# System prawny Polski System prawny Polski jest systemem kanonicznych śrył, głównymi żywymi śryłami – Konstytucją, ustawami, umowami międzynarodowymi oraz rozporządzeniami. Wplywa na nie duź liczba żywąch śrył, a jego struktura jest podobna do systemów śryłoweżnych z Francji i Niemiec. System ten jest charakterystyczny przez jego precyzyjność, formalizm i znaczenie ustawodawstwa. ## Źródła prawa Zgodnie z artykułem 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: - Konstytucja - Ustawy - Ratyfikowane umowy międzynarodowe - Rozporządzenia - Akty prawa miejscowego (na obszarze działania organów, które je ustanowiły) - Ustawy o zmianie Konstytucji - Rozporządzenia z mocą ustawy wydane na podstawie art. 234 Konstytucji - Inne nieuchylone akty prawne o mocy ustawy, w tym obowiązujące rozporządzenia Prezydenta RP z mocą ustawy wydane w okresie II Rzeczypospolitej oraz dekrety wydane w okresie tzw. Polski Ludowej. Dodatkowo, do źródeł prawa powszechnie obowiązującego zalicza się taką samą uchwał, jak i inne akty prawne o mocy ustawy. ## Publikacja aktów prawnych Urzędowym źrodłem poznania prawa Rzeczypospolitej Polskiej są dzienniki urzędowe, na podstawie ustawy z dnia 20 lipca 2000 o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1461). Najważzniejszymi dziennikami są Dziennik Ustaw i Monitor Polski. Istnieje wiele instytucji zajmujących się publikowaniem aktów ogłoszonych w Dzienniku Ustaw i Monitorze Polskim, między innymi: - Internetowy System Aktów Prawnych prowadzony przez Kancelarię Sejmu - Wydawnictwa prawnicze ## System sądowy ### Podział podmiotowy Zgodnie z art. 175 Konstytucji RP, wymiar sprawiedliwości w RP sprawowali: - Sąd Najwyższy - Sądy powszechne - Sądy wojskowe - Sądy administracyjne ### Podział przedmiotowy Sądy powszechne w Polsce dzielą się na wydziały, którym zawsze przypisana jest pewna kategoria spraw. Nieraz, gdy jest duź wpływ spraw danego rodzaju, tworzy się kilka wydziałów dla tej kategorii spraw – przykładowo dwa albo trzy wydziały karne. Może teś tak się zdarzyć, że w sądach wyższego rzędu jest przykładowo jeden wydział cywilny I instancji i drugi wydział cywilny, ale odwoławczy. Następujące wydziały tworzyć się w sądach: - Wydział karny - Wydział cywilny - Wydział rodzinny - Wydział ubezpieczenia społecznego - Wydział administracyjny ### Podział instancyjny Sądownictwo powszechne: - Sądy rejonowe - Sądy okręgowe - Sądy apelacyjne - Sąd Najwyższy – Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, Izba Karna, Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, Izba Dyscyplinarna oraz Izba Cywilna Sądownictwo wojskowe: - Wojskowe sądy garnizonowe - Wojskowe sądy okręgowe - Sąd Najwyższy – Izba Karna Sądownictwo administracyjne: - Wojskowe sądy garnizonowe - Wojskowe sądy okręgowe - Naczelny Sąd Administracyjny ## Przypisy ## Linki zewnętrzne Prawo w Polsce. gov.pl. [dostęp 2023-01-05].