Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej (ang. Academy of Motion Picture Arts and Sciences) – założona 11 maja 1927 honorowa organizacja zawodowa zajmująca się promowaniem sztuki i wiedzy filmowej. W jej skład wchodzi (2020) prawie 10 tys. osób związanych zawodowo z filmem. Akademia znana jest na całym świecie przede wszystkim poprzez doroczne uroczystości wręczania Oscarów – Nagród Akademii Filmowej. Przyznaje również Studencką Nagrodę Akademii Filmowej. == Historia == Pojęcie Amerykańskiej Akademii Sztuki i Wiedzy Filmowej wymyślił w latach 20. XX wieku Louis B. Mayer, szef wytwórni Metro-Goldwyn-Mayer (MGM). Chciał utworzenia organizacji, która usprawniłaby przemysł filmowy i była mediatorem w sporach pracowniczych. Spotkał się więc z aktorem Conradem Nagelem, reżyserem Fredem Niblo oraz prezesem Stowarzyszenia Producentów Filmowych Fredem Beetsonem, by przedyskutować swój pomysł. Ideą tego elitarnego klubu miał być coroczny bankiet, ale wzmianki o żadnej nagrodzie jeszcze wtedy nie było. Przyjęto również, że członkami tej organizacji będą mogli zostać tylko ludzie związani z jedną z pięciu gałęzi przemysłu filmowego: aktorzy, reżyserzy, scenarzyści, technicy i producenci. Po tym spotkaniu Mayer zebrał grupę trzydziestu sześciu ludzi związanych z kinem i zaprosił ich na uroczysty bankiet do Hotelu Ambassador w Los Angeles. Przyjęcie odbyło się 11 stycznia 1927 r., podczas którego Mayer przedstawił gościom nazwę nowej organizacji oraz jej ideę. Każda z obecnych wtedy na sali osób stała się założycielem Akademii. Pierwszym jej przewodniczącym został Douglas Fairbanks Sr., który wprowadził przyznawanie nagród „za wyróżniające osiągnięcia”. Rok później powstał system głosowania, a po nim rozpoczął się proces selekcji i nominacje do nagrody, która dziś znana jest jako Oscar. W 1929 r. Akademia, we współpracy z Uniwersytetem Południowej Kalifornii, stworzyła pierwszą szkołę filmową w Ameryce. == Członkostwo == Członkostwo w Akademii można uzyskać jedynie poprzez zaproszenie, które wystosowuje jej zarząd. Najczęściej otrzymują je osoby nominowane do Oscara albo takie, które zostały zgłoszone przez obecnego członka za swój znaczący wkład w rozwój kina. Propozycje członkostwa nowych kandydatów są rozpatrywane corocznie. I chociaż Akademia nie ujawnia publicznie ile dokładnie liczy osób, to zawsze ogłasza nazwiska tych, którzy zostali do niej ostatnio zaproszeni. Członkostwo w Akademii nie wygasa, jest dożywotnie. Jednak wykluczeni zostali m.in. Carmine Caridi, Harvey Weinstein, Roman Polański i Bill Cosby. W jej skład wchodzi 15 branż, reprezentujących różne dziedziny filmu. Członkowie mogą należeć tylko do jednej z nich. Ci, którzy pracują w różnych gałęziach przemysłu filmowego zaliczani są do grupy tzw. „wolnych członków”. Posiadają wszystkie przywileje członkowskie, ale nie mają swojego reprezentanta w zarządzie Akademii. Według badania przeprowadzonego w lutym 2012 r. przez Los Angeles Times (na próbie 5000 członków), Akademia to: w 94% biali, 77% mężczyźni, 14% ma poniżej 50 lat, a średnia wieku to 62 lata. 33% jej członków to byli zwycięzcy lub nominowani do Oscara. == Członkowie założyciele Akademii Filmowej == Do 36 osób, które założyły Amerykańską Akademię Filmową należeli: aktorzy: Richard Barthelmess, Jack Holt, Conrad Nagel, Milton Sills, Douglas Fairbanks Sr., Harold Lloyd, Mary Pickford reżyserzy: Cecil B. DeMille, Frank Lloyd, Henry King, Fred Niblo, John M. Stahl, Raoul Walsh scenarzyści: Joseph Farnham, Benjamin Glazer, Jeanie MacPherson, Bess Meredyth, Carey Wilson, Frank Woods technicy: Joseph Arthur Ball, Cedric Gibbons, Roy Pomeroy producenci: Fred Beetson, Charles H. Christie, Sid Grauman, Milton E. Hoffman, Jesse Lasky, M.C. Levee, Louis B. Mayer, Joseph M. Schenck, Irving Thalberg, Harry Warner, Jack Warner, Harry Rapf prawnicy: Edwin Loeb, George W. Cohen. == Przewodniczący Akademii Filmowej == Przewodniczący są wybierani na okresy 1 roku i nie mogą być wybrani na więcej niż cztery kadencje z rzędu. Douglas Fairbanks Sr. 1927-1929 William C. de Mille 1929-1931 M.C. Levee 1931-1932 Conrad Nagel 1932-1933 Theodore Reed 1933-1934 Frank Lloyd 1934-1935 Frank Capra 1935-1939 Walter Wanger 1939-1941, 1941-1945 Bette Davis 1941 (zrezygnowała po upływie 2 miesięcy) Jean Hersholt 1945-1949 Charles Brackett 1949-1955 George Seaton 1955-1958 George Stevens 1958-1959 B.B. Kahane 1959-1960 (umarł) Valentine Davies 1960-1961 (umarła) Wendell Corey 1961-1963 Arthur Freed 1963-1967 Gregory Peck 1967-1970 Daniel Taradash 1970-1973 Walter Mirisch 1973-1977 Howard W. Koch 1977-1979 Fay Kanin 1979-1983 Gene Allen 1983-1985 Robert Wise 1985-1988 Richard Kahn 1988-1989 Karl Malden 1989-1992 Robert Rehme 1992-1993, 1997-2001 Arthur Hiller 1993-1997 Frank R. Pierson 2001-2005 Sid Ganis 2005-2009 Tom Sherak 2009-2012 Hawk Koch 2012-2013 Cheryl Boone Isaacs 2013-2017 John Bailey 2017–2019 David Rubin 2019–2022 Janet Yang 2022–2025 Lynette Howell Taylor od 2025 == Przypisy == == Linki zewnętrzne == Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej (ang.) Oficjalna baza danych zwycięzców i nominowanych do Nagrody. awardsdatabase.oscars.org. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-09-24)]. (ang.).