiczach i Medyce-Żurawicy. PKP Cargo Service, Trade Trans, Cargosped tworzą Grupę PKP Cargo Logistics. === Spółki zależne pośrednio kontrolowane przez PKP Cargo === Cargosped Terminal Braniewo Sp. z o.o. – kontrolowana w 100% – jeden z największych terminali przeładunkowych w rejonie Braniewa. Główne obszary działalności spółki stanowią przeładunki różnych towarów oraz handel węglem Trade Trans Finance Sp. z o.o. – kontrolowana w 100% spółka świadcząca usługi w zakresie finansów i księgowości PPHU Ukpol Sp. z o.o. – kontrolowana w 75% spółka świadcząca usługi transportowe i przeładunkowe Transgaz S.A. – kontrolowana w 63,97% spółka zajmuje się przeładunkiem gazów skroplonych oraz wyrobów petrochemicznych wymagających podgrzania (m.in. parafiny, wosków, niektórych olejów) Trade Trans Karya Sp. z o.o. – kontrolowana w 60,3% spółka dysponuje terminalem przeładunkowym, składem celnym i bazą przeładunkową z szerokiego toru na normalny w Woli Baranowskiej. Świadczy usługi przeładunku towarów. === Spółki zależne współkontrolowane przez PKP Cargo lub jej spółki zależne === Cargosped Składy Celne Sp. z o.o. (kontrolowana w 50%) TP Sławków Medyka Sp. z o.o. (kontrolowana w 50%) PKP Cargo CFL Int