Dynastia (ang. Dynasty) – amerykańska, wysokobudżetowa opera mydlana. Serial emitowany był w Stanach Zjednoczonych przez telewizję ABC od 12 stycznia 1981 do 11 maja 1989, a w październiku 1991 wyemitowano 2 odcinki finałowej części „Pojednanie”. W Polsce po raz pierwszy był pokazywany przez TVP1 od 2 lipca 1990 do 19 grudnia 1993 (aczkolwiek w wielu późniejszych latach emitowano jeszcze powtórki, w tym także na innych stacjach). W wakacje 1990 emisja odbywała się od poniedziałku do piątku o 18.00, a następnie raz w tygodniu (zazwyczaj w środy o 20.00, później w niedziele o 17.30). Sporadycznie odcinki były emitowane częściej, głównie w okresie bożonarodzeniowym i wielkanocnym. Emisja odbywała się bez przerw między seriami, stąd ponad dwukrotnie krótszy okres emisji całego serialu w Polsce niż w Stanach Zjednoczonych. == Fabuła == Saga bardzo bogatej rodziny Carringtonów. Blake Carrington (John Forsythe) poznaje sympatyczną Krystle (Linda Evans). Oboje zakochują się w sobie. Wkrótce potem biorą huczny ślub. Życie wśród zepsutych pieniędzmi ludzi nie oszczędza skromnej Krystle. Niegdyś żonaty z demoniczną Alexis, Blake ma dwójkę dzieci, rozpieszczoną córkę Fallon (Pamela Sue Martin/Emma Samms), która zrobi wszystko by zniszczyć Krystle, a także syna Stevena (Al Corley/Jack Coleman), geja borykającego się z problemami egzystencjalnymi. W późniejszych latach okazuje się, że Blake ma jeszcze dwójkę dzieci: porwanego w dzieciństwie syna Adama (Gordon Thomson) oraz porzuconą przez pierwszą żonę Blake’a córkę Amandę (Catherine Oxenberg/Karen Cellini). Pewnego dnia Alexis wraca, by zniszczyć swojego pierwszego męża i przy okazji zagarnąć jego majątek. Od drugiego sezonu fabuła opowiadała o rywalizacji o władzę i pieniądze pomiędzy rodziną Carringtonów i Colbych, magnatów naftowych, a także o ich skomplikowanym życiu, intrygach i seksie. == Kulisy == Dynastia to wysokobudżetowa amerykańska opera mydlana, emitowana przez 9 sezonów raz w tygodniu w amerykańskiej telewizji ABC w wieczornej porze najwyższej oglądalności (tzw. primetime). Serial ten był konkurencyjnym odpowiednikiem legendarnego już Dallas. Pierwszy sezon jednak nie zyskał przychylności amerykańskiej widowni. Twórcy postanowili podnieść oglądalność Dynastii, dodając od drugiego sezonu postać demonicznej Alexis Morell-Carrington-Colby, będącej dziś legendą i wzorem intrygantki, granej przez brytyjską aktorkę Joan Collins (wcześniej zagranie tej roli odmówiły Elizabeth Taylor, Raquel Welch i Sophia Loren). Wyniki oglądalności Dynastii gwałtownie wzrosły. Serial wspiął się w 1985 roku na 1. miejsce pod względem popularności wśród programów telewizyjnych. Scenarzyści bawili się konwencją opery mydlanej, wpisując do scenariusza tak słynne później wątki, jak masakra ślubna w Mołdawii, ataki terrorystyczne, hipnoza, manipulacje umysłu, UFO, itp. W ciągu 9 lat emisji, serial stał się kultowy i znany na całym świecie. Wylansował wiele gwiazd, przypomniał o istnieniu już tych zapomnianych, na swoim planie gościł sławy prawdziwego formatu. W latach 1985–1987 Dynastia doczekała się kontynuacji zatytułowanej Dynastia Colbych (Dynasty II: The Colbys), która nie zyskała takiej popularności jak jej pierwowzór. Na dodatek fani serialu zaczęli się gubić w wątkach i rozpoznawaniu bohaterów. Po dwóch latach i 49 odcinkach, spin-off