# ZE PAK (Zespół Elektrowni „Pątnów-Adamów-Konin”) ZE PAK, czyli Zespół Elektrowni „Pątnów-Adamów-Konin”, to ważny gracz na polskim rynku energetycznym. Początkowo bazująca na węglu brunatnym, firma aktywnie przechodzi transformację w kierunku źródeł odnawialnych, takich jak biomasa, fotowoltaika i wiatr. ## Historia Historia ZE PAK sięga lat 50. XX wieku, kiedy rozpoczęto budowę elektrowni w rejonie Konińskiego Zagłębia Węgla Brunatnego. Lokalizacja ta była strategiczna ze względu na dostępność lokalnych zasobów węgla brunatnego. Chronologia budowy elektrowni przedstawiała się następująco: * **Lata 50. XX w.:** Uruchomienie Elektrowni Konin. * **1964:** Uruchomienie Elektrowni Adamów. * **1967:** Uruchomienie pierwszego bloku w Elektrowni Pątnów I. * **2008:** Oddanie do eksploatacji Elektrowni Pątnów II (obecnie blok nr 9 elektrowni Pątnów). W 1970 roku elektrownie Pątnów, Adamów i Konin zostały połączone w jeden organizm gospodarczy pod nazwą Zespół Elektrowni Pątnów-Adamów-Konin. Przełomowym momentem w historii przedsiębiorstwa był grudzień 1994 roku, kiedy to Przedsiębiorstwo Państwowe ZE PAK zostało przekształcone w jednoosobową spółkę akcyjną Skarbu Państwa. W latach 1995–1999 przeprowadzono proces restrukturyzacji i prywatyzacji, który zaowocował wejściem inwestora strategicznego – Elektrim SA – w 1999 roku. Elektrim SA objął około 39% akcji, Skarb Państwa posiadał 50%, a pracownicy 10%. ### Restrukturyzacja i Rozwój W 1999 roku przeprowadzono restrukturyzację, w wyniku której wyodrębniono siedem spółek zależnych: * Elektrownia Pątnów II * PAK SERWIS * EL PAK * AS PAK * TRANS PAK * PAK ODSIARCZANIE Sp. z o.o. * „PAK Centrum Usług Informatycznych” Sp. z o.o. Spółki AS PAK oraz TRANS PAK zostały sprzedane zewnętrznym inwestorom, natomiast w 2012 roku PAK Odsiarczanie zlikwidowano i włączono w struktury ZE PAK S.A. Istotnym wydarzeniem było zawarcie w 1996 roku kontraktu długoterminowego na budowę bloku w Elektrowni Pątnów II. Budowa rozpoczęła się w 2005 roku, a w 2007 roku blok został zsynchronizowany z Krajowym Systemem Elektroenergetycznym. W 2012 roku ZE PAK S.A. przejął kopalnie węgla brunatnego Adamów oraz Konin, integrując cały łańcuch wartości od wydobycia do produkcji energii. ## Transformacja Energetyczna ZE PAK intensywnie angażuje się w transformację energetyczną, mającą na celu odejście od paliw kopalnych na rzecz odnawialnych źródeł energii. Spółka realizuje inwestycje w projekty związane z biomasą, fotowoltaiką, wiatrem i produkcją zielonego wodoru. ### Zrealizowane Cele Transformacji * **Produkcja prądu i ciepła z biomasy:** Elektrownia Konin wykorzystuje biomasę do produkcji energii. * **Budowa bloku biomasowego:** Uruchomiono blok o mocy 50 MW. * **Modernizacja kotła K7:** Dostosowanie kotła do spalania biomasy (50 MW) – w trakcie realizacji. * **Wyłączenie bloków węglowych:** Wyłączono bloki nr 3, 4 i 6 w Elektrowni Pątnów oraz bloki nr 1, 2 i 5 pod koniec 2024 roku. * **Budowa farmy fotowoltaicznej:** Uruchomiono farmę o mocy 70 MW (155 000 modułów fotowoltaicznych na powierzchni 100 ha). * **Uruchomienie elektrolizera:** W Elektrowni Konin uruchomiono elektrolizer do produkcji zielonego wodoru o mocy 2,5 MW. ### Cele do Realizacji * **Rezygnacja z węgla brunatnego:** Wyłączenie bloku nr 9 do końca 2030 roku. * **Budowa farm wiatrowych:** Planowana budowa farm wiatrowych na lądzie o mocy 438 MW. * **Budowa biogazowni:** Planowana budowa biogazowni o mocy ok. 14 MW. * **Rozbudowa farmy fotowoltaicznej:** Rozbudowa do mocy 250 MW w pierwszym etapie, docelowo do 1000 MW. * **Zwiększenie mocy z biomasy:** Zwiększenie mocy produkowanej z biomasy ze 100 MW do 200 MW. * **Wytwarzanie zielonego wodoru:** Elektrownia Konin uruchomienie drugiego elektrolizera, łącznie będą dwa o sumarycznej mocy 5MW z możliwością rozbudowy do 50 MW. ## Struktura Organizacyjna Obecnie Grupę Kapitałową ZE PAK S.A. tworzą następujące spółki: * PAK Polska Czysta Energia Sp. z o.o. * PAK SERWIS Sp. z o.o. * PAK-PCE FOTOWOLTAIKA Sp. z o.o. * PAK-PCE Wiatr