# CDU (Unia Chrześcijańsko-Demokratyczna) **CDU** (Christlich Demokratische Union Deutschlands) – największa niemiecka partia polityczna, założona po II wojnie światowej, charakteryzująca się centroprawicową orientacją ideologiczną. Jest ważnym elementem demokratycznej architektury politycznej Niemiec i odgrywa kluczową rolę w kształtowaniu polityki krajowej i europejskiej. ## Historia ### Korzenie i założenie Korzenie CDU sięgają Partii Centrum, założonej w 1870 roku w celu promowania interesów niemieckich katolików. Ta ugrupowanie odegrało ważną rolę w polityce Niemiec, uczestnicząc w większości rządów w czasach Cesarstwa Niemieckiego i Republiki Weimarskiej. Jednak została rozwiązana w 1933 roku przez nazistów. CDU została założona w 1945 roku przez byłych członków Partii Centrum oraz innych polityków chadeckich. Jej głównym celem było zjednoczenie katolików i protestantów we wspólnym wyznaniowym i konserwatywnym ugrupowaniu. Pierwszym liderem i kanclerzem Niemiec był Konrad Adenauer. ### Dominacja w latach 1949–1963 CDU była partią dominującą na niemieckiej scenie politycznej w latach 1949–1963 pod przewodnictwem Adenauera. W tym okresie Niemcy doświadczyły znacznego rozwoju gospodarczego i politycznego wzrostu wpływu na arenie międzynarodowej. ### Okres koalicji i zmiany przywództwa W 1963 roku Ludwig Erhard zastąpił Adenauera na stanowisku kanclerza. Później miała miejsce recesja 1966 roku, co doprowadziło do utraty przez CDU części poparcia i zawiązania koalicji z socjaldemokratyczną SPD. Kanclerzem został Kurt Georg Kiesinger. W 1969 roku SPD utworzyła koalicję z FDP, a Unia utraciła swoją dominującą pozycję na następne 13 lat. W tym czasie partyjni ideolodzy stworzyli nowe wytyczne ekonomiczne i dotyczące spraw polityki zagranicznej. ### Odrodzenie i jednoczenie Niemiec W 1982 roku FDP zawiązała koalicję z CDU. Kanclerzem został Helmut Kohl. Podczas jego kadencji partia odzyskała popularność, szczególnie po upadku Muru Berlińskiego w 1989 roku. Polityka CDU w latach 80. była ukierunkowana na zjednoczenie Niemiec, które ostatecznie nastąpiło w 1990 roku. W 1990 roku CDU połączyła się ze swoim wschodnioniemieckim odpowiednikiem. Sukcesami partii były również działania na rzecz poprawy stosunków z sąsiadami, głównie z Francją i Polską. ### Scenariusze i przyszłość Po udanej kampanii wyborczej w 1990 roku Helmut Kohl ponownie został kanclerzem, jednak partia utraciła część popularności z powodu recesji gospodarczej w byłej NRD i wzrostu podatków na Zachodzie. CDU odniosła ponowne zwycięstwo w wyborach 1994 roku. Zasłużony dla partii Helmut Kohl został zamieszany w afery finansowe, co znacznie popsuło reputację partii. Po porażce w wyborach 1998 roku partia przeszła przez kilka zmian przywództwa, aż w 2000 roku szefową została Angela Merkel. W 2005 roku Unia odniosła zwycięstwo w wyborach, ale nie na tyle wysokie, aby rządzić samodzielnie. Powstała tzw. wielka koalicja z SPD, w której Merkel została kanclerzem. ## Struktura i organizacja ### Organizacja wewnętrzna CDU działa w oparciu o ścisłą strukturę partyjną z organami na poziomie federalnym, krajowym i lokalnym. Partia ma szczegółowe statuty regulujące jej działanie i organizację. ### Członkostwo CDU liczy obecnie ok. 574 526 członków. Przed 