został zdjęty z anteny. Oprócz USA i nielicznych anglojęzycznych krajów, Dynastia Colbych była emitowana zaraz po skończeniu pierwszej części, co było wielkim błędem. Widzowie oglądając Dynastia Colbych powrócili do śledzenia wątków powiązanych z Dynastią i tam też wyjaśnionych z lat 1985-1987. Pierwsza polska emisja serialu miała miejsce na antenie telewizyjnej Jedynki TVP1 w latach 1990-1993. Niespodziewanie we wrześniu 1997 roku serial przypomniał, powstały zaledwie kilka miesięcy wcześniej, kanał Polsat 2. Druga emisja serialu zakończyła się na początku roku 1999. W 1999 roku Dynastię emitował nieistniejący już kanał tematyczny Dla Ciebie – emisję wstrzymano po kilkudziesięciu odcinkach. 3 grudnia 2012 roku powtórną emisję Dynastii w Polsce rozpoczął kanał tematyczny CBS Drama. Na podstawie serialu, amerykańska pisarka Eileen Lottman zaczęła pisać książki (wydane również w Polsce). Powstały jednak zaledwie dwa tomy. W roku 2005 stacja Hallmark wyprodukowała fabularny film telewizyjny „Za kulisami Dynastii” o kulisach realizacji serialu. Film nie osiągnął jednak oczekiwanego sukcesu. Dodatkowo, krytykowano go za niezgodność z faktami. Z kolei, w roku 2006, telewizja amerykańska wyprodukowała specjalny „odcinek” „Dynasty Reunion: Catfights & Caviar”, w którym spotkały się główne gwiazdy serialu na wspomnieniach i wywiadach. Od września 2017 roku rozpoczęto emisję reboota serialu pod tym samym tytułem. Opartego na oryginalnym scenariuszu, jednakże osadzonego w realiach i estetyce XXI wieku. Z tą różnicą, że tamtejsi scenarzyści wiedzieli, że wprowadzą Alexis do serialu, dlatego wprowadzili krótkie zapowiedzi jej obecności w historii rodziny, zanim ją oficjalnie wprowadzono w 14 odcinku pierwszej serii. Warto też odnotować, że pierwsze skrzypce w tej wersji gra Fallon Carrington. == Pojednanie == W 1989 roku szefowie stacji ABC, poirytowani spadającą popularnością serialu, zdecydowali o zakończeniu jego produkcji, mimo wprowadzenia nowych postaci (m.in. Stephanie Beacham). 11 maja 1989 roku został wyemitowany ostatni, 220. odcinek Dynastii, zatytułowany Catch 22 (Paragraf 22). Epizod zakończony tzw. cliffhangerem, w którym Alexis prawdopodobnie ginie spadając z balkonu, Blake zostaje postrzelony i również nie wiadomo czy żyje, a Krystle, niepojawiająca się w serialu od końca 9 sezonu, przebywa w szwajcarskiej klinice psychiatrycznej, nie spodobał się fanom. Przez blisko rok nakłaniali twórców do wznowienia serialu. Tak też się stało. W 1991 roku, wyemitowany został czterogodzinny miniserial Dynastia: Pojednanie, (Dynasty: the Reunion). Pierwszy z dwóch odcinków, trwających po 120 minut, oglądały miliony Amerykanów, Natomiast „finał finałów” zaledwie garstka. Fani mieli za złe twórcom, że nie rozwiązano wszystkich zagadek Dynastii, że brakowało wszystkich bohaterów. Jednak widowni w szczególności nie spodobało się cukierkowe zakończenie, w którym Krystle, Blake i Alexis zakopali topór wojenny i wybaczyli sobie wszystkie krzywdy. W ten sposób twórcy, nie zwracając uwagi na opinie publiczności, zamknęli furtkę na dalsze kontynuacje. W 2006 i 2007 roku na rynku DVD ukazały się dwa pierwsze sezony Dynastii. W 2006 amerykańska telewizja wyemitowała wspomnieniowy odcinek Dynastii, celebrujący tym samym XXV-lecie powstania serialu. W programie zatytułowanym Dynasty: The