Krzysztof January Krawczyk (ur. 8 września 1946 w Katowicach, zm. 5 kwietnia 2021 w Łodzi) – polski wokalista obdarzony barytonowym głosem, gitarzysta i kompozytor. W latach 1963–1973 i 1976 wokalista zespołu Trubadurzy, w latach 1973–2021 artysta solowy. Za życia wydano 129 oficjalnych płyt z jego muzyką (nie licząc nagranych z Trubadurami oraz bez płyt dodawanych do magazynów, gazet i czasopism). Nazywany był stachanowcem na rynku muzycznym. Wylansował przeboje, m.in. „Byle było tak”, „Parostatek”, „Rysunek na szkle”, „Pamiętam ciebie z tamtych lat”, „Jak minął dzień”, „To co dał nam świat”, „Mój przyjacielu” (duet z Goranem Bregoviciem), „Bo jesteś ty” i „Trudno tak” (duet z Edytą Bartosiewicz). Jego utwory doczekały się coverów, które śpiewali m.in.: T.Love, Aleksandra Szwed, Robert Janowski, Mariusz Kalaga, Maciej Maleńczuk, Robert Rozmus, Stachursky, Piotr Gąsowski, Michał Milowicz, Robert Moskwa, Janusz Józefowicz, Natasza Urbańska, Krzysztof Hanke, Krzysztof Respondek, Piotr Cugowski, Rafał Brzozowski i Sławomir. O popularności Krzysztofa Krawczyka świadczyły trasy koncertowe w Europie i na świecie oraz nagrody i wyróżnienia. W trakcie kariery śpiewał i nagrywał płyty z różnorodną muzyką od popu poprzez rhythm & bluesa, swing, soul, jazz, rock and rolla, country, tango, kolędy, piosenki religijne po dance, folk, funky, reggae, muzykę cygańską i biesiadną. Porównywany był do Toma Jonesa czy Elvisa Presleya. == Młodość == Urodził się 8 września 1946 w Katowicach i w następnym miesiącu został ochrzczony w tamtejszym kościele Mariackim. Był synem aktorów i śpiewaków operowych, Januarego Krawczyka (1906–1964) i Lucyny z domu Drapały (1922–2006), którzy poznali się podczas pracy w zakładzie produkcji amunicji w Sosnowcu. Jego matką chrzestną była Irena Sampolińska, siostra ojca. Z uwagi na pracę ojca, w 1947 przeniósł się z rodzicami do Białegostoku, a w 1949 do Poznania, gdzie zamieszkali przy ul. Gwardii Ludowej na Wildzie. Miał brata Andrzeja (1951–2021). Gdy miał cztery lata, ojciec zaczął uczyć go gry na pianinie. We wrześniu 1953 uczęszczał do klasy fortepianu w Podstawowej Szkole Muzycznej nr 1 im. Henryka Wieniawskiego w Poznaniu, jednak jej nie ukończył. W 1956 przeniósł się z rodziną do Łodzi, gdzie zamieszkali przy ul. 10 Lutego. Uczył się w Podstawowej Szkole Muzycznej im. Henryka Wieniawskiego, jednak przerwał naukę w szóstej klasie. W młodości zajmował się także dubbingiem, użyczył głosu m.in. w produkcjach Książę i żebrak oraz Czarne perły. Zagrał także jednego z harcerzy w filmie Szatan z siódmej klasy oraz statystował w kilku innych filmach. Jego muzycznym idolem w tym okresie stał się Mieczysław Fogg, a później również Elvis Presley. Śpiewać uczył się w okresie licealnym. Z liceum został wyrzucony w dziesiątej klasie z powodu młodzieńczych wybryków, dlatego też podjął naukę w szkole wieczorowej, w której zdał maturę. Po śmierci ojca w 1964 został jedynym żywicielem rodziny, dlatego podjął pracę jako goniec i projektant biurowy. Matka w późniejszych latach ponownie wyszła za mąż, za Janusza Rydzyńskiego. == Kariera == === Trubadurzy === Na początku lat 60. występował w zespole Komety. Na jednej z imprez z cyklu „Spotkania z piosenką” organizowanych w Młodzieżowym Domu Kultury w Łodzi został dostrzeżony przez Sławomira Kowalewskiego, od którego nauczył