Robert Forster, właśc. Robert Wallace Foster Jr. (ur. 13 lipca 1941 w Rochester, zm. 11 października 2019 w Los Angeles) – amerykański aktor filmowy i telewizyjny. Najbardziej znany z ról Johna Cassellisa w Chłodnym okiem (1969), libańskiego terrorysty Abdula Rafaia w dreszczowcu Oddział Delta (1986) oraz Maksa Cherry’ego w filmie Quentina Tarantino Jackie Brown (1997); za ostatnią z ról był on nominowany do Oscara dla najlepszego aktora drugoplanowego. == Życiorys == === Młodość === Urodził się i był wychowywany w Rochester w stanie Nowy Jork jako syn Grace Dorothy (z domu Montanarella) i Roberta Wallace’a Forstera, Seniora, który pracował jako trener słoni w objazdowym cyrku Ringling Bros. and Barnum & Bailey Circus, a później w kierownictwie przedsiębiorstwa dostarczającego pieczywo. Jako hołd dla swojego ojca, w filmie Jackie Brown (1997), Forster zawiesił w biurze granej przez niego postaci jeden z plakatów ojca Barnum & Bailey Circus. Jego matka była pochodzenia włoskiego, natomiast ojciec miał angielskie i irlandzkie korzenie. Jego rodzice rozwiedli się w 1949. Był sportowcem w liceum i college’u. W 1964 uzyskał bakalaureat z historii na University of Rochester. Występował na studenckiej scenie w musicalu Bye Bye Birdie. Choć pierwotnie planował rozpocząć karierę prawniczą, ostatecznie postanowił zająć się aktorstwem. === Kariera === Grał w lokalnym teatrze, a następnie przeniósł się do Nowego Jorku, gdzie w 1965 zdobył swoją pierwszą rolę na Broadwayu jako Frankie w sztuce Mrs. Dally z Arlene Francis. Po dobrze przyjętych rolach drugoplanowych, jako szeregowy Williams w dramacie Johna Hustona W zwierciadle złotego oka (1967) wg powieści Carson McCullers oraz jako zwiadowca indiańskiego pochodzenia Nick Tana w westernie Roberta Mulligana Był tu Salvaje (1968), Forster wystąpił w uznanej przez krytykę produkcji Chłodnym okiem (1969). W 1973 wystąpił na Broadwayu jako Stanley Kowalski w przedstawieniu Tramwaj zwany pożądaniem Tennessee Williamsa z Julie Harris. Po występach w serialach telewizyjnych Banyon (1972) i Nakia (1974), odgrywał głównie role drugoplanowe w filmach akcji i horrorach, w tym Czarna dziura (1979). W latach 80. Forster brał udział w produkcjach mniej ambitnych – horrorze Lewisa Teague Aligator (1980) wg scenariusza Johna Saylesa, dreszczowcu kryminalnym Vigilante (1983) z Fredem Williamsonem, filmie akcji Menahema Golana Oddział Delta (1986) z Chuckiem Norrisem i Lee Marvinem oraz dreszczowcu Bankier (1989). W 1998 był nominowany do Oscara w kategorii „Najlepszy aktor drugoplanowy” za kreację Maxa Cherry, poręczyciela tytułowej bohaterki (Pam Grier) w dreszczowcu kryminalnym Quentina Tarantino Jackie Brown (1997), któremu zawdzięcza on odrodzenie swojej kariery. Od tamtego czasu regularnie brał udział w różnych produkcjach filmowych, m.in.: Magiczne buty (2002), Mulholland Drive (2001), Ja, Irena i Ja (2000), Zabójczy numer (2006) i Firewall (2006). W telewizyjnym dreszczowcu biograficznym CBS Polowanie na potwora (The Hunt for the BTK Killer, 2005) zagrał postać detektywa Jasona Magidę, mającego schwytać seryjnego mordercę Dennisa Radera (Gregg Henry). W serialu Gliniarze bez odznak (2002–2003) Forster sportretował ojca Vana, jednego z głównych bohaterów telewizyjnej produkcji. Forster wziął udział w kampanii społecznej Hip-Hop Literacy, zachęcającej do czytania książek autorstwa Elmore’a Leonarda; aktor zagrał w ekranizacji jego powieści Rumowy poncz, Jackie Brown. Forster zagrał w serialu NBC Herosi (2006–2010) i serialowym dramacie kryminalnym AMC Breaking Bad (2008–2013). Forster był także motywacyjnym mówcą. Forster był członkiem stowarzyszenia Triple Nine Society, zrzeszającego osoby z wysokim ilorazem inteligencji. == Śmierć == Zmarł 11 października 2019 w Los Angeles, w wieku 78 lat. Przyczyną śmierci był rak mózgu. Dzień jego śmierci był również dniem premiery ostatniego filmu z jego udziałem – Netflix El Camino: Film Breaking Bad) w reż. Vince’a Gilligana jako Ed Galbraith, serwisant odkurzaczy, który specjalizuje się w przenoszeniu osób uciekających przed prawem, nadając im nowe tożsamości za sporą opłatą. == Filmografia == === Filmy pełnometrażowe === === Seriale telewizyjne === == Przypisy == == Bibliografia == Robert Forster w bazie IMDb (ang.) Robert Forster w bazie Filmweb Robert Forster w bazie Notable Names Database (ang.)