Reunion: Catfights & Caviar wystąpiła część aktorów i aktorek, w tym John Forsythe, Linda Evans i Joan Collins. Dynastia wciąż jest emitowana w wielu krajach. Stała się symbolem lat 80. Na przestrzeni lat kobiety wzorowały się na strojach Krystle, Alexis i innych kobietach z Denver. Powstało mnóstwo książek, albumów, a nawet perfumy „Forever Krystle”, które były reklamowane przez Lindę Evans. Pojednanie wydano w Polsce w 1992 roku na kasetach VHS nakładem NVC. Pierwsza emisja „Dynastii – Pojednanie” miała miejsce 26.12.1993 i 2.01.1994. Powtórki w TVP1 można już było obejrzeć czterokrotnie – w listopadzie 2000 (3-24.11.2000), w 2003, na przełomie czerwca i lipca 2005 (26.06 i 3.07.2005) i w czerwcu 2006 roku (11 i 18.06.2006). Za każdym razem gromadziła przed telewizorami ok. 4 mln widzów. Serial powtórzyła także TV4 – w grudniu 2008 roku. Od 3 grudnia 2012 „Dynastia” do grudnia 2016 była emitowana w kanale CBS Drama. Planowane jest także wznowienie produkcji serialu. == Postacie == === Główne === === Drugoplanowe === Benjamin „Ben” Carrington (Christopher Cazenove 1986-1987) Młodszy brat Blake’a. Nienawidzi swojego brata. Alexis sprowadza go do Denver aby pomógł jej zniszczyć byłego męża. Ojciec Leslie. Dana Waring Carrington (Leann Hunley 1986-1988) Lojalna asystentka Blake’a w Denver-Carrington. Dawna miłość Adama z Montany. Od 7. serii znów są razem i pobierają się. Ich małżeństwo nie przetrwało problemów i pod koniec 8. sezonu rozpadło się. Sabella „Sable” Scott Colby (Stephanie Beacham 1985, 1988-1989) Była żona Jasona Colby i kuzynka Alexis. Przybywa do Denver z Los Angeles w 9. serii. Pomaga Blake'owi po wyjeździe Krystle do Szwajcarii i staje się wrogiem nr 1 Alexis. Monica Colby (Tracy Scoggins 1988-1989) Córka Sable i Jasona, siostra Milesa, Bliss i przyrodnia siostra Jeffa. Monica przybywa do Denver aby pomóc matce w walce z Alexis, jest radcą prawnym Sable. Pod koniec serialu dowiaduje się, że jest córką Cecila Colby'ego. Leslie Saunders Carrington (Terri Garber 1987-1988) Córka Bena Carringtona i Melissy Saunders. Podczas swojego krótkiego pobytu w Denver nawiązała romans z Dexem, Jeffem, Michaelem Culhanem, Seanem Rowanem i Clayem Fallmontem. Matthew Blaisdel (Bo Hopkins 1981, 1987) Geolog Denver-Carrington, mąż Claudii, ojciec Lindsay. Przez krótki czas był związany z Krystle. Cecil Baldwin Colby (Lloyd Bochner 1981-1982) Stryj Jeffa, przyjaciel i rywal Blake’a. Drugi mąż Alexis. Zmarł na początku 3. sezonu. Joseph Anders (Lee Bergere 1981-1983) Długoletni majordomus Carringtonów. Wierny przyjaciel Blake’a, na początku serialu nie darzy sympatią Krystle. Teść Alexis z powodu jej małżeństwa z jego synem, Seanem Andersem Rowanem. Popełnił samobójstwo. Kirby Alicia Anders Colby (Kathleen Beller 1982-1984, 1991) Córka Josepha, uczyła się w Europie na koszt Blake’a. Wraca do Denver w 3. serii. Poślubia Jeffa, jednak jest w ciąży z Adamem. Ich dziecko urodziło się jednak martwe i w finale 4. serii opuszcza Denver. Powraca w Dynastii : Pojednanie i na nowo wiąże się z Adamem. Samuel „Mark” Jennings (Geoffrey Scott 1982-1984) Pierwszy mąz Krystle, instruktor tenisa. Alexis sprowadza go do Denver w 3. serii aby zniszczyć małżeństwo Krystle i Blake’a. Ma romans z Fallon i Alexis. Książę Michael z Mołdawii (Michael Praed 1985-1986) Dziedzic tronu Mołdawii, związa