się gry na gitarze i z którym występował na uroczystościach szkolnych. W 1963 podczas wakacji w Mielnie wspólnie założyli zespół Trubadurzy, którego skład uzupełnili: Marian Lichtman, Jerzy Krzemiński i Bogdan Borkowski. Umiejętności wokalne szlifował pod okiem Lichtmana. Wiosną 1964 dali pierwsze występy jako zespół, grając w łódzkim klubie „Siódemki”. W 1965 wystąpili podczas 3. Krajowego Festiwalu Piosenki Polskiej w Opolu, na którym za wykonanie utworu „Ondraszku, Ondraszku” otrzymali pierwszą nagrodę za debiut. Z Trubadurami wylansował przeboje, takie jak: „Byłaś tu”, „Kim jesteś”, „Kasia”, „Znamy się tylko z widzenia”, „Krajobrazy”, „Ej, Sobótka, Sobótka”, „Cóż wiemy o miłości” czy „Przyjedź mamo na przysięgę”. W 1967, po odejściu Jerzego Krzemińskiego do zespołu No To Co, wraz z Mikołajczyk i Lichtmanem działał w eksperymentalnej formacji Izomorf’67, z którą wydał singiel „Nie dowieźli dzisiaj mleka”. Po kilku miesiącach Krawczyk i Lichtman wrócili do Trubadurów, wystąpili na wielu festiwalach m.in. w Opolu, Sopocie, Zielonej Górze i Kołobrzegu oraz na koncertach za granicą: w NRD, RFN, Związku Radzieckim, Szwecji, Jugosławii, Bułgarii i Mongolii, a w 1972 wystąpili w Monachium jako ambasadorowie polskiej kultury podczas IO 1972. Z zespołem zdobył wiele nagród i wyróżnień, w tym nagrodę na 6. Krajowym Festiwalu Piosenki Polskiej w Opolu za udany debiut i piosenkę „Przyjedź mamo na przysięgę”. === Lata 70. === Za namową Haliny Żytkowiak w 1973 odszedł z Trubadurów i rozpoczął karierę solową, którą zapoczątkował płytą pt. Byłaś mi nadzieją nagraną z zespołem instrumentalnym Ryszarda Poznakowskiego. Album promował utworem „Nim zgaśnie dzień”. W latach 1973-1974 podczas koncertów często występował na scenie z ówczesną żoną, Haliną Żytkowiak, i pozostałymi członkami grupy Fair, do której należała. Z zespołem bandu nagrał m.in. piosenkę „Jak salamandra". W 1974 nawiązał współpracę menedżerską z Andrzejem Kosmalą oraz wystąpił z utworem „Nie żałuj róż, gdy płonie las” na 12. KFPP w Opolu. Odbył także ogólnopolską trasę z programem objazdowym „Ukochany kraj” Romana Fronia oraz wylansował kolejny radiowy przebój – „Hallo, co ty o tym wiesz”. W tym okresie zaczął być określany mianem „polskiego Toma Jonesa”. W 1975 rozpoczął współpracę kompozytorską z Jerzym Milianem oraz wylansował przeboje „Parostatek” i „Rysunek na szkle”. W tym samym roku nawiązał – trwającą kolejne cztery lata – współpracę z Wojciechem Trzcińskim, z którym napisał przeboje: „Pamiętam ciebie z tamtych lat”, „Byle było tak” i „Jak minął dzień”. Również w 1975 wystąpił na Festiwalu Piosenki Radzieckiej w Zielonej Górze, otrzymał trzecią nagrodę na Międzynarodowym Festiwalu w Rostocku oraz odebrał nagrodę „Złotego Pierścienia” i nagrodę Ministra Obrony Narodowej z rąk Wojciecha Jaruzelskiego podczas Festiwalu Piosenki Żołnierskiej w Kołobrzegu. Ponadto uzyskał tytuł Piosenkarza Roku w plebiscycie „Klubów Publicystów Estradowych”. W latach 70. odmówił nagrania muzycznego duetu ze Zdzisławą Sośnicką. Na początku 1976 powrócił do Trubadurów i nagrał z nimi płytę Znowu razem, która zyskała status złotej płyty. Zespół odbył trasę koncertową po Polsce, po której Krawczyk ostatecznie odszedł z grupy. W sierpniu, reprezentując Polskę z utworem „Rysunek na szkle”, zajął drugie miejsce w dniu polskim podczas 