# Słowenia **Słowenia**, oficjalnie **Republika Słowenii** (słoweń. *Slovenija*), to państwo położone w Europie Środkowej, graniczące z Włochami, Austrią, Węgrami i Chorwacją. Stolicą jest Lublana. Jest to najbogatsze i najbardziej rozwinięte państwo byłej Jugosławii oraz jeden z najlepiej prosperujących krajów Europy Środkowo-Wschodniej. --- ## Geografia Słowenia zajmuje powierzchnię 20 273 km², z czego 90% terenu znajduje się powyżej 300 m n.p.m. Jest to w większości kraj górski, na którym znajduje się najwyższy szczyt Alp Julijskich – **Triglav** (2864 m). Kraj posiada 46,6 km wybrzeża nad Morzem Adriatyckim. **Główne miasta:** - Lublana (278 tys. mieszkańców) - Maribor (147 tys.) - Celje (42 tys.) - Kranj (37 tys.) - Novo mesto (41 tys.) **Najważniejsze rzeki:** Sawa, Drawa, Socza, Mura, Krka, Kupa. **Największe jeziora:** Bohinjsko, Bled, Cerknica. Słowenia znana jest z licznych jaskinii (około 7000), w tym słynnej **Postojnskiej jaskini**. Kraj leży na pograniczu stref klimatycznych: śródziemnomorskiego na wybrzeżu i kontynentalnego w części wschodniej. --- ## Historia Słowianie osiedlili się na tych ziemiach w VI wieku. W VII wieku powstało **Księstwo Karantanii**, które w 822 roku zostało podporządkowane Franków. Od XIV wieku większość terenu należała do Habsburgów, później Austro-Węgier. W 1918 roku wraz z innymi narodami południowosłowiańskimi utworzono **Królestwo Słówieców, Chorwatów i Serbów** (później Jugosławia). Podczas II wojny światowej Słowenia była pod okupacją Niemiec, Włoch i Węgier. 25 czerwca 1991 roku wraz z Chorwacią odłączyła się od Jugosławii, co spowodowało **wojnę dziesięciodniową**. W 1992 roku Słowenia została przyjęta do ONZ, w 2004 do NATO i UE, a w 2007 przyjęła euro. --- ## Demografia Według spisu z 2002 roku: - **Słoweńczy** – 83,0% - **Serbowie** – 2,0% - **Chorwaci** – 1,8% - **Bośniacy** – 1,1% **Język ojczysty:** - Słoweński – 87,8% - Serbsko-chorwacki – 7,8% **Religie:** - Katolicyzm – 57,8% - Prawosławie – 2,2% - Protestyzm – 0,8% - Islam – 2,6% - Ateiści – 10,1% --- ## Podział administracyjny Kraj podzielony jest na 12 regionów statystycznych i 212 gmin, z których 11 ma status miejski. Największa gmina to **Lublana** (289 518 mieszkańców), najmniejsza to **Hodoš** (362 mieszkańców). --- ## Krainy historyczne Słowenia tradycyjnie dzieli się na: - **Przymorze** (Primorska) - **Kraina** (Kranjska) z podziałem na Górną, Wewnętrzną i Dolną - **Karyntia** (Koroška) - **Styria** (Štajerska) - **Prekmurje** --- ## Ustrój polityczny Słowenia ma parlamentarny układ państwa. Parlament składa się z dwu izb: Zgromadzenia Państwowego (90 deputowanych) i Rady Państwowej (40 członków). Prezydent wybierany jest na 5 lat i jest jednocześnie szefem sił zbrojnych. --- ## Gospodarka Słowenia ma najwyższy PKB na osobę spośród państw, które wstąpiły do UE w 2004 roku (około 18 400 $ w 2005 roku). Gospodarka opiera się na usługach (60%), przemyśle (33%) i rolnictwie (7%). Od 2007 roku walutą krajową jest euro. Słowenia uznawana jest za jeden z najszybciej rozwijających się krajów w UE. --- ## Kultura Słowenia kulturowo związana jest z Europą Środkową (Austrią, północną Włochami). Literatura słoweńska rozwijała się od XVI wieku, a narodowym poetą jest **France Prešeren**. Od 1991 roku władze aktywnie wspierają rozwój kultury. **Uniwersytety:** - Uniwersytet Lublański (1919) - Uniwersytet Mariborski (1975) - Uniwersytet Przymorski (2003) --- ## Sport Słowenia jest sławna z narciarstwa. W dolinie **Planica** znajduje się jedna z największych na świecie skoczni – **Letalnica**, na której odbywają się zawody Pucharu Świata. --- ## Turystyka W 2016 roku kraj odwiedziło 3,032 mln turystów, generując przychody w wysokości 2,424 mld dolarów. Najczęściej odwiedzani są Lublana, Bled, Piran i Postojna. --- ## Ciekawostki - Słowenia ma jedno z najwyższych procentowo zaludnionych lasów na świecie (prawie 60% powierzchni) - Jest jedynym krajem, który ma słowo "love" (miłość) w swojej nazwie - W Słowenii znajduje się najstarszy na świecie słowiański manuskrypt (z ok. 1000 roku) - Kraj ma najniższy wskaźnik bezrobocia wśród państw byłej Jugosławii --- ## Flagi i symbole   --- ## Źródła - Oficjalna strona rządu Słowenii - Statystyki ONZ - Informacje turystyczne --- *Słowenia – małe państwo z wielką historią i kulturą, które dzięki swojej lokalizacji geograficznej łączy cechy Europy Środkowej i Bałkanów.*