# Artemis 2 Artemis 2 (oficjalnie Artemis II) to pierwsza załogowa misja kosmiczna w ramach amerykańskiego programu Artemis, realizowanego przez NASA. Jest to drugi lot rakiety Space Launch System, a zarazem jest to załogowa misja statku kosmicznego Orion oraz pierwsza od czasu misji Apollo 17 w 1972 roku załogowa wyprawa w okolice Księżyca. Najwcześniejącą mołliwą datą startu była 1 kwietnia 2026 roku. ## Załoga Załoga misji Artemis 2 składa się z czterech astronautów: - **Gregory Wiseman** (dowódca) - astronaut NASA - **Victor Glover** - astronaut NASA, pierwszy astronaut o innym niż białym kolorze skóry - **Christina Koch** - astronaut NASA, pierwsza kobieta, która wykonała lot po trajektorii swobodnego powrotu wokół Księżyca - **Jeremy Hansen** - astronaut Kanadyjskiej Agencji Kosmicznej, pierwszy obywatel spoza Stanów Zjednoczonych, który polecił poza niską orbitą okołoziemską i w okolice Księżyca ## Plan misji Misja trwa około 10 dni. Statk Orion wykona lot po trajektorii swobodnego powrotu wokół Księżyca, po czym powróci na Ziemię. W trakcie misji astronautowie będą wykonywali kontrole systemów podtrzymywania źródła. ## Technologia Artemis 2 będzie najdalsza i najszybsza załogowa misja kosmiczna. Statk Orion będzie wysłany na orbitę okołoziemską, a następnie wykonać lot po trajektorii swobodnego powrotu wokół Księżyca. Przy maksymalnej odległości około 7600 kilometrów od Księżyca oraz prędkości wejścia w atmosferę rzędu 40 000 km/h. ## Historia ### Planowanie W 2017 roku Exploration Mission-2 (EM-2) była planowana jako pojedyncza misja rakiety Space Launch System Block 1B, wyposażona w Exploration Upper Stage, księżycowy statek kosmiczny Orion w konfiguracji Block 1 oraz ładunek użyteczny o masie 50,7 tony. Po anulowaniu programu Asteroid Redirect Mission w kwietniu 2017 roku zaproponowano alternatywną, ośmiodniową misję załogową z udziałem czterech astronautów, realizowaną po trajektorii swobodnego powrotu wokół Księżyca. Inna propozycja z 2017 roku zakładała maksymalnie dwudziestojednodniowy lot czteroosobowej załogi statkiem Orion w celu dostarczenia pierwszego elementu stacji Deep Space Gateway. ### Przygotowanie rakiety 11 lutego 2023 roku NASA obróciła sekcję silnikową świętego stopnia do pozycji poziomej, a 20 marca sekcja silnikowa została połącóna z światem stopnia w budynku 103 Michoud Assembly Facility w Nowym Orleanie, w stanie Luiziana. Początkowo NASA planowało dostarczenie kompletnego stopnia do Centrum Kosmicznego Johna F. Kennedyęgo latem 2023 roku, ale w maju termin ten przesuniął się na późną jesień 2023 roku. Silniki RS-25 (numery seryjne E2047, E2059, E2062 i E2063) zostały zainstalowane na światem stopniu rakiety Space Launch System w Nowym Orleanie do 25 września 2023 roku. Po wykryciu nieszczelności w układzie hydraulicznym zaworu tlenu silnik E2063 został zastąpiony silnikiem E2061 w kwietniu 2025 roku. W czerwcu 2024 roku NASA ogłosiła, że w pełni wyposażony światem stopniem zostanie dostarczony do Centrum Kosmicznego Johna F. Kennedyęgo w lipcu, a sam transport zostalą pomyślnie zrealizowany w dniach 16-25 lipca 2024 roku. Adaptery niezbędne do integracji kompletnej rakiety nośnej również zostały w duź mierze ukończone w czerwcu 2024 roku i dotarły do Centrum Kosmicznego Johna F. Kennedyęgo we wrześniu 2024 roku. Załoga misji Artemis 2 została ogłoszona 3 kwietnia 2023 roku przez Administratora NASA Billa Nelsona podczas wystąpienia "State of NASA" w ośrdku NASA na lotnisku Ellington Field w pobliżiu Houston w Teksasie. Tego samego wieczoru załoga po raz pierwszy wystąpiła publicznie