16. festiwalu sopockiego, na którym otrzymał także trzy nagrody – nagrodę publiczności, nagrodę dziennikarzy i nagrodę czytelników „Głosu Wybrzeża”. Jego piosenki były niezwykle popularne zarówno w radiu, jak i telewizji. W tym samym roku zagrał serię koncertów w restauracji działającej przy Sali Kongresowej w Warszawie. W 1977 śpiewał poezję Siergieja Jesienina, wplecioną w fabułę przedstawienia spektaklu Staroświecka komedia Arbuzowa w Teatrze Polskim w Poznaniu. W tym samym roku zaczął występować w Estradzie Poznańskiej, nagrał album z piosenkami Jesienina oraz zdobył nagrodę na Festiwalu Złoty Orfeusz w Bułgarii. Niedługo potem nawiązał współpracę z orkiestrą „Alex Band” Aleksandra Maliszewskiego. Następnie podpisał kontrakt z zachodnioniemiecką firmą Polydor, dla której nagrał kilka piosenek: „Als wir noch Kinder waren”, „Du bist der Sommertraum” i „Auf Wiedersehen Madelaine” oraz niemieckojęzyczną wersję piosenki „Byle było tak”, a także swoją interpretację „Ave Maria” na potrzeby świątecznej składanki wydawanej na tamtejszym rynku. 4 grudnia zaprezentował premierowo piosenkę „Hej, Barbara” podczas „Święta Górników” w Katowicach. W czerwcu 1978 wygrał z piosenką „Pogrążona we śnie Natalia” w koncercie „Premier” podczas 16. KFPP w Opolu, a w sierpniu wystąpił z utworem „Jak minął dzień” na 2. Międzynarodowym Festiwalu Interwizji w Sopocie, jednak odpadł na etapie eliminacji do koncertu finałowego. Mimo przegranej piosenka jeszcze długo cieszyła się popularnością wśród słuchaczy. Niedługo po zakończeniu festiwalu wytwórnia Polydor zakończyła z nim współpracę, a na życzenie szefa Radiokomitetu Macieja Szczepańskiego zniknął z radia i telewizji. Medialna cenzura nie wpłynęła jednak na popularność Krawczyka wśród słuchaczy, którzy nadal chętnie kupowali jego płyty, a w 1979 uhonorowali go nagrodą „Indywidualność estradowa roku” na Międzynarodowej Wiośnie Estradowej w Poznaniu oraz tłumnie przychodzili na jego koncerty w Sali Kongresowej w Warszawie, gdzie zagrał po dwa koncerty dziennie przez tydzień. W drugiej połowie lat 70. wciąż występował za granicą, m.in. w NRD, Związku Radzieckim, a jesienią 1978 wyruszył w trasę koncertową po USA. Pod koniec lat 70. rozpoczął również współpracę z Jarosławem Kukulskim, który skomponował dla niego piosenkę „To, co dał nam świat”. Włączył do swego repertuaru jeszcze inne kompozycje Kukulskiego, w tym utwór „Już nie obejrzę się”. W tym okresie teksty do piosenek pisał dla niego także m.in. Jerzy Dąbrowski. W 1979 wylansował przeboje: „Jak minął dzień”, „Pamiętam ciebie z tamtych lat” i „To co dał nam świat”, którą wypuścił tuż przed emigracją do USA. === Lata 80. === Zmęczony cenzurowaniem jego twórczości w polskich mediach, w maju 1979 wyemigrował do Stanów Zjednoczonych. W październiku 1980 wrócił na kilka tygodni do kraju, by dokończyć rozpoczęte wcześniej nagrania. W tym okresie nagrał m.in. piosenkę „Ursynów cię wita” do filmu dokumentalnego Skupisko, zrealizowanego przez Wytwórnię Filmów Dokumentalnych i Fabularnych o rozbudowie warszawskiej dzielnicy Ursynów, a także wydał piosenki „Witamy na Ursynowie” i „Znalazłem ciebie na Ursynowie” promujące stołeczną dzielnicę. Podpisał także kontrakt z japońską firmą fonograficzną Fuji Productions inwestującą na amerykańskim rynku i wyszukującą nowe talenty. Następnie znów wyjechał do Amer