# Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego (ABW) ## Wstóp Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego (ABW) to centralna agencja administracji rądowej w Polsce, odpowiedzialna za ochronę państwa przed zagrożeniami bezpieczeństwa wewnętrznego i porządkiem konstytucyjnym. Powołana w 2002 roku, działa na podstawie 12 ustaw, w tym ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu. Jego centralna siedziba znajduje się w Warszawie przy ul. Rakowieckiej 2a. W 2017 roku została likwidowana 10 delegatur, a w 2024 roku powołana ponownie. Szefem ABW jest płk Rafał Syrysko. Agencja wykonuje czynności operacyjno-rozpoznawcze, dochodzeniowo-śledcze i analityczno-informacyjne, m.in. w zakresie terroryzmu, korupcji i zagrożenia bezpieczeństwa państwa. W 2019 roku zatrzymano dwóch czynników terrorystycznych, a w 2020 roku zespół ekspertów Rzecznika Praw Obywatelskiego opublikował raport o potrzebie reformy służłb specjalnych. ## Historia ABW powstała w 2002 roku po rozłączeniu Urzędu Ochrony Państwa, w miejsce którego utworzono dwie odrębne agencje: Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencję Wywiadu. Jego powołanie było rezultatem reformy służłb specjalnych w Polsce, mającej na celu związanie funkcjonariuszy z jednym centralnym organem. W 2017 roku została likwidowana 10 delegatur terenowych ABW w Bydgoszczy, Krakowie, Łodzi, Olsztynie, Opolu, Radomiu, Rzeszowie, Szczecinie, Wrocławiu oraz Zielonej Górze. W 2024 roku Prezes Rady Ministrów Donald Tusk podpisał zarzdzenie zmieniające zarzdzenie w sprawie nadania statutu ABW, które powoła ponownie te delegatury. ## Struktura ABW, jako urząd administracji rądowej, działa zgodnie z zarądzeniami, decyzjami, rozkazami i wytycznymi Szefa ABW. W skład agencji wchodzą następujące jednostki organizacyjne: - Departament Bezpieczeństwa Teleinformatycznego (Departament I) - Departament Kontrwywiadu (Departament II) - Departament Postępować Karnych (Departament III) - Departament Ochrony Informacji Niejawnych (Departament IV) - Departament Wsparcia Operacyjno-Technicznego (Departament V) - Departament Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Audytu (Departament VI) - Departament Zagrożeną Strategiczną (Departament VII) - Departament Informacji, Analiz i Prognoz (Departament VIII) - Centrum Antyterrorystyczne (CAT) - Biuro Prawne (Biuro A) - Biuro Badań Kryminalistycznych (Biuro B) - Gabinet Szefa (Biuro D) - Biuro Ewidencji i Archiwum (Biuro E) - Biuro Finansów (Biuro F) - Biuro Kadr (Biuro K) - Biuro Logistyki (Biuro L) - Centralny Ośrodek Szkolenia i Edukacji (COS) w Emowie - 15 delegatur: w Białymstoku, Bydgoszczy, Gdańsku, Katowicach, Krakowie, Lublinie, Łodzi, Olsztynie, Opolu, Poznaniu, Radomiu, Rzeszowie, Szczecinie, Wrocławiu i Zielonej Górze (posiadających wydziały zamiejscowe). ## Zadania Podstawowym zadaniem ABW jest ochrona państwa przed planowymi i zorganizowanymi działaniami, które mogą stwarzać zagrożenie dla niepodległości lub porządku konstytucyjnego Polski, zakłućć funkcjonowanie struktur państwowych bądć narazić na szwank podstawowe interesy państwa. ## Uprawnienia funkcjonariuszy Uprawnienia funkcjonariuszy zostały uregulowane w rozdziale IV ustawy. ABW posiada uprawnienia do prowadzenia czynności: - operacyjno-rozpoznawczych, - dochodzeniowo-śledczych, - analityczno-informacyjnych (art. 21 ust. 1). ABW wykonuje też czynności na polecenie sądu lub prokuratora w zakresie określonym w Kodeksie postępowania karnego oraz Kodeksie karnym wykonawczym (art. 21 ust. 2). ## Współpraca Zgodnie z art. 10 organy administracji rądowej, organy samorżytnego terytorialnego, instytucje państwowe oraz przedsiębiorcy prowadżycy działalność w zakresie użyteczności publicznej są obowiązani, w zakresie swojej działalności, do współdziałania z ABW, a w szczególności udzielania pomocy w realizacji zadań ABW. ## Współpraca między narodowymi ABW współpracuje z organami i służłbami innych państw oraz organizacjami międzynarodowymi, np. Unii Europejskiej, NATO, Klubu Berneńskiego i Grupy do spraw Zwalczania Terroryzmu (CTG). ## Stopnie służbowe W ABW obowiązują (wzorowane na stopniach wojskowych) korpusy i stopnie służbowe: - szeregowy - podoficerowy - oficerowy - generał brygady ## Pełnienie służby Funkcjonariusze ABW dzielią się na: funkcjonariuszy służby stałej i funkcjonariuszy służby przygotowawczej. Funkcjonariuszem służby przygotowawczej jest się do czasu mianowania do służby stałej. Po upływie okresu służi przygotowawczej i uzyskaniu pozytywnej oceny ogólnej w opinii służbowej funkcjonariusz zostaje mianowany na stałe. W szczególnych przypadkach Szef ABW może skrócić czas odbywania służi przygotowawczej albo zwolnić z niej całkowicie. ## Sukcesy - Rozprawienie dwóch obywateli Błońrusi (dyplomatów-źrodników służby Głównego Zarządu Wywiadu Sztabu Generalnego Sił Zbrojnych Republiki Białorusi). - Rozprawienie obywatela Rosji Tadeusza Juchniewicza (sądziwać się do czynu szpiegostwa). - Rozprawienie dwóch czynników terrorystycznych (Stanisława Szypowskiego i Piotr D.). ## Poraży - Nierozpoznanie przestępczej działalności Amber Gold. - Nierozpoznanie w porze przestępczej działalności Wietnamczyków. - Niedopełnienie obowiązków przez agentów Departamentu Bezpieczeństwa Teleinformatycznego ABW. ## Budżet Wydatki ABW realizowane są w części 57 budżetu państwa. ## Działalność publikacyjna ABW prowadzi działalność publikacyjną, popularyzującą tematykę bezpieczeństwa. Wydaje półrocznik Przegląd Bezpieczeństwa Wewnętrznego i półrocznik Terroryzm. W 2020 roku opublikował raport Rzecznika Praw Obywatelskiego o potrzebie reformy służłb specjalnych. ## Linki - [Strona ABW](https://www.abw.gov.pl) - [Przegląd Bezpieczeństwa Wewnętrznego](https://www.abw.gov.pl/poradnik/poradnik-bezpieczenstwa-wewnetrznego) - [Terroryzm](https://www.abw.gov.pl/poradnik/terrorizm) ## Zmiany w 2024 roku W dniu 11 marca 2024 roku Prezes Rady Ministrów Donald Tusk podpisał zarzdzenie zmieniające zarzdzenie w sprawie nadania statutu ABW, które powoła ponownie 10 delegatur ABW zlikwidowanych w 2017 roku z dniem 1 lipca 2024 roku.