Ulica Sezamkowa (ang. Sesame Street) – amerykański telewizyjny program edukacyjny dla dzieci, który zyskał dużą popularność w USA oraz wielu innych krajach świata, stanowiąc wzór dla późniejszych programów tego typu. Jest dobrym przykładem wykorzystania edukacji rozrywkowej w procesie edukacji społecznej, w tym wypadku edukacji najmłodszych. Jest nadawany od 1969 aż do dziś. Ma ponad 4300 odcinków. Cechą charakterystyczną programu jest udział muppetów opracowanych przez znanego lalkarza amerykańskiego Jima Hensona. == Historia programu == Premiera pierwotnej wersji Ulicy Sezamkowej miała miejsce 10 listopada 1969 w sieci National Education Television (NET), a w tym samym roku program pojawił się w następcy NET, czyli sieci Public Broadcasting Service (PBS). == Oryginalna obsada == Jim Henson – Kermit Żaba, Ernie, Guy Smiley Frank Oz – Grover, Bert, Ciasteczkowy Potwór Jerry Nelson – Liczyhrabia, Herry, Dwugłowy potwór, Pan Johnson, Snuffy Richard Hunt – Dwugłowy potwór Fran Brill – Zoe, Prairie Dawn Caroll Spinney – Oscar, Wielki Ptak Kevin Clash – Elmo Carmen Osbahr – Rosita Steve Whitmire – Kermit Żaba, Ernie Eric Jacobson – Grover, Bert Ryan Dillon – Elmo Matt Vogel – Wielki Ptak, Liczyhrabia David Rudman – Ciasteczkowy Potwór Martin P. Robinson – Telly, Snuffy Billy Barkhurst – Ernie Peter Linz – Ernie == Polska wersja == Powstało ponad 20 wersji językowych. W Polsce w pierwszej połowie lat 90. TVP2 emitowała amerykańską Ulicę Sezamkową w wersji z lektorem (którym był Andrzej Matul), po czym jej emisję zakończono. W 1997 roku zastąpiła ją nakręcona przez TVP w roku 1996 polska wersja programu, którego bohaterami są smok Bazyli i owieczka Beata. W 1998 roku z nową postacią - Pędzipotworem nakręcono kolejne odcinki. Polska wersja programu zawierała również wybrane fragmenty wersji oryginalnej, zdubbingowane i zaadaptowane do polskich realiów. Później powstały programy Świat Elmo (1999), Bawmy się, Sezamku (2002) i Globtroter Grover (2005), również zdubbingowane i pokazane na kanale MiniMini w bloku dla dzieci Sezamkowy Zakątek. Obsada aktorska: Anna Radwan – Mama Artur Dziurman – Tata Katarzyna Szymończyk – Kasia Krzysztof Meisel - Krzyś Andrzej Buszewicz – Dziadek Wojciech Słupiński – Smok Bazyli Agnieszka Mazurek – Owca Beata Marcin Ryl-Krystianowski i Konrad Dworakowski - Pędzipotwór Polski dubbing: Reżyseria: Paweł Łysak, Waldemar Modestowicz, Elżbieta Jeżewska Dialogi: Joanna Klimkiewicz, Dorota Filipek-Załęska, Hanna Bielawska-Adamik, Elżbieta Kowalska, Maria Czarnecka, Katarzyna Precigs, Elwira Trzebiatowska, I. Grudzińska, Stanisława Dziedziczak, Wojciech Szymański Teksty piosenek: Andrzej Brzeski Opracowanie dźwiękowe: Elżbieta Mikuś-Lupa, Aneta Michalczyk-Falana, Dorota Błaszczak Montaż: Jan Graboś, Krzysztof Podolski Kierownictwo produkcji: Dorota Suske-Bodych, Dariusz Falana, Adam Wieluński Opracowanie muzyczne: Eugeniusz