Sp. z o.o. * PAK-PCE POLSKI AUTOBUS WODOROWY Sp. z o.o. * PAK-PCE BIOGAZ Sp. z o.o. * PAK-PCE BIOPALIWA I WODÓR Sp. z o.o. * PG HYDROGEN Sp. z o.o. * EXION HYDROGEN POLSKIE ELEKTROLIZERY Sp. z o.o. * PAK GÓRNICTWO Sp. z o.o. * PAK Volt Sp. z o.o. * PAK Kopalnia Węgla Brunatnego Konin S.A. * PAK Kopalnia Węgla Brunatnego Adamów S.A. w likwidacji ## Akcjonariat Struktura akcjonariatu ZE PAK S.A. przedstawia się następująco: * Zygmunt Solorz-Żak: 65,96% (pośrednio poprzez Elektrim) * OFE PZU „Złota Jesień”: 9,12% * Nationale – Nederlanden OFE: 8,86% * Pozostali: 16,06% ## Dane Techniczne Elektrowni ### Elektrownia Pątnów Elektrownia Pątnów jest największą elektrownią wchodzącą w skład Grupy Kapitałowej ZE „PAK” SA. Została zaprojektowana jako elektrownia parowa, zawodowa, kondensacyjna, blokowa z międzystopniowym przegrzewaczem pary, opalana węglem brunatnym. Pierwszy blok uruchomiono w 1967 roku. Na przestrzeni lat elektrownia składała się z 6 bloków energetycznych o łącznej mocy osiągalnej 1200 MW. Kotły OP-650b wyprodukowane przez Rafako SA pracowały z turbinami 13K215 ze zmodernizowaną częścią niskoprężną (bloki nr 1 i 2) oraz turbinami Zamech (obecnie Alstom Power) na licencji LMZ. W latach 2019–2020 wyłączono trzy bloki w elektrowni Pątnów I (200 MW każdy). Wraz z końcem 2024 roku odłączono od sieci PSE bloki nr 1 i 2, każdy o mocy 222MW, a także blok nr 5 o mocy 200MW. Od 1 stycznia 2025 roku na ruchu pozostał tylko jeden blok: * Blok nr 9 o mocy 474 MW (dawna Elektrownia Pątnów II) ### Elektrownia Adamów Elektrownia Adamów była zawodową, konwencjonalną elektrownią cieplną o mocy osiąganej 600 MW opalaną węglem brunatnym. Została zlikwidowana. ### Elektrownia Konin Elektrownia Konin jest najstarszą elektrownią w Grupie Kapitałowej ZE „PAK” SA. Oprócz energii elektrycznej jest dostawcą energii cieplnej dla miasta Konina. Powstała w 1958 roku. W 2012 roku oddano do użytku nowy blok energetyczny zasilany wyłącznie biomasą. W 2020 roku rozpoczęto modernizację kotła K7, zakończoną w 2022 roku, który został dostosowany do spalania biomasy. Łączna moc elektryczna produkowana z biomasy zainstalowana w Elektrowni Konin wynosi 100MW. #### Stan przed modernizacją W Elektrowni Konin zainstalowano 8 kotłów energetycznych oraz 7 turbozespołów. Układ cieplny elektrowni podzielony był na część kolektorową i blokową. Część kolektorowa obejmowała: * 6 kotłów: * 2 kotły OP-130b (130 t/h pary każdy) * 2 kotły OP-130b zmodernizowane za pomocą metody HUS (130 t/h pary każdy) * 2 kotły wieżowe OB-230p (280 t/h pary każdy, wyposażone w instalację odsiarczania spalin metodą mokrą) * 5 turbozespołów: TG-1 (Skoda, 28 MW), TG-2 (Escher Wyss, 55 MW), TG-4 (7CK60, 65 MW), TG-5 (TK-50, 50 MW) oraz TG-6 (TK-50, 50 MW) Łączna moc zainstalowana części kolektorowej wynosiła 248 MW. Moc cieplna zainstalowana wszystkich urządzeń ciepłowniczych w Elektrowni Konin wynosiła 477 MW. Część blokowa wyposażona była w 2 bloki energetyczne (120 MW każdy). W 2010 roku część blokowa została całkowicie zdemontowana. ### Elektrownia Pątnów II Blok energetyczny Pątnów II o mocy 474 MW to pierwsza jednostka prądotwórcza na parametry nadkrytyczne w krajowym systemie elektroenergetycznym, charakteryzująca się wysoką sprawnością energetyczną: 44,0% brutto i 41,0% netto. Oficjalna data zakończenia budowy bloku i przekazania go do ruchu to 29 lutego 2008. Z końcem 2020 roku zlikwidowano spółkę Elektrownia Pątnów II i przeniesiono jej aktywa bezpośrednio do ZE PAK. Blok EPII 474MW stał się blokiem nr 9 Elektrowni Pątnów. W skład Bloku 474 MW wchodzą: * kocioł BB-1345 (Alstom Power/Rafako SA, 361 kg/s) * turbina kondensacyjna z generatorem synchronicznym typu 50WT23E-104 (Alstom Power) * elektrofiltr * układ odsiarczania spalin metodą wapienno-gipsową (IOS) * nowy komin * układ wyprowadzenia mocy na szyny rozdzielni 400 kV Parametry bloku: * Moc znamionowa bloku: 470,2 MW * Moc bloku netto: 446 MW * Roczny czas wykorzystania mocy zainstalowanej: 6800 h * Roczna produkcja energii elektrycznej: 3180 GWh