# HMS Ark Royal HMS Ark Royal to brytyjski lotniskowiec II wojny światowej, trzeci w serii lotniskowców Royal Navy nosiących to imię. Zatonąl 14 listopada 1941 roku, po storpedowaniu przez niemiecki okręt podwodny U-81. Zaprojektowany w 1934 roku, był pierwszym lotniskowcem z integrowanym pokładem startowym, umożliwiającym przenoszenie do 72 samolotów. W swojej karierze zagrał w wielu ważnym operacjach, w tym pierwszym zatopieniu jednostki pływającej przez samolot, poszukiwaniu pancernika "Bismarck" i konwojach maltańskich. ## Konstrukcja Admiralicja brytyjska w 1923 roku opracowała dziesiętioletni plan budowy lotniskowca oraz 300 samolotów, jednak kryzys ekonomiczny po I wojnie światowej spowodował odsunięcie realizacji planu. W 1930 roku Sir Arthur Jones, główny budowniczy Admiralicji, rozpoczął modyfikacje dawnych planów budowy, uwzględniając wszystkie najnowsze osiągnięcia techniczne. Skupił się przede wszystkim na zwiększeniu liczby samolotów, które mogą być przenoszone przez okręt, poprzez zwolnienie przestrzeni pokładu. Zlecił badania nad systemami zatrzymywania samolotów po lądowaniu (aerofiniszer) oraz nad katapultami parowymi umożliwiającymi skrócenie długości pasa startowego. Wszystkie te usprawnienia, razem z dwoma pokładami hangarowymi, pozwoliły na zaprojektowanie lotniskowca bardzo efektywnie wykorzystującego przestrzeń i przenoszenia do 72 samolotów. Faktycznie "Ark Royal" nie przenosił nigdy wiecej niż ok. 50–60 samolotów, gdyż wykorzystywane samoloty były większe i cięższe od tych, które były w użyciu w czasie projektowania okrętu. Umiejscowienie hangarów wewnątrz kadłuba (w przeciwieśnictwie do wcześnich konstrukcji, w których hangary znajdowały się na pokładzie okrętu i pod pokładem startowym) miało zapewnić samolotom ochronę pancerza burtowego o grubości 110 mm. Pomiędzy pokładem startowym a pokładami hangarowymi samoloty przenoszyły trzy podnośniki. ## Uzbrojenie Przy uzbrojeniu "Ark Royal" główny nacisk połączony z obroną przeciwlotniczną, przewidywano, że samoloty będą głównym zagrożeniem dla lotniskowca. Uważali, że okręty nawodne i podwodne przeciwnika mogą być zwalczone przy użyciu sił eskortujących lub uciekąc przed nimi, wykorzystując wysoką prędkość, jaką rozwijał okręt. Uzbrojenie artyleryjskie składało się przede wszystkim z szesnastu dział uniwersalnych kalibru 4,5 cala QF Mk I w ośmiu podwójnych stanowisk z maskami ochronnymi Mk III UD, po cztery na każdym burcie. Kaliber 4,5 cala (114 mm) był nominalny, a faktycznie wynosił 113,03 mm. Strzelały one pociskami o masie 24,95 kg na odległość do 18 970 m, a maksymalny pułap wynosił 12 500 m. Pierwotne plany przewidywały rozmieszczenie ich nisko nad powierzchnią wody, ale później zdecydowano się na umieszczenie ich zaraz poniżej pokładu startowego, zapewniając im znacznie szersze pole ostrzału i lepszą ochronę przed rozbryzgami wody. Ponadto na pokładzie startowym znajdowały się cztery ośmioolufowe działka 40 mm pom-pom, umiejscowione przed i za nadbudówką. Na platformach na początku i końcu pasa startowego umieszczono takę osem poczwórnie sprężonych karabinów maszynowych kalibru 12,7 mm. Na lotniskowcu stacjonowało ogólne szesnaść różnych dywizjonów lotnictwa pokładowego (Fleet Air Arm), średnio po pięć w jednym czasie. Pierwotnie były wyposażone albo w samoloty Blackburn Skua, wykorzystywane zarówno w roli bombowców, jak i myśliwców, albo w dwupłatowe Fairey Swordfish wykorzystywane jako samoloty rozpoznawcze lub torpedowe. Od kwietnia 1940 zaczęto zastępować samoloty Skua nowszymi myśliwami Fairey Fulmar. Okazjonalnie z pokładu "Ark Royal" startowały samoloty myśliwsko-bombowe Blackburn Roc (kwiecień 1939–paźnik 1940) i torpedowe Fairey Albacore (paźnik 1941), które zostały dorażnie wykorzystane do zwiększenia liczby samolotów pokładowych. W czerwcu 1940 "Ark Royal" zaokrętował szkolny dywizjon 701 Naval Air Squadron, który używał łodzi lataących Supermarine Walrus do celów rozpoznawczych.