# Uber Technologies Inc. ## Historia Uber został założony w 2009 roku przez Garreta Campę i Travisa Kalanicka. Pierwotna nazwa brzmiała **UberCab** (do 2012 r.). Aplikacja Uber oficjalnie wystartowała w czerwcu 2010 roku w San Francisco. W sierpniu 2010 roku Ryan Graves objął stanowisko CEO, przyczyniając się do promocji firmy w USA i umożliwiając ekspansję na rynki zagraniczne. Po odejściu Gravesa obowiązki przejął Travis Kalanick, który kierował firmą do czerwca 2017 roku, kiedy to stanowisko CEO zajął Dara Khosrowshahi. Kluczowym wydarzeniem było debiut na giełdzie New York Stock Exchange (NYSE) 10 maja 2019 roku. ## Model biznesowy Uber działa jako pośrednik łączący pasażerów z niezależnymi kierowcami za pomocą aplikacji mobilnej. Firma nie posiada własnej floty pojazdów; zarabia na prowizji od każdego przejazdu oraz na opłatach za dodatkowe usługi (Uber Eats, Uber Freight, Uber for Business). Model ten zalicza się do tzw. **gig economy**, gdzie pracownicy wykonują zlecenia na zasadzie umów o dzieło. ## Główne usługi - **UberX** – standardowe przejazdy w pojazdach średniej klasy (np. Toyota Prius, Honda Civic). - **Uber Black** – usługa premium z samochodami klasy lux (Lincoln Town Car, Mercedes-Benz S550, BMW serii 7). - **UberXL** – większe pojazdy dla grup do 6 osób. - **UberPOOL** (obecnie **Uber Share**) – dzielony przejazd, zmniejszający koszt i emisję CO₂. - **Uber Eats** – dostawa jedzenia. - **Uber Freight** – platforma dla przewozów towarowych. - **Uber for Business** – rozwiązania dla firm korporacyjnych. ## Rozwój międzynarodowy Po udanym starcie w USA Uber szybko rozszerzał działalność: - 2011 – pierwsze miasta poza USA: Paryż, Toronto. - 2012 – wejście na giełdę londyńską (ok. 90 kierowców „czarnych samochodów”). - 2013 – start w Australii i Ameryce Łacińskiej. - 2014 – uruchomienie usługi Uber Ice Cream oraz eksperyment z helikopterem (UberCHOPPER) w Nowym Jorku. - 2015 – ekspansja w Azji (Indie, Chiny, Japonia). - 2016 – wprowadzenie UberEats na szeroką skalę. - 2017 – zmiana kierownictwa na Darę Khosrowshahi po kryzysie wizerunkowym. - 2019 – debiut na NYSE. - 2020–2023 – rozwój usług dostawy, rozwój pojazdów elektrycznych i autonomicznych. ## Kontrowersje i regulacje Uber wielokrotnie znajdował się w centrum sporów prawnych: - **Stany Zjednoczone** – przypadki wypadków kierowców, protesty taksówkarzy, śledztwa dotyczące klasyfikacji pracowników. - **Australia** – mandaty i zakazy w Nowej Południowej Walii i Wiktori. - **Kanada** – oskarżenia o nielegalne przewozy w Toronto i Vancouver. - **Niemcy** – zakazy działalności w Berlinie ze względu na brak odpowiednich ubezpieczeń i licencji. - **Wielka Brytania** – utrata licencji przewozowej w Londynie (2017) po protestach taksówkarzy; pół miliona podpisów pod petycją obronną. - **Polska** – działania taksówkarzy, zgłoszenia przestępstw seksualnych związanych z kierowcami Ubera; wprowadzenie "lex uber" regulujące pośrednictwo transportowe. ## Uber w Polsce Polski oddział Ubera został zarejestrowany w grudniu 2013 jako **Uber Poland sp. z o.o.**. Usługi rozpoczęły się: - Warszawa – sierpień 2014. - Kraków – kwiecień 2015. - Trójmiasto – czerwiec 2015. - Poznań i Wrocław – listopad 2015. - Łódź i Aglomeracja Śląska – kolejno później. - Szczecin i Lublin – wrzesień 2020. Od lutego 2016 kierowcy muszą przedstawić dowód prowadzenia działalności gospodarczej. Według Ministerstwa Finansów dochody z przejazdów podlegają opodatkowaniu PIT, a od 2020 roku działalność Ubera jako pośrednika kwalifikowana jest jako usługa transportowa wymagająca licencji Głównego Inspektora Transportu Drogowego. ## Przyszłość Uber inwestuje w: - **pojazdy elektryczne** – cel zerowej emisji do 2040 roku. - **technologie autonomiczne** – rozwój własnego systemu jazdy bez kierowcy poprzez Advanced Technologies Group (sprzedany w 2020 rokuAurora). - **usługi logistyczne** – rozwój Uber Freight i rozszerzenie dostaw last‑mile. - **różnorodność i inkluzywność** – programy zwiększające udział kobiet i osób z grup marginalizowanych w kierownictwie. --- *Źródło: podsumowanie oparte na tekście z Wikipedii oraz dostępnych publicznie informacjach.*