# Katar – Państwo Katar ## Geografia Katar zajmuje powierzchnię **11 600 km²** na wschodnim krańcu Półwyspu Arabskiego, otoczony Zatoką Perską. Teren jest przede wszystkim nizinny (50–103 m n.p.m.), pustynny – piaszczysto‑kamienisty, z niewielkimi obszarami bagiennymi w części północno‑wschodniej. Klimat jest zwrotnikowo suchy: średnie temperatury wynoszą 17 °C w styczniu i 38–44 °C w sierpniu, a roczna suma opadów wynosi około **80 mm**. Brak wód śródlądowych; mieszkańcy korzystają z odsalonej wody morskiej. Linia brzegowa jest dobrze rozwinięta, co sprzyja rozwojowi portów i przemysłu morskiego. ## Historia Pierwsze wzmianki o Katarze pochodzą z XVI wieku, gdy Portugalczycy próbowali przejąć kontrolę nad półwyspem. Od XIX wieku władzę sprawuje ród **Al‑Sani**. W latach 1871–1916 teren znalazł się pod władzą Imperium Osmańskiego, a następnie w latach 1916–1971 był brytyjski protektorat. Kluczowe daty: - **1913** – Turcja rezygnuje z roszczeń do Kataru. - **1915** – Ostatni tureccy żołnierze opuszczają teren. - **1916** – Umowa katarsko‑brytyjska ustanawia protektorat Wielkiej Brytanii. - **1939** – Odkrycie złóż ropy naftowej. - **1949** – Rozpoczęcie przemysłowej eksploatacji ropy. - **1970** – Wprowadzenie prowizorycznej konstytucji. - **1 sierpnia 1971** – Szejk Chalifa ibn Hamad ogłasza pełną niepodległość; dwa dni później umowa z Wielką Brytanią traci moc. - **1971** – Katar przystępuje do ONZ i Ligi Państw Arabskich. - **1972** – Bezkrwawy zamach stanu, władzę obejmuje Chalifa ibn Ahmad Al‑Sani. - **1995** – Hamad ibn Chalifa Al‑Sani przejmuje władzę od swego ojca. - **2022** – Gospodarstwo Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej. ## Ustrój polityczny Katar jest emiratem (księstwem). Głową państwa jest **emir** z rodu Al‑Sani, który mianuje rząd i premiera. Organem konsultacyjnym jest 35‑osobowa Rada Doradcza. Nie funkcjonuje parlament ani partie polityczne. Administracyjnie kraj podzielony jest na **7 okręgów** (od 2004 r.). ## Siły zbrojne Katarskie siły zbrojne składają się z wojsk lądowych, marynarki wojennej i sił powietrznych. Według danych z 2017 r.: - **Czołgi:** 92 - **Opancerzone pojazdy bojowe:** 464 - **Artyleria holowana:** 24 zestawy - **Wieloprowadnicowe wyrzutnie rakietowe:** 21 - **Okręty obrony przybrzeża:** 69 - **Siły powietrzne (2014):** 9 myśliwców, 53 samolotów transportowych, 15 szkolno‑bojowych, 43 śmigłowców Liczba zawodowych żołnierzy wynosiła **12 000** (brak rezerwistów). Według Global Firepower (2017) Katar zajmuje 91. miejsce na świecie, a budżet obronny wynosił **1,93 mld USD**. Wydatki na obronność wzrosły o **434%** w latach 2010–2021, osiągając 4,8 % PKB w 2021 r. ## Demografia Według danych z lipca 2017 r. populacja Kataru wynosiła **2 314 307** osób. Struktura etniczna: Arabowie 40 %, Pakistańczycy 18 %, Hindusi 18 %, Irańczycy 10 %, pozostałe 14 %. Struktura wiekowa: - 0–14 lat: 12,63 % - 15–24 lat: 12,35 % - 25–54 lat: 70,59 % - 55–64 lat: 3,42 % - 65+ lat: 1,00 % Współczynnik dzietności: **1,9 dziecka/kobieta**; oczekiwana długość życia: **78,9 lat** (mężczyźni 