# Rada Fiskalna Rada Fiskalna (ang. *independent fiscal institutions*, *fiscal council*, *fiscal policy council*) to niezależną instytucją fiskalną, powołaną na podstawie prawa publicznego, zajmującą się monitorowaniem i doradztwem w zakresie polityki fiskalnej. Jęją ma za zadanie zwiększenie presji na dyscyplinę fiskalną, podwyższenie jakości debaty na temat finansów publicznych oraz promowanie przejrzystości i odpowiedzialności fiskalnej. Instytucje tego rodzaju charakteryzują się niepartyzjonalnością i specjalizacją w analizach ekonomicznych i finansowych. ## Historia i rola Rada Fiskalna powstaje w krajach, gdzie instytucje polityczne uznajeć potrzebą niezależnego doradczyśtwa w sprawach budżetu i finansów publicznych. Ich funkcja polega na: - Monitorowaniu realizacji polityki fiskalnej - Doradztwie w sprawach budżetu i długu publicznego - Analizach makroekonomicznych i prognozach - Wspieraniu debaty publicznej na temat finansów publicznych ## Modele instytucjonalne według kompetencji Instytucje tego rodzaju mogą zostać podzielone na trzy grupy na podstawie zakresu ich kompetencji: ### Mięką (soft) - Role doradcze, prognostyczne i opiniotwórcze - Dostarczanie niezależnych analiz i prognoz - Przykłady: Belgia, Dania, Holandia, Szwecja ### Twardą (hard) - Ustalenie corocznie poziomu salda budżetu lub oczekiwanego poziomu długu publicznego - Cel, który musi sprostować rąd podczas procesu budżetowego - Przykłady: Niemcy, Japonia, Korei, Polska (w pewnym zakresie) ### Bardzo mięką (very soft) - Funkcje fakultatywne podczas procesu budżetowego - Przykłady: Niemcy, Japonia, Korea, Polska (Biuro Analiz Sejmowych) ## Modele instytucjonalne według organizacji - **Rady fiskalne**: Najbardziej rozpowszechniona forma, dominuje w Unii Europejskiej (12 instytucji) - **Parlamentarne biura budżetowe**: Służy analityczne w parlamentach (np. Biuro Analiz Sejmowych w Polsce) - **Państwowe urzędy kontroli/audytu**: Funkcje nadzorcze i analityczne (np. Szwecja, Węgry) ## Ciekawostki - Najstarsza Rada Fiskalna: Belgia (1993) - Najbardziej rozpowszeżniona w UE: 12 instytucji - Polska: Biuro Analiz Sejmowych (w pewnym zakresie) ## Zobacz też - Rada Polityki Fiskalnej w Polsce - Biuro Analiz Sejmowych - Narodowe Biuro Kontroli Finansowych ## Bibliografia - Grzegorz Gołębiowski, Kamilla Marchewka-Bartkowiak. *Niezależną instytucją (rada) fiskalną – międzynarodowe modele instytucjonalne. Wnioski dla Polski.* "Analizy BAS". 2(91), 2013. - Grzegorz Gołębiowski. *Rada Polityki Fiskalnej.* "Infos". 9(79), 2010. ## Zdjęcia [Herba Rady Fiskalnej](https://pl.wikipedia.org/wiki/Plik:Rada_fiskalna.png) | [Zabytek budżetowy](https://pl.wikipedia.org/wiki/Plik:Budzet.png) | [Symbol finansowy](https://pl.wikipedia.org/wiki/Plik:Symbol_fiskalny.png) | [Ekonomista](https://pl.wikipedia.org/wiki/Plik:Ekonimista.png) | [Debata publiczna](https://pl.wikipedia.org/wiki/Plik:Debata.png)