# Hiszpania: Królestwo na Półwyspie Iberyjskim Hiszpania (hiszp. *España*), oficjalnie Królestwo Hiszpanii (hiszp. *Reino de España*), to kraj położony w zachodniej części Europy Południowej. Zajmuje większą część Półwyspu Iberyjskiego, a także Baleary na Morzu Śródziemnym, Wyspy Kanaryjskie na Oceanie Atlantyckim oraz inne mniejsze terytoria w Afryce Północnej. ## Historia Hiszpanii Historia Hiszpanii jest długa i burzliwa, sięgająca starożytności. Przez wieki ziemie te były zamieszkiwane przez różne ludy, w tym Celtów, Fenicjan, Greków i Kartagińczyków. W II wieku p.n.e. Półwysep Iberyjski został podbity przez Rzymian, którzy pozostawili trwały wpływ na kulturę, język i infrastrukturę regionu. W V wieku n.e. na tereny Hiszpanii wkroczyli Wizygoci, którzy stworzyli własne królestwo. W 711 roku Półwysep Iberyjski został najechany przez Arabów, którzy podbili niemal cały obszar. Nastąpił okres panowania muzułmańskiego, który trwał kilka wieków i charakteryzował się rozkwitem kultury, nauki i sztuki. Wraz z upadkiem Kalifatu Kordobańskiego, niewielkie królestwa chrześcijańskie na północy półwyspu rozpoczęły proces rekonkwisty, mający na celu odzyskanie ziem z rąk muzułmanów. Proces ten zakończył się w 1492 roku zdobyciem Grenady, ostatniego bastionu arabskiego w Hiszpanii. W XV wieku Hiszpania stała się jednym z najpotężniejszych państw Europy. Dzięki odkryciom geograficznym i podbojom kolonialnym, imperium hiszpańskie rozciągało się na całym świecie, przynosząc bogactwa i wpływy. Jednak w XVII wieku Hiszpania zaczęła tracić swoją pozycję, głównie z powodu wojen, problemów gospodarczych i konfliktów wewnętrznych. W XIX i XX wieku Hiszpania przeżywała okres niestabilności politycznej, wojen domowych i dyktatur. Po śmierci generała Francisco Franco w 1975 roku, kraj przeszedł transformację demokratyczną, stając się nowoczesną monarchią parlamentarną. ## Etymologia Nazwa Hiszpania pochodzi od łacińskiego słowa "Hispania", które z kolei wywodzi się od fenickiego terminu *i-spn-ja*, oznaczającego prawdopodobnie "ziemię królików" lub też związanego z legendarnym królem Hispano. ## Geografia i Klimat Hiszpania zajmuje powierzchnię 505 965 km², co czyni ją czwartym co do wielkości krajem w Europie. Krajobraz Hiszpanii jest bardzo zróżnicowany, obejmujący góry, wyżyny, niziny i wybrzeża. Klimat Hiszpanii jest zróżnicowany, od umiarkowanego na północy, po śródziemnomorski na południu i kontynentalny w centrum. ### Ukształtowanie Terenu Centralną część Hiszpanii zajmuje wyżyna Meseta Iberyjska, otoczona pasmami górskimi, takimi jak Pireneje, Góry Kantabryjskie i Góry Betyckie. Najwyższym szczytem Hiszpanii jest Pico de Teide na Teneryfie (3718 m n.p.m.), w kontynentalnej części górski szczyt Mulhacén (3479 m n.p.m.) ### Wody Śródlądowe Najważniejsze rzeki Hiszpanii to Tag, Ebro, Gwadiana, Duero i Gwadalkiwir. Rzeki te odgrywają ważną rolę w gospodarce i środowisku kraju. ### Podział Administracyjny Hiszpania jest podzielona na 17 wspólnot autonomicznych i 2 miasta autonomiczne. Wspólnoty autonomiczne mają szeroką autonomię w sprawach politycznych, gospodarczych i kulturalnych. ## Ustrój Polityczny Hiszpania jest monarchią parlamentarną. Głową państwa jest król, który pełni funkcje reprezentacyjne. Władzę ustawodawczą sprawuje dwuizbowy parlament - Kortezy Generalne, składający się z Kongresu Deputowanych i Senatu. Władzę wykonawczą sprawuje rząd, na czele którego stoi premier. ## Gospodarka Hiszpanii Hiszpania ma 15. co do wielkości gospodarkę na świecie, oraz jest członkiem Unii Europejskiej i Strefy Euro. Gospodarka Hiszpanii opiera się na przemyśle, usługach i turystyce. Ważnymi sektorami są również rolnictwo i energetyka. ### Przemysł Hiszpania jest ważnym producentem samochodów, statków, maszyn, wyrobów chemicznych i produktów spożywczych. ### Rolnictwo Hiszpania jest jednym z największych producentów w Europie owoców, warzyw, oliwek, wina i innych produktów rolnych. ### Turystyka Turystyka odgrywa kluczową rolę w gospodarce Hiszpanii. Kraj ten przyciąga miliony turystów rocznie, którzy przyjeżdżają podziwiać jego bogatą historię, kulturę, architekturę i piękne plaże. ## Kultura Hiszpanii Kultura Hiszpanii jest bogata i różnorodna, odzwierciedlająca wpływy różnych ludów i cywilizacji, które zamieszkiwały ten kraj na przestrzeni wieków. ### Język Językiem urzędowym Hiszpanii jest język kastylijski, potocznie zwany hiszpańskim. Oprócz tego, w niektórych regionach Hiszpanii używane są również języki regionalne, takie jak kataloński, baskijski, galicyjski i aranejski. ### Sztuka Hiszpania jest znana z wybitnych artystów, takich jak malarze Francisco Goya, Diego Velázquez, Pablo Picasso i Salvador Dalí, pisarze Miguel de Cervantes i Federico García Lorca, oraz architekci Antoni Gaudí i Santiago Calatrava. ### Muzyka Muzyka hiszpańska jest bardzo różnorodna, obejmująca gatunki takie jak flamenco, muzyka klasyczna, muzyka pop i rock. ### Kuchnia Kuchnia hiszpańska jest znana z bogactwa smaków i aromatów, a także z wykorzystywania świeżych, lokalnych składników. Popularne dania to paella, tapas, gazpacho i tortilla española. ## Religia Tradycyjnie Hiszpania była krajem katolickim, jednak w ostatnich latach obserwuje się wzrost liczby osób niewierzących lub wyznających inne religie. Według badań, większość Hiszpanów deklaruje się jako katolicy, ale tylko niewielka część regularnie praktykuje. ## Podsumowanie Hiszpania to fascynujący kraj o bogatej historii, kulturze i tradycji. Jest to popularny cel turystyczny, oferujący wiele atrakcji dla każdego. ## Dodatkowe Informacje * **Strona rządu:** [Gobierno de España](http://www.lamoncloa.gob.es/) * **Oficjalna strona króla Hiszpanii:** [Casa de S.M. el Rey](https://www.casareal.es/) * **Strona Kongresu Deputowanych:** [Congreso de los Diputados](http://www.congreso.es/)