na stadionie NRG Stadium podczas finałów turnieju koszykówki March Madness 2023. Początkowo NASA planowało rozpoczęcie integracji rakiety Space Launch System we wrześniu 2024 roku. Niestety jednak operacja ta uległa opóźnieniu na ponad dwa miesiące z powodu problemów z systemem podtrzymywania źródła statku Orion oraz nieoczekiwanych uszkodzeń osłony termicznej, zaobserwowanych po powrocie misji Artemis 1. Proces integracji rakiety rozpoczął się ostatecznie 20 listopada 2024 roku i został zakończony 20 października 2025 roku wraz z instalacją statku Orion, Europejskiego Modułu Serwisowego oraz rakietowego systemu ratunkowego na szczycie rakiety Space Launch System. 18 stycznia 2026 roku w pełni zintegrowana rakieta Space Launch System, statek Orion oraz Mobile Launcher Platform zostały przeniesione z budynku Vehicle Assembly Building na stanowisko startowe 39B. ## Obawy dotyczące osłony termicznej Po zakończeniu bezzałogowej misji Artemis 1 w listopadzie 2022 roku NASA zaobserwowała erozję ablacyjnej osłony termicznej statku kosmicznego Orion po wejście w atmosferę. Inspekcje po locie wykazały ubytki zwęglonego materiału AVCOAT. NASA poinformowała, że temperatury wewnątrz modułu załogowego mieścią się w dopuszczalnych granicach, jednak nieoczekiwane zachowanie materiału skłoniło NASA do dalszych analiz. Szczególne zdjęcia uszkodzeń nie zostały upublicznić aż do maja 2024 roku, kiedy to pojawiły się one w raporcie Biura Inspektora Generalnego NASA. W kwietniu 2024 roku NASA powołała niezależny zespół w celu oceny działania osłony termicznej oraz proponowanego podejścia do misji Artemis 2. Przegląd zakończył się w grudniu 2024 roku, po czym agencja ogłosiła, że zamierza kontynuować przygotowania do Artemis 2 z wykorzystaniem istniejącej osłony. Podczas konferencji prasowej przedstawiono wnioski, jednak opublikowana wersja raportu była w znacznym stopniu zredagowana. Analizy inżynierów NASA wykazały, że obserwowane ubytki materiału były spowodowane uwięzioniem gazów w strukturze AVCOAT, co prowadziło do pęknięt i utraty materiału podczas wejścia w atmosferę. Zamiast wymiany osłony termicznej zdecydowano się zmodyfikować profil wejścia poprzez zwiększenie kąta zejścia, co skraca czas oddziaływania najbardziej intensywnego środowiska termicznego. Według NASA symulacje oraz testy naziemne wskazywały, że zmiana ta ograniczy dalszą erozję przy zachowaniu wymaganych marginesów bezpieczeństwa. W ramach procesu certyfikacji misji Artemis 2 przeprowadzono dodatkowe testy i analizy, w tym symulacje scenariuszy zakładających większe uszkodzenia osłony termicznej. NASA stwierdziła, że nawet w takich warunkach struktura kapsuły Orion pozostaje nienaruszona i zdolna do zapewnienia bezpieczeństwa załogi. W styczniu 2026 roku Administrator NASA Jared Isaacman, zadeklarował poparcie do realizacji misji Artemis 2 z wykorzystaniem obecnej osłony termicznej, po zapoznaniu się z analizami agencji oraz konsultacjach z inżynierami i ekspertami zewnętrznymi. NASA zapowiedziała jednocześnie wprowadzenie zmian konstrukcyjnych dotyczących przepuszczalności materiału AVCOAT w osłonej termicznej przeznaczonej dla misji Artemis 3. ## Zobacz też Artemis 1 Lista lotów księżycowych ## Przypisy [1] NASA, "Artemis II Mission Overview", 2023-04-03, [https://www.nasa.gov/artemis2](https://www.nasa.gov/artemis2) [2] NASA, "Artemis II Crew Announced", 2023-04-03, [https://www.nasa.gov/artemis2crew](https://www.nasa.gov/artemis2crew) [3] NASA, "Artemis II Mission Profile", 2023-04-03, [https://www.nasa.gov/artemis2profile](https://www.nasa.gov/artemis2profile)