Prawo jazdy w Polsce – dokument potwierdzający uprawnienia do prowadzenia pojazdów mechanicznych w Polsce, a w niektórych przypadkach także innego rodzaju pojazdów drogowych, jak rower czy pojazd zaprzęgowy. Dokument prawa jazdy jest wydawany od kilkudziesięciu lat przez polskie organy państwowe. == Historia == Pierwsze przepisy poruszania się po drogach powstały w Polsce rozbiorowej w 1826 roku. Wraz z odzyskaniem niepodległości w roku 1918 pojawiły się pierwsze polskie prawa jazdy. W roku 1921 powstał pierwszy polski kodeks drogowy. Kolejne ustawy pochodziły z lat 1961, 1983 i obecnie obowiązująca – Ustawa z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (pot. Kodeks drogowy). W dzisiejszej Polsce warunki uzyskania oraz uprawnienia określa ustawa z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami oraz rozporządzenia szczegółowe m.in.: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 24 listopada 2023 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach, Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami. Produkcją polskich praw jazdy oraz ich personalizacją zajmuje się Polska Wytwórnia Papierów Wartościowych S.A. Organem wydającym prawo jazdy jest starosta powiatowy właściwy dla miejsca zamieszkania kierowcy, a w przypadku miast na prawach powiatu – prezydent miasta, zaś w Warszawie organem wydającym prawo jazdy jest Prezydent miasta stołecznego Warszawy – właściwy urząd dzielnicy. == Unijne prawo jazdy == W 2006 roku Parlament Europejski przyjął dyrektywę 2006/126/EEC ustanawiającą jednolity wzór prawa jazdy we wszystkich państwach członkowskich. W Polsce nowe prawo jazdy wprowadza ustawa z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. Wydawane od stycznia 2013 roku prawa jazdy są ważne przez 15 lat – dla kierowców zawodowych 5 lat (kategorie C1, C, D1, D, C1+E, C+E, D1+E, D+E), podczas gdy w większości państw członkowskich okres ten wynosi jedynie 10 lat. Dokumenty wydane przed 19 stycznia 2013 roku zachowują ważność do 2033 roku. Wymiana dokumentu w związku z upływem terminu ważności nie wiąże się z koniecznością ponownego nabywania uprawnień do kierowania pojazdami. Prawa jazdy używane przez kierowców będących mieszkańcami państw stowarzyszonych w Unii Europejskiej mają standardowy wygląd i zawierają standardowe informacje o kierowcy, wspólne dla wszystkich państw, opracowane w 1998. Odstępstwa od tej ogólnej zasady dotyczą drobnych elementów tego dokumentu. Polskie prawa jazdy wydawane od końca lat 90. spełniają te standardy. Prawo jazdy jest kształtu i rozmiarów karty kredytowej (85,6 × 53,98 mm (standard ID-1 ISO/IEC 7810)). 4 marca 2019 została wprowadzona w Polsce zmiana, wedle której z awersu prawa jazdy zniknął adres zamieszkania kierowcy. Zmiana ta ma na celu ujednolicenie dokumentów osobistych, gdyż aktualny od 1 marca 2015 r. wzór dowodu osobistego również pozbawiony jest adresu. Wszystkie dotychczas wydane prawa jazdy zachowują swoją ważność i nie jest wymagana ich wymiana. == Kategorie == Dokumentem stwierdzającym uprawnienie do kierowania pojazdami jest prawo jazdy określonej kategorii. Nie dotyczy to tramwajów (wymagane jest pozwolenie na kierowanie tramwajem) oraz: rowerów, wózków rowerowych i pojazdów zaprzęgowych, hulajnóg elektrycznych i urządzeń transportu osobistego – osoby, które ukończyły 18 lat, mogą kierować tego typu pojazdami bez dokumentów uprawniających, natomiast osoby, które nie osiągnęły tego wieku, powinny posiadać kartę rowerową, prawo jazdy kategorii AM, A1, B1 bądź T lub jeździć pod opieką dorosłego; motorowerów – osoby, które ukończyły 18 lat przed 19 stycznia 2013 r., zgodnie ze starymi zasadami mogą kierować motorowerami bez prawa jazdy; pojazdów jednośladowych, w tym motocykli, z silnikiem o pojemności skokowej nieprzekraczającej 100 cm³ – osoby, które ukończyły 13 lat przed 15 stycznia 1954 r., zgodnie z ówczesnym stanem prawnym mogą kierować motocyklami i rowerami z silnikiem pomocniczym o ww. pojemności bez prawa przewożenia pasażerów oraz doczepiania wózków bocznych. W powyższych przypadkach dokumentem stwierdzającym osiągnięcie wymaganego wieku jest dokument tożsamości lub dowolna kategoria prawa jazdy. Prawo jazdy uprawnia do kierowania: kategoria A motocyklem, pojazdami określonymi dla prawa jazdy kategorii AM, kategoria A2 (od stycznia 2013 roku) motocyklem o mocy nieprzekraczającej 35 kW (47,6 KM) i stosunku mocy do masy własnej nieprzekraczającej 0,2 kW/kg, przy czym nie może on powstać w wyniku wprowadzenia zmian w pojeździe o mocy przekraczającej dwukrotność mocy tego motocykla (wyjaśnienie: ostatnie zdanie oznacza, że motocykle, których moc została zdławiona o więcej niż połowę, nie spełniają wymagań kategorii A2; tym samym, wyeliminowano możliwość użycia motocykli o mocy sprzed wprowadzenia modyfikacji powyżej 70 kW, czyli około 95,2 KM), motocyklem trójkołowym o mocy nieprzekraczającej 15 kW, pojazdami określonymi