# MPWiK – Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w m.st. Warszawie ## Podsumowanie **MPWiK** (Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w m.st. Warszawie) to warszawskie przedsiębiorstwo komunalne odpowiedzialne za system zaopatrzenia w wodę oraz oczyszczania ścieków na terenie stolicy Polski[¹](#ref1). Od 2003 roku przedsiębiorstwo działa w formie jednoosobowej spółki akcyjnej, której jedynym akcjonariuszem jest miasto Warszawa. W 2023 roku MPWiK zarządza siecią wodociągową o długości ponad 4 400 km i kanalizacyjną o długości około 4 300 km, służąc ponad 2,7 tysiąca pracowników w szczytach swoich działań[¹](#ref1). ## Historia genezy i rozwoju ### Początki i rozbudowa sieci wodociągowej Warszawskie wodociągi i kanały funkcjonowały już w drugiej połowie XIX wieku, kiedy to zaprojektowano budowę nowej sieci według projektów Henryka Marconiego dla lewobrzeżnej części miasta i Alfonsa Grotowskiego dla części prawobrzeżnej[¹](#ref1). Choć od początku świadomość istnienia problemów z infrastrukturą, władze miejskie postępująco rozbudowywały system. W 1869 roku powołano służbę wodociągową, a społeczny Komitet Budowy Kanalizacji i Wodociągów pod przewodnictwem komisarza miasta Sokrata Starynkiewicza przygotowywał budowę nowej sieci pod kierunkiem Williama Lindleya i Williama Heerleina Lindleya oraz Grotowskiego[¹](#ref1). Budowa rozpoczęła się w 1883 roku, a pierwszy etap — ukończono w 1886 roku. Kluczowymi elementami nowego systemu były[¹](#ref1): - **Stacja filtrów na Koszykach** - **Stacja Pomp Rzecznych przy ulicy Czerniakowskiej** — pobierająca wodę z Wisły - **Ośadnik Czerniakowski** — umożliwiający wstępnego samooczyszczenia wody rzeczywistej - **Stacja filtrów Lindleya** — zmodernizowana w kolejnych latach ### Przemiany instytucjonalne iwojenne wyzwania W 1888 roku służba wodociągową przekształcono w **Inspekcję Sieci Wodociągowej i Kanalizacyjnej**. Kolejny kamień milowy przypadł 1 stycznia 1924 roku, kiedy to powołano samodzielne przedsiębiorstwo **Wodociągi i Kanalizacja**, które od 1930 roku miało siedzibę w budynku przy placu Starynkiewicza 5. Pierwszym dyrektorem został Edward Szenfeld[¹](#ref1). Pod koniec pierwszej dekady XX wieku rozbudowano stację pomp rzecznych, wprowadzając w latach 1924–1928 tzw. **Osadnik Czerniakowski** — obszar, gdzie woda rzeczna podlegała wstępnemu samooczyszczeniu. Kilka lat później rozbudowano również stację filtrów Lindleya[¹](#ref1). Podczas II wojny światowej sieć uległa częściowemu zniszczeniu, jednak przedsiębiorstwo funkcjonowało nawet w warunkach okupacji. W lutym 1941 roku włączono je do grupy **Przedsiębiorstw Zaopatrywania i Komunikacji**, a w 1944 roku nastąpiły poważne zniszczenia infrastruktury podczas wyzwolenia Warszawy[¹](#ref1). ### Przekształcenie w współczesny kształt 22 stycznia 1951 roku przedsiębiorstwo **Wodociągi i Kanalizacja** przekształcono w **Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w m.st. Warszawie (MPWiK)**, inaugurując współczesną formę państwowego przedsiębiorstwa komunalnego[¹](#ref1). W kolejnych dekadach rozbudowano infrastrukturę: - **1964** — Uruchomienie ujęcia infiltracyjnego pod dnem Wisły („Gruba Kaśka") i powiązanych z nim kanałów[¹](#ref1) - **1986** — Uruchomienie Zakładu Wodociągu Północnego w Wieliszewie, pozyskującego wodę z Jeziora Zegrzyńskiego[¹](#ref1) - **1991** — Uruchomienie pierwszej warszawskiej oczyszczalni ścieków — **Czajki**, początkowo odbierającej ścieki z tylko prawobrzeżnej części miasta[¹](#ref1) 1 stycznia 2003 roku MPWiK został przekształcony w jednoosobową spółkę akcyjną z miastem Warszawa jako jedynym akcjonariuszem, co zakończyło swoją historię jako przedsiębiorstwa państwowego[¹](#ref1). ## Infrastruktura techniczna i organizacyjna ### Wodociągi MPWiK zarządza siatką wodociągową o całkowitej długości **4 400 km**, obejmującą m.in.:[¹](#ref1) | Zakład | Lokalizacja | Funkcja | |--------|-------------|---------| | Zakład Centralny | ul. Koszykowa 81, Warszawa | Główny zarząd sieci | | Stacja Uzdatniania Wody „Filtry" | Warszawa | Oczyszczanie wody | | Stacja Uzdatniania Wody „Praga” | Warszawa | Oczyszczanie wody | | Stacje uzdatniania wody | Radość, Falenica, Powsin, Stara Miłosna, Wola Grzybowska | Rozproszone punkty dostaw | | hydrofornie | Wesoła | Zapewnienie ciśnienia | ### Kanalizacja i oczyszczalnie ścieków Sieć kanałizacyjna MPWiK ma długość **4 300 km** i obejmuje wiele kluczowych oczyszczalń[¹](#ref1): | Zakład | Lokalizacja | Data uruchomienia | Status | |--------|-------------|-------------------|--------| | Zakład „Czajka” | ul. Czajki 4/6, Warszawa | 1991 | Oczyszcza ścieki prawobrzeżnej Warszawy | | Zakład „Południe” | ul. Syta 190/192, Warszawa | 2006 | Oczyszcza przyczółki południowe | | Zakład „Dębe” | ul. 600-lecia 20 w, Wieliszew | 1989 | Oczyszcza ścieki z południowego obszaru | | Zakład „Pruszków” | ul. Domaniewska 23, Pruszków | 1969 | Obsługuje aglomerację warszawską | Ponadto funkcjonują laboratoria badawcze i warsztaty serwisowe, a całość systemów zarządza **Zakład Sprzętu i Transportu**[¹](#ref1). ## Notable facts and legacy - MPWiK jest kluczowym elementem warszawskiej infrastruktury miejskiej, zapewniając czystą wodę pitną i bezpieczeństwo sanitarne dla ponad 2,2 milionów mieszkańców stolicy[¹](#ref1). - Od lat 80 XX wieku funkcjonuje jako jeden z największych podmiotów gospodarujących wodą w Polsce pod względem obszaru pokrycia i zaawansowania technologii oczyszczania[¹](#ref1). - System przekształcał się z tradycyjnej sieci wodociągowej do nowoczesnego,integrowanego zarządzania zasobami wodnymi[¹](#ref1). <a name="ref1">¹</a> Wikipedia – Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w m.st. Warszawie. Wolna encyklopedia. Dostęp: 2025-04-05.