# Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) to kluczowa publiczna instytucja finansowa w Polsce, która działa od 1989 roku. Początkowo funkcjonował jako fundusz celowy, a od 2010 roku działa jako państwowa osoba prawna. Fundusz odgrywa zasadniczą rolę w finansowaniu ochrony środowiska i gospodarki wodnej w Polsce. ## Historia i Misja NFOŚiGW został utworzony w celu wspierania finansowego największych i ponadregionalnych przedsięwzięć służących ochronie środowiska i gospodarce wodnej. Fundusz, wraz z szesnastoma wojewódzkimi funduszami ochrony środowiska i gospodarki wodnej (WFOŚiGW), tworzy trzon polskiego systemu finansowania projektów ekologicznych, wykorzystując zarówno środki krajowe, jak i zagraniczne. Jego misją jest efektywne wykorzystanie środków z Unii Europejskiej (m.in. Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko), Norweskiego Mechanizmu Finansowego, Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego, Krajowego Systemu Zielonych Inwestycji (GIS) oraz unijnego Instrumentu Finansowego LIFE+. ## Podstawy Prawne Działania Działalność NFOŚiGW regulowana jest przez: * Artykuły 400 – 411a Ustawy Prawo ochrony środowiska z 2001 roku (z późniejszymi zmianami). * Statut nadany rozporządzeniem ministra środowiska. ## Struktura Organizacyjna Organami NFOŚiGW są: * **Rada Nadzorcza Narodowego Funduszu:** W jej skład wchodzi do 12 osób, w tym przedstawiciele ministrów (środowiska, finansów publicznych, gospodarki, rozwoju regionalnego), strony samorządowej (Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego) oraz organizacji ekologicznych. Członków powołuje i odwołuje minister właściwy do spraw środowiska. * **Zarząd Narodowego Funduszu:** Składa się z Prezesa Zarządu oraz zastępców Prezesa Zarządu. Członkowie są powoływani przez ministra właściwego do spraw środowiska, spośród osób wyłonionych w drodze otwartego i konkurencyjnego naboru, na wniosek Rady Nadzorczej. W Zarządzie może zasiadać od 3 do 5 osób. ### Prezesi NFOŚiGW Lista prezesów NFOŚiGW (do uzupełnienia danymi historycznymi): * Obecnie: Dorota Zawadzka-Stępniak ## Zasady Udzielania Dofinansowania NFOŚiGW zarządza finansami publicznymi przeznaczonymi na działalność ekologiczną poprzez **programy priorytetowe**, zatwierdzane corocznie przez Radę Nadzorczą. Programy te określają warunki, które należy spełnić, aby uzyskać dofinansowanie. Programy te szczegółowo określają: * Terminy i sposób składania wniosków (nabór ciągły lub konkursowy). * Formę, intensywność i warunki dofinansowania. * Grupy potencjalnych beneficjentów. * Rodzaj przedsięwzięć. * Koszty kwalifikowane. * Procedurę wyboru przedsięwzięć. Część środków przeznaczana jest na zadania wskazywane przez Ministra Środowiska (badania, ekspertyzy), na utrzymanie Państwowej Służby Hydrologiczno-Meteorologicznej (IMGW-PIB) lub na wsparcie policji i straży pożarnej w zakresie ochrony przeciwpowodziowej. ## Formy Dofinansowania Dofinansowanie może przyjmować formy zwrotne (oprocentowane pożyczki) lub bezzwrotne (dotacje), w tym: * Nisko oprocentowane pożyczki preferencyjne (z możliwością częściowego umorzenia). * Dopłaty do oprocentowania kredytów bankowych. * Częściowe spłaty kapitału kredytów bankowych. * Dopłaty do oprocentowania lub ceny wykupu obligacji. * Dopłaty do demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji. ## Obszary Dofinansowania NFOŚiGW wspiera