Majchrzak Koordynator: Barbara Włodarek Wystąpili: Leszek Abrahamowicz – Żółtodziób Anna Apostolakis Andrzej Arciszewski – Ciasteczkowy Potwór Tymoteusz Bala Piotr Bąk Włodzimierz Bednarski Jacek Bończyk Olga Bończyk Stanisław Brudny January Brunov – Emil Barbara Bursztynowicz – Różyna Jacek Bursztynowicz Jacek Czyż – Henryś Wojciech Dmochowski Małgorzata Drozd Elżbieta Futera-Jędrzejewska Mieczysław Gajda Maciej Gajewski Agata Gawrońska – Dorota, Kobiecy głos, który policzył 10 palców, 10 bolidów i 10 szpiegów Tomasz Gęsikowski Mirosław Guzowski Paweł Hartlieb Arkadiusz Jakubik Joanna Jędryka Marcin Jędrzejewski Ewa Kania Dorota Kawęcka Joanna Klimkiewicz Stefan Knothe – Hubert Krzysztof Kołbasiuk – Narrator (niektóre filmy) Zbigniew Konopka Krystyna Kozanecka Mirosława Krajewska Krystyna Królówna Ilona Kuśmierska – Basia Cezary Kwieciński – Chłopiec bagażowy próbujący wyprowadzić dziesięć terierów Teresa Lipowska Wojciech Machnicki – Florek Lucyna Malec – Bodzio Józef Mika Aleksander Mikołajczak Mieczysław Morański – Fioletowy piosenkarz Sara Müldner Ryszard Nawrocki Cezary Nowak Dariusz Odija Izabella Olejnik Ryszard Olesiński – Sherlock Hemlock Sławomir Pacek Wojciech Paszkowski Włodzimierz Press – Kermit Żaba Agata Przygodzka Małgorzata Puzio – Zosia Aleksandra Rojewska – Dziewczynka (film z bałwanem i dziećmi na sankach), Głosy dzieci w różnych krótkich filmach edukacyjnych Jan Roszkowski Iwona Rulewicz Rafał Sisicki – Tolek Marek Siudym Jacek Sołtysiak – Bałwan z żółto-zieloną czapką i zielonym szalikiem Krzysztof Stelmaszyk – Oskar Agata Struzik Zbigniew Suszyński – Lew Wojciech Szymański Katarzyna Tatarak Robert Tondera – Liczyhrabia Monika Wierzbicka – Głosy dzieci w różnych krótkich filmach edukacyjnych Jolanta Wilk – Właścicielka hotelu Barbara Winiarska Maria Winiarska Jacek Wolszczak – Mały miś polarny, Głosy dzieci w różnych krótkich filmach edukacyjnych Grzegorz Wons Krzysztof Zakrzewski – Mężczyzna uwielbiający swoje kości i inni Realizacja: MASTERFILM Ltd. – Warszawa Piosenki śpiewają: Aleksandra Szpinda Anna Powała Magdalena Zawadzka Maria Grzelak Elżbieta Towarnicka i inni == Adaptacje książkowe serialu == Na podstawie programu powstały liczne ilustrowane książki dla dzieci. W latach 1991–1992 Wydawnictwo Iskry opublikowało w Polsce przekłady trzech z nich: Bajki z Ulicy Sezamkowej (1991), Gwiazdka na Ulicy Sezamkowej (1991) i Sezamkowe opowieści o liczbach (1992) w tłumaczeniu Mariusza Arno Jaworowskiego (przekład prozy) i Tomasza Wyżyńskiego (przekład wierszy i piosenek). == Przypisy == == Linki zewnętrzne == Ulica Sezamkowa – plakaty w bazie Filmweb Ulica Sezamkowa w bazie IMDb (ang.) Oficjalna strona amerykańskiej Ulicy Sezamkowej. [dostęp 2009-11-04]. (ang.). Marcin Polak: Edutainment na świecie (4): Ulica Sezamkowa. edunews.pl, 2008-01-30. [dostęp 2009-11-04]. Sesame Street Muppet Wiki. [dostęp 2009-11-04]. (ang.).