dla prawa jazdy kategorii AM, kategoria A1 motocyklem o pojemności skokowej silnika nieprzekraczającej 125 cm³ i mocy nieprzekraczającej 11 kW (14,9556 KM) oraz stosunku mocy do masy własnej nieprzekraczającym 0,1 kW/kg, motocyklem trójkołowym o mocy nieprzekraczającej 15 kW, pojazdami określonymi dla prawa jazdy kategorii AM, kategoria AM (od stycznia 2013 roku) motorowerem, czterokołowcem lekkim, kategoria B: pojazdem samochodowym o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 t, z wyjątkiem autobusu, pojazdem, o którym mowa w pkt. 5.1 z przyczepą lekką, pojazdem, o którym mowa w pkt. 5.1, z przyczepą inną niż lekka, o ile łączna dopuszczalna masa całkowita zespołu tych pojazdów nie przekracza 3,5 t (po zdaniu dodatkowego praktycznego egzaminu państwowego dopuszczalna masa całkowita zespołu tych pojazdów może wynosić do 4,25 t), ciągnikiem rolniczym lub pojazdem wolnobieżnym, jednakże bez prawa ciągnięcia przyczepy lub tylko z przyczepą lekką motocyklem o pojemności skokowej silnika nieprzekraczającej 125 cm³ i mocy nieprzekraczającej 11 kW (14,9556 KM) oraz stosunku mocy do masy własnej nieprzekraczającym 0,1 kW/kg pod warunkiem posiadania kat. B minimum 3 lata (na podstawie nowelizacji, która obowiązuje od 24.08.2014) (uprawnienie obowiązuje tylko na terenie Rzeczypospolitej. Niektóre państwa, tak jak Polska, dopuszczają poruszanie się motocyklami 125 cm³ po ich terytorium. Są to głównie państwa UE, ale uprawnienie to wynika z przepisów lokalnych i nie jest uznane międzynarodowo). motocyklem trójkołowym (L5e) pod warunkiem posiadania kat. B minimum 3 lata (uprawnienie obowiązuje tylko na terenie Rzeczypospolitej na podstawie nowelizacji, która obowiązuje od 22.12.2018. Niektóre państwa, tak jak Polska, dopuszczają poruszanie się motocyklami trójkołowymi po ich terytorium. Są to zwłaszcza państwa pozaeuropejskie, które podpisały konwencję wiedeńską o ruchu drogowym, a także niektóre państwa europejskie na mocy krajowych przepisów), pojazdami określonymi dla prawa jazdy kategorii AM, czterokołowcem, o ile nie jest rejestrowany jako motocykl, również czterokołowcem lekkim (czterokołowiec zaliczany jest do pojazdów samochodowych) kategoria B1 (zmiany od 2013 roku): czterokołowcem, pojazdami określonymi dla prawa jazdy kategorii AM, kategoria C: pojazdem samochodowym o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 t, z wyjątkiem autobusu, a także ciągnikiem rolniczym lub pojazdem wolnobieżnym, zespołem pojazdów złożonym z powyższego pojazdu oraz z przyczepy lekkiej, pojazdami określonymi dla prawa jazdy kategorii AM, kategoria C1: pojazdem samochodowym o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 t i nieprzekraczającej 7,5 t, z wyjątkiem autobusu, a także ciągnikiem rolniczym lub pojazdem wolnobieżnym, zespołem pojazdów złożonym z powyższego pojazdu oraz z przyczepy lekkiej, pojazdami określonymi dla prawa jazdy kategorii AM, kategoria D: autobusem, ciągnikiem rolniczym lub pojazdem wolnobieżnym, zespołem pojazdów złożonym z powyższego pojazdu oraz z przyczepy lekkiej, pojazdami określonymi dla prawa jazdy kategorii AM, kategoria D1: autobusem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 17 osób łącznie z kierowcą, a także ciągnikiem rolniczym lub pojazdem wolnobieżnym, zespołem pojazdów złożonym z powyższego pojazdu oraz z przyczepy lekkiej, pojazdami określonymi dla prawa jazdy kategorii AM, kategoria T: ciągnikiem rolniczym lub pojazdem wolnobieżnym, ciągnikiem rolniczym z przyczepą (przyczepami) lub pojazdem wolnobieżnym z przyczepą (przyczepami), pojazdami określonymi dla prawa jazdy kategorii AM, kategoria B+E, C+E lub D+E – pojazdem określonym odpowiednio w kategorii B, C lub D, łącznie z przyczepą, przy czym w zakresie kategorii B+E dopuszczalna masa całkowita ciągniętej przyczepy nie może przekraczać 3,5 t (DMC takiej przyczepy może być większe niż DMC pojazdu, ale jej RMC musi być mniejsza lub równa RMC pojazdu – art. 62 ust. 1 pkt 1 Ustawa Prawo o ruchu drogowym), kategoria C1+E – zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 12 t, składającym się z pojazdu ciągnącego określonego w kategorii C1 i przyczepy o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej masy własnej pojazdu ciągnącego, kategoria D1+E – zespołem pojazdów składającym się z pojazdu ciągnącego określonego w prawie jazdy kategorii D1 i przyczepy, kategoria B i C1+E, B i D1+E, B i C+E lub B i D+E – zespołem pojazdów określonym w prawie jazdy kategorii B+E, kategoria C+E i D – zespołem pojazdów określonych w prawie jazdy kategorii D+E. Na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej prawo jazdy: kategorii B, C1, C, D1 i D uprawnia do kierowania ciągnikiem rolniczym, pojazdem wolnobieżnym oraz zespołem złożonym z tego pojazdu i przyczepy lekkiej; kategorii B+E, C1+E, C+E, D1+E i D+E uprawnia do kierowania zespołem pojazdów złożonym z ciągnika rolniczego z przyczepą (prz