76,8, kobiety 81). Ze względu na dominację pracowników zagranicznych (88 % populacji, głównie mężczyzn) na jedną kobietę przypada **3,36 mężczyzn** (stan na 2022 r.). ### Religia (2010, Pew Research Center) - Islam: **67,7 %** (≈1 190 000) - Chrześcijaństwo: **13,8 %** (≈250 000) – w tym katolicyzm 10,5 %, protestantyzm 2,8 %, prawosławie 0,5 % - Hinduizm: **13,8 %** (≈240 000) - Buddyzm: **3,1 %** (≈50 000) - Brak religii: **0,9 %** (≈20 000) - Inne religie: **0,7 %** (≈10 000) ## Gospodarka Podstawą gospodarki Kataru są wydobycie i eksploatacja **gazów ziemnych** oraz ropy naftowej. Największe złoże gazu – **Pole Północne** – posiada zasoby około **18 bilionów m³** (ok. 5 % światowych rezerw), co czyni Katar jednym z trzech największych posiadaczy gazu (obok Rosji i Iranu). Kraj jest obecnie **największym eksporterem LNG** na świecie. Kluczowe wskaźniki: - PKB per capita (2016): **129 726 USD** - Udział gazu w eksporcie: > 70 % - Główne sektory przemysłu: rafineria, nawozy sztuczne, hutnictwo, odsalarnie wody morskiej, produkcja cementu i stali. - Strefa przemysłowa **Musajid** oraz port **Ras Laffan** skupiają zakłady przetwarzania gazu. - Rolnictwo jest marginalne – uprawy nawadniane odsoloną wodą (pomidory, melony, daktyle). - Handel: eksport – ropa, LNG, stal, nawozy; import – maszyny, środki transportu, wyroby przemysłowe, żywność. Główni partnerzy: Japonia, Korea Południowa, Francja, Niemcy. ## Cultura Kultura Kataru jest głęboko zakorzeniona w islamie; obowiązują normy obyczajowości muzułmańskiej. Ważne instytucje kulturalne: - **Al‑Dżazira** – arabska sieć telewizyjna założona w 1996 r. - **Katarska Biblioteka Narodowa** – od 2014 r. oferuje cyfrowy dostęp do ponad 100 000 archiwaliów (książki, mapy, nagrania, rękopisy), większość w domenie publicznej. - Święto państwa: **18  grudnia** (rocznica uchwalenia niepodległości). - Kraj gościł liczne imprezy sportowe světové rangi: Mistrzostwa Świata w Piłce Ręcznej Mężczyzn (2015), Mistrzostwa Świata w Kolarstwie Szosowym (2016) oraz Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej (2022). ## Galeria (Wikimedia Commons) - Flaga Kataru: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d3/Flag_of_Qatar.svg/1200px-Flag_of_Qatar.svg.png - Panorama Dohy: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0e/Doha_skyline_at_dusk.jpg/1200px-Doha_skyline_at_dusk.jpg - Sztuczna wyspa Pearl‑Qatar: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/55/Pearl-Qatar%2C_Doha.jpg/1200px-Pearl-Qatar%2C_Doha.jpg - Fort Al‑Zubarah (zabytek UNESCO): https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9a/Al_Zubarah_Fort_Qatar.jpg/1200px-Al_Zubarah_Fort_Qatar.jpg - Katara Cultural Village: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2e/Katara_Cultural_Village_Doha.jpg/1200px-Katara_Cultural_Village_Doha.jpg ## Dodatkowe informacje - **Waluta:** Riyal katarski (QAR) - **Strefa czasowa:** UTC+3 - **Kod telefoniczny:** +974 - **Kod ISO 3166-1:** QA / QAT --- *Opracowano na podstawie dostępnego artykułu Wikipedii oraz danych statystycznych podanych w tekście.*