1966 rokiem liczbę członków podawano szacunkowo, później dane zaczęto podawać na 31 grudnia roku poprzedniego. ### Zarząd federalny #### Przewodniczący - Friedrich Merz (od 2022) #### Wiceprzewodniczący - Silvia Breher - Andreas Jung - Michael Kretschmer - Karl-Josef Laumann - Karin Prien #### Sekretarz generalny - Carsten Linnemann #### Pozostali członkowie Lista obejmuje kilkanaście osób, w tym posłów, premierów krajów związkowych i innych ważnych postaci partyjnych. ### Stosunki z CSU CDU nie istnieje w Bawarii, gdzie działa jej siostrzana partia CSU. Razem tworzą one wspólną frakcję w Bundestagu, nazywaną CDU/CSU lub (nieformalnie) "Unią". Pomimo ścisłej współpracy pozostają to oddzielne ugrupowania z własnymi strukturami. ## Ideologia i program ### Podstawy ideologiczne CDU definiuje się jako centroprawicowa partia chrześcijańsko-demokratyczna. Jej program oparty jest na wartościach chrześcijańskich, konserwatyzmie i wolności gospodarczej. ### Główne założenia programowe Zgodnie ze stroną internetową Unii, CDU jest ugrupowaniem bazującym na chrześcijaństwie, wprowadzającym w życie zasady chadeckie i dążącym do "zjednoczenia katolików i protestantów, konserwatystów i liberałów". Partia opowiada się za: - Chrześcijańskimi ideałami społecznymi - Wolnością i godnością wszystkich osób - Równością praw kobiet i mężczyzn - Wolnością gospodarczą - Integracją europejską - Utrzymaniem podatków dochodowych progresywnych ### Orientacje ideowe Tradycyjnie wśród zwolenników CDU wyróżnić można trzy orientacje ideowe: 1. **Chrześcijańsko-socjalna** – popularna pośród katolickiej klasy robotniczej 2. **Umiarkowanie nacjonalistyczno-konserwatywna** – rozpowszechniona na terenach wiejskich 3. **Wolnorynkowo-liberalna** – popularna pośród przedsiębiorców W ostatnich latach orientacja liberalna stała się najsilniejsza. ## Przewodnicy i kanclerze ### Przewodnicy CDU - Konrad Adenauer (1950–1966) - Ludwig Erhard (1966–1967) - Kurt Georg Kiesinger (1967–1971) - Rainer Barzel (1971–1973) - Helmut Kohl (1973–1998) - Wolfgang Schäuble (1998–2000) - Angela Merkel (2000–2018) - Annegret Kramp-Karrenbauer (2018–2021) - Armin Laschet (2021–2022) - Friedrich Merz (od 2022) ### Kanclerze Niemiec z CDU - Konrad Adenauer (1949–1963) - Ludwig Erhard (1963–1966) - Kurt Georg Kiesinger (1966–1969) - Helmut Kohl (1982–1998) - Angela Merkel (2005–2021) - Friedrich Merz (od 2025) ## Bastiony partyjne Tradycyjnie CDU jest silna w wiejskich lub katolickich regionach, takich jak Eifel, Münster, Sauerland, Fulda, Szwabia, Emsland, Nordfriesland, Pomorze Przednie, Saksonia, Eichsfeld, Taunus oraz w mniejszych miastach takich jak Baden-Baden, Konstancja i Pforzheim. Małym poparciem cieszy się w Bremie, Brandenburgii i Wschodnim Berlinie. Niemniej jednak CDU uzyskała większość absolutną w wyborach w mieście Hamburg, tradycyjnym bastionie socjaldemokratów. ## Wpływ i rola w polityce europejskiej CDU jest członkiem Europejskiej Partii Ludowej (EPP) – największej partii politycznej na arenie europejskiej. Poprzez tę organizację CDU wpływa na kształtowanie polityki Unii Europejskiej. ## Zobacz też - Fundacja Konrada Adenauera - CSU (partia polityczna) - Europejska Partia Ludowa --- *Informacje na podstawie oficjalnej strony CDU i historycznych danych*