# Narodowy Bank Polski **Historia** Narodowy Bank Polski (NBP) został założony 15 stycznia 1945 roku jako banc centralny RP, zastępując Bank Polski Spółkę Akcyjną. Początkowo działał jako bank państwowy, kontrolowany przez ministra skarbu. W latach 80. XX wieku przeszedł transformację: banki komercyjne i regionalne zostały wydzielone z jego struktury, a NBP skupił się na emisji pieniądza i polityce monetarnej. W 1997 roku obowiązuje nowa ustawa o NBP, która gwarantuje jego niezależność od wpływów politycznych. Bank odgrywa kluczową rolę w gospodarce narodowej, zarządzając rezerwami dewizowymi i wpływając na szczyblę walutową. **Główne funkcje** 1. **Bank emisyjny** – NBP ma wyłączne prawo do emisji polskich znaków pieniężnych. 2. **Bank banków** – reguluje działalność banków komercyjnych, zapewniając bezpieczeństwo depozytów. 3. **Centralny bank państwa** – prowadzi rachunki Skarbu Państwa, zarządza rezerwami złota i overem bezpieczeństwa finansowego. **Struktura organizacyjna** NBP działa pod wodzą Prezesa, który odpowiada przed Sejmem RP. Jego strukturę stanowią 16 departamentów, w tym Centralne Bankowe Organizacje Działania Ekonomicznego (CBODE) i Departament ใน zbierania danych statystycznych. W 2020 roku zatrudniał ok. 3355 pracowników. **Niezależność** NBP jest instytucją samodzielną, nie podlegającą kontrolom politycznym. Trybunał Konstytucyjny potwierdził w 2000 roku, że „apolityczność” banku jest kluczowa dla jego działania. Prezes NBP jest wybierany na 6-letnią kadencję i nie może uzyskać ponownego powołania. **Prezesy NBP** - **Adam Glapiński** (od 2016 r.) – lider odpowiedzialny za stabilność walutową w czasach kryzysów, m.in. pandemii i wojny na Ukrainie. - Poprzedni prezesy: Ryszard Stoczek, Robert Wirabski, Zbigniew Brejniak. **Nagrody i uznanie** NBP wielokrotnieرانie wygrywa międzynarodowe konkursy, takie jak **Coin of the Year** (2011, 2016, 2018) oraz otrzymuje nagrody za innowacyjne banknoty kolekcjonerskie i działalność edukacyjną. **Działalność edukacyjna** Bank prowadzi Program Edukacji Ekonomicznej, w tym portale **NBPortal** i **FinancialObserver.eu**. Od 2003 roku działa **Centrum Pieniądza NBP im. Sławomira S. Skrzypka**, oferujące wystawy i szkolenia. *Artykuł kontynuowany w kolejnych sekcjach...*