projekty w następujących obszarach: * **Ochrona wód:** Inwestycje wodno-kanalizacyjne, oczyszczalnie ścieków. * **Gospodarka wodna i likwidacja nadzwyczajnych zagrożeń:** Inwestycje przeciwpowodziowe, likwidacja skutków powodzi, osuwiska. * **Ochrona ziemi:** Gospodarka odpadami, likwidacja „bomb ekologicznych”, rekultywacja terenów zdegradowanych, poszukiwania źródeł energii geotermalnej. * **Ochrona klimatu:** Poprawa efektywności energetycznej, odnawialne źródła energii, inteligentne sieci energetyczne. * **Ochrona przyrody:** Współfinansowanie projektów PO IiŚ, LIFE+, wsparcie parków narodowych. * **Edukacja ekologiczna:** Projekty realizowane przez organizacje pozarządowe, jednostki budżetowe, samorządy, przedsiębiorców, media. Szczegółowy zakres wsparcia określony jest w art. 400a Ustawy Prawo Ochrony Środowiska. ## Źródła Finansowania NFOŚiGW prowadzi samodzielną gospodarkę finansową, a środki pochodzą z: * Kar i opłat za korzystanie ze środowiska. * Opłat produktowych. * Opłat eksploatacyjnych i koncesyjnych. * Opłat wynikających z Prawa energetycznego. * Opłat wynikających z ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji. * Przychodów ze sprzedaży jednostek przyznanej emisji gazów cieplarnianych. * Zwrotów pożyczek. * Środków unijnych (Fundusz Spójności, Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego). Fundusz działa jako Instytucja Wdrażająca dla Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko (POIiŚ) oraz Krajowa Instytucja Wdrażająca i Krajowy Punkt Kontaktowy dla Instrumentu Finansowego LIFE+ oraz Instytucja Wspomagająca przy wdrażaniu działań środowiskowych w ramach Mechanizmów Finansowych – Norweskiego i Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Od 2009 roku NFOŚiGW jest Krajowym Operatorem Systemu Zielonych Inwestycji (GIS – Green Investment Scheme). ## Wydatki W latach 1989–2012 NFOŚiGW dofinansował przedsięwzięcia ekologiczne kwotą ok. 48 mld złotych. Najwięcej środków przeznaczono na ochronę wód i gospodarkę wodną oraz na ochronę powietrza. W latach 2009–2012 wypłacono ok. 19,6 mld zł ze środków własnych i unijnych. ## Beneficjenci i Partnerzy Do beneficjentów pomocy finansowej oferowanej przez NFOŚiGW należą: * Jednostki samorządu terytorialnego i ich związki. * Państwowe jednostki budżetowe. * Przedsiębiorcy. * Organizacje pozarządowe. * Osoby fizyczne i wspólnoty mieszkaniowe (od 2010 roku). Współpraca z instytucjami pośredniczącymi (banki, samorządy, WFOŚiGW) umożliwia wdrażanie programów finansowych na poziomie lokalnym. ## NFOŚiGW a WFOŚiGW Wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej (WFOŚiGW) są niezależne od NFOŚiGW i podlegają zarządom województw. NFOŚiGW i WFOŚiGW współpracują w oparciu o Ustawę Prawo ochrony środowiska oraz „Wspólną Strategię działania Narodowego Funduszu i wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej”. Realizują wspólnie programy, takie jak usuwanie bomb ekologicznych, wyrobów azbestowych, budowa przydomowych oczyszczalni ścieków i wykorzystanie odnawialnych źródeł energii. ## Siedziba Obecna siedziba NFOŚiGW mieści się w Warszawie, przy ul. Pańskiej 97. [The Form, ulica Pańska 97, Warszawa](https://www.google.com/maps/place/Pa%C5%84SKA+97+Bud.+The+Form/@52.2317469,20.9906638,17z/data=!3m1!4b1!4m6!3m5!1s0x471eccf29de7ae41:0x57a59530f8304885!8m2!3d52.2317469!4d20.9906638!16s%2Fg%2F11hys_j59w?entry=ttu)