# Athletics Integrity Unit (AIU) Athletics Integrity Unit (w polskim tłumaczeniu: Jednostka ds. Integryty Lekkoatletyki) to niezależna organizacja międzynarodowa, która pełni funkcję głównego organu nadzorczego i egzekucyjnego w świecie lekkoatletyki. Utworzona z inicjatywy Międzynarodowej Federacji Lekkoatletycznej (IAAF) we wrześniu 2016 roku, rozpoczęła pełnoprawną działalność 3 kwietnia 2017 roku. Jej siedziba znajduje się w Monako. Organizacja powstała w odpowiedzi na bezprecedensowy kryzys wiarygodności, jaki dotknął międzynarodową lekkoatletykę na początku drugiej dekady XXI wieku. Szereg głośnych afery dopingowych oraz afer korupcyjnych zagrażał dalszemu istnieniu i rozwojowi tej dyscypliny sportu. AIU zostało stworzone jako kluczowy element kompleksowego programu reform, mającego na celu odzyskanie zaufania publicznego, sponsorów oraz sportowców do czystej konkurencji. ## Historia powstania i ewolucja Koncepcja stworzenia całkowicie niezależnej jednostki ds. integryty została zaprezentowana przez ówczesnego przewodniczącego IAAF, Sebastiana Coe'go, jako ostateczny i najbardziej radykalny krok w restrukturyzacji antydopingu w lekkoatletyce. Przez lata działalność w tym obszarze była rozproszona i często ulegała konfliktom interesów wewnątrz struktur samej federacji. Decyzja o wydzieleniu osobnej organizacji, która miałaby pełną autonomię operacyjną i finansową, była bezprecedensowa w skali światowych związków sportowych. ### Prezydenci i kadencje Pierwszym prezydentem (przewodniczącym) zarządu AIU został Sir David Howman, który przez 13 lat (do 2016 roku) pełnił funkcję dyrektora generalnego Światowej Agencji Antydopingowej (WADA). Jako główny architekt wczesnej struktury AIU, Howman przeprowadził organizację przez jej najważniejszy, formatujący się etap startowy. W czerwcu 2017 roku funkcję przewodniczącego objął Brett Clothier, pod którego kierownictwem AIU w pełni zintegrowało swoje operacje i rozwinęło zaawansowane metody śledcze. Z chwilą uruchomienia działalności, AIU nie tylko przejęło obowiązki dotychczasowego Departamentu ds. Walki z Dopingiem IAAF, ale także rozszerzyło swój mandat na obszary, które wcześniej nie były w sposób systematyczny nadzorowane w skali globalnej. Nowy organ dostał wyraźne i szerokie kompetencje, obejmujące nie tylko farmakologię, ale także aspekty finansowe, administracyjne i behawioralne sportu. ## Kompetencje i obszary działalności Zgodnie z własnym statutem, AIU odpowiada za zapewnienie uczciłości we wszystkich zawodach pod nadzorem IAAF. Działalność organizacji ma szeroki zasięg i obejmuje następujące kluczowe obszary: * **Naruszenia przepisów antydopingowych:** Wykrywanie, dokumentowanie i egzekwowanie kar za stosowanie substancji i metod zabronionych, obejmującej zarówno testy w laboratoriach, jak i tzw. profilowanie biologiczne (tzw. paszport biologiczny sportowca). * **Manipulacja wynikami zawodów:** Zwalczanie oszustw takich jak rzucanie zawodów, fałszowanie czasów, przesuwanie biegaczy na inne bieguny w eliminacjach czy celowe naruszanie przepisów technicznych w celu zmanipulowania wyniku końcowego. * **Korupcja i łapówki:** Śledzenie i egzekwowanie kar wobec osób próbujących wpływać na wynigi zawodów, decyzje sędziów czy procesy kwalifikacyjne w zamian za korzyści majątkowe. * **Nadużycia przez bukmacherów:** Monitorowanie nietypowych wzmożonej aktywności zakładów bukmacherskich na konkretnych zawodach lekkoatletycznych, która może wskazywać na ustępstwa lub zewnętrzne manipulacje. * **Manipulacje dotyczące wieku i tożsamości:** Zwalczanie fałszowania dokumentów tożsamości, celowe naruszania regulaminów dotyczących limitów wieku w konkretnych kategoriach (szczególnie w lekkoatletyce młodzieżowej) oraz próbę ukrywania tożsamości przez sportowców z różnych powodów. * **Zmiana reprezentacji państwowej:** Nadzorowanie procesów zmiany przynależności państwowej przez zawodników, w celu eliminacji sytuacji, w których sportowcy uciekają przed konsekwencjami za popełnione wcześniej nadużycia, łamiąc przy tym ducha uczciwej rywalizacji. ## Procesy i metody działania Aby skutecznie realizować swoje cele, AIU opiera się na wielopłaszczyznowym systemie kontroli. Działania organizacji dzielą się na kilka kluczowych filarów: 1. **Pozyskiwanie i analiza danych:** AIU wykorzystuje zaawansowane oprogramowanie analityczne do przetwarzania ogromnych zbiorów danych. Analizowane są wyniki startów, historie medyczne sportowców, ich przemieszczanie się czy relacje z agentami i klubami. To pozwala na wyłapywanie anomalii, które mogą świadczyć o nadużyciach. 