# Turkey - kraj w Eurazji Turkey (w języku tureckim: Türkiye) to republika wchodząca w skład Azji i Europy. Jest to kraj o bogatej historii, kultury i tradycji, leżący na pograniczu Europy i Azji, co sprawia, że od dawna odgrywa ważną rolę w geopolityce i handlu międzynarodowym. ## Położenie i geografia Turkey zajmuje najbardziej zachodnią część Azji Mniejszej (Anatolii) oraz północno-wschodnią część Europy (Trację). Kraj graniczy z osiemmi państwami: Grecją, Bułgarią, Gruzją, Armenią, Azerbejdżanem, Iranem, Irakem i Syrią. Na północ od Turkey rozciąga się Morze Czarne, na zachód Morze Egejskie, a na południowy wschód Morze Śródziemne. Kraj ma dostęp do Atlantyku poprzez Morze Śródziemne i do Morza Północnego przez Morze Czarne i Morze Azowskie. ## Historia Historya Turkey sięga starożytności. Na terenie Anatolii istniały starożytne cywilizacje: Helete, Frygia, Lydia, a następnie Cesarstwo Rzymskie. W V wieku pojawia się Cesarstwo Bizantyńskie z siedzibą w Konstantynopolu (dzisiejszym Stambule). W XIII wieku rozpoczyna się osadnictwo Turków na terenie Anatolii. W 1299 roku Osman I podstawował cesarstwo osmańskie, które w najwyższym rozwoju obejmowało trzy kontynenty. W 1923 roku po wojnie o niepodległość zakończonej sukcesem, powołano nowoczesną Republikę Turkey pod przewodnictwem Mustafy Kemala (Atatürk). ## Administracja Turkey dzieli się na 81 prowincji (il), które z kolei są podzielone na dzielnice (ilçe). Największymi miastami są Stambuł (15,5 mln mieszkańców), Ancyra (stolica, 5,7 mln) i Izmir (4,3 mln). Kraj ma system republiki prezydenckiej z ustrojem z 2018 roku, w którym prezydent pełni funkcję zarówno głowy państwa, jak i rządu. ## Gospodarka Turkey ma gospodarkę uprzemysłowioną o umiarkowanym wzroście. Jest jedną z najbardziej rozwiniętych gospodarek Europy Wschodniej i Środkowej. Kluczowe sektory to: przemysł samochodowy, tekstylia, elektronika, rolnictwo i turystyka. Turkey jest członkiem G20 i OECD. Główne miasta gospodarcze to Stambuł, Izmir, Bursa i Adana. ## Kultura Kultura Turkey to mieszanina tradycji orientalnych i zachodnich. Główna religia to islam (około 99% mieszkańców), ale Turkey jest państwem świeckim. Językiem oficjalnym jest język turecki, który w 1928 roku przeszedł reformę ortograficzną - przejście z alfabetu arabskiego na łacińską. Tradycyjną kuchnią turecką są kebabi, baklawa, dolma, gołąbki i różne potrawy z mięsa baranego i wołowego. Turkey słynie z kawy tureckiej, chału i orientalnych słodyczy. ## Religia Choć większość mieszkańców to muzułmanie, Turkey jest państwem świeckim z tradycją sekularyzmu. Współcześnie istnieje pewne napięcie między siłami konserwatywnymi a postawami laickimi. W Turkey funkcjonują również nieliczne społeczności chrześcijańskie (greckokatolicy, prawosławne) i żydowskie. ## Podstawowe informacje - **Powierzchnia**: 783 562 km² - **Liczba ludności**: ok. 85 mln (2023) - **Stolica**: Ancyra (Ankara) - **Największe miasto**: Stambuł - **Język oficjalny**: język turecki - **Waluta**: lira turecka (TRY) - **Czas**: UTC+3 - **Telefony**: +90 ## Ciekawostki - Turkey jest jedynym krajem na świecie, który leży na dwóch kontynentach. - Stambuł to jedyna metropolia na świecie, która rozciąga się na dwa kontynenty. - Turkey jest domem dla dwóch z siedmiu cudów świata starożytnego: Kaplica Sizy i Halikarnasowy Mauzoleum. - W Turkey znajduje się największy na świecie ręcznie tkany dywan. --- *Źródła: CIA World Factbook, World Bank, Eurostat, Türkiye Büyük Millet Meclisi*