2. **Testy antydopingowe:** Organizacja planuje i koordynuje program testów, zarówno poza zawodami (tzw. testy *out-of-competition*), jak i podczas głównych imprez. Pobierane próbki krwi i moczu są wysyłane do najbardziej zaawansowanych laboratoriów na świecie. 3. **Procesy dyscyplinarne:** AIU ma pełne uprawnienia do wszczęcia postępowań przeciwko zawodnikom, trenerom, lekarzom czy funkcjonariuszom. Ewentualne kary (od zawieszeń, przez anulowanie wyników, aż po dożywocie) są rozpatrywane przez niezależne trybuny. 4. **Edukacja i komunikacja:** Organizacja prowadzi kampanie informacyjne, które mają na celu zwiększenie świadomości wśród sportowców, trenerów oraz samych kibiców o zagrożeniach związanych z nadużyciami i łamaniem zasad. ## Raporty finansowe i wyniki operacyjne W pierwszych latach istnienia, budżet AIU ulegał znacznej ekspansji, co świadczy o rosnącym priorytecie, jaki przywiązuje się do walki z patologiami. Oto szczegóły z dwóch pierwszych pełnych lat działalności organizacji: ### Rok 2017 Budżet organizacji w jej pierwszym pełnym roku działania wyniósł 7 139 889 USD. Większość tych środków (4 715 136 USD) została przeznaczona na realizację programu testów antydopingowych. W ramach tych działań pobrano łącznie 9730 próbek do badań (w tym 1513 wyłącznie podczas Mistrzostw Świata w Lekkoatletycie 2017 w Londynie). Przeprowadzono łącznie 120 postępowań dyscyplinarnych, z czego 118 dotyczyło naruszeń przepisów antydopingowych, a pozostałe 2 miały charakter niepochodzący bezpośrednio od używek. AIU zajęło się także 60 dochodzeniami, w tym 29 związanych z dopingiem i 31 z podejrzeniem naruszeń uczciwości i etyki. ### Rok 2018 Budżet wzrosł w 2018 roku do 8 645 446 USD, z czego na program testów antydopingowych przeznaczono 3 618 438 USD. Zebrano 8489 próbek. Liczba postępowań dyscyplinarnych znacznie wzrosła do 349 (w tym 346 związanych z dopingiem i 3 bez związku z dopinkiem), co świadczy o skuteczności gromadzenia dowodów. Przeprowadzono 78 dochodzeń, z czego 30 dotyczyło dopingu, 24 korupcji, a kolejne 24 innych form naruszeń regulaminu uczciwej rywalizacji. *Uwaga: Dane finansowe i operacyjne pochodzą z dokumentacji organizacji i odnoszą się do okresu jej wczesnego kształtowania się.* ## Zarząd i struktura władz Organizacja jest zarządzana przez pięcioosobowy zarząd, który sprawuje nadzór nad codzienną działalnością biura w Monako oraz nadaje strategiczny kierunek polityki antydopingowej i antykorupcyjnej. Pełniący obowiązki przewodniczącego zarządu jest Brett Clothier. W skład zarządu wchodzą również następujące osoby: * **David Howman** – pełniący funkcję prezydenta zarządu, legenda światowego antydopingu, który zapewnia ciągłość i instytucjonalną wiedzę. * **Marc Peltier** – członek zarządu, ekspert ds. prawnych i proceduralnych. * **Andrew Pipe** – członek zarządu, wybitny specjalista ds. medycznych i farmakologicznych. * **Abby Hoffman** – członkini zarządu (bez prawa głosu), wybitna lekkoatletka, która zapewnia perspektywę sportowca oraz wiedzę o strukturze kobiecej w lekkoatletyce. ## Znaczenie i wpływ na międzynarodową lekkoatletykę Wprowadzenie AIU do ekosystemu sportu wyczynowego wyznaczyło nowy, globalny standard w walce z patologiami. Przez pierwsze lata swojego istnienia, jednostka stała się głównym filarem restytucji wizerunku lekkoatletyki. Działalność AIU doprowadziła m.in. do ujawnienia wielu dopingujących układów, zablokowania kont kontrowersyjnych agentów i zmniejszenia liczby skandalicznych wydarzeń na biegunach. Mimo że AIU funkcjonuje niezależnie od IAAF (obecnie World Athletics), obie organizacje ściśle ze sobą współpracują. Wspólne cele i transparentność działań są kluczowe dla odbudowy zaufania do dyscypliny wśród sponsorów, telewizji oraz milionów kibiców na całym świecie. Przekształcenie z zewnętrznego obserwatora w pełnoprawnego egzekutora zasad uczciwej gry zapewniło lekkoatletyce narzędzia niezbędne do skutecznej obrony jej wartości w XXI wieku. *** *Źródło danych: oficjalna dokumentacja i raporty Athletics Integrity Unit (AIU) z lat 2017–2019.*