# Europejski System Handlu Emisjami (EU ETS) ## Wstóp Europejski System Handlu Emisjami (EU ETS), znany takć jako "wspólnocny rynek uprawnień do emisji dwutlenku wógla (CO2)" lub system ETS, jest największym na świecie systemem handlu emisjami CO2, po Chinach. Jego przychody z handlu uprawnieniami w latach 2013-2025 finansowały budżet państw członkowskich o kwocie 198,3 mld EUR, a fundusz modernizacyjny o 27,6 mld EUR, fundusz innowacyjności o 13,4 mld EUR oraz fundusz społeczno-klimatyczny (SFK) o 3,7 mld EUR. ## Historia Handel emisjami dwutlenku wógla opiera się na zapisach w Protokole z Kioto do Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu (UNFCCC), wprowadzonego w 1997 roku. Pierwszy system handlu emisjami CO2 w USA, Chicago Climate Exchange (CCX), powstał dzięki Richardowi L. Sandorowi, twórcówemu rynku futures i handlu emisjami. Giełda CCX, uruchomiona w 2003 roku, była pierwsza na świecie. Projekt CCX otrzymał wsparcie 1,1 mld USD od Joyce Foundation. Barack Obama, wtedy senator z Chicago, pomagał w zatwierdzeniu grantów fundacji, które uruchomiły giełdę. Po upadku propozycji ustawy Waxman-Markey w 2009, giełda CCX została sprzedana Londyńskiej spółce IntercontinentalExchange (ICE) w 2010 roku. ## Struktura i funkcjonowanie EU ETS jest jedynym rynkiem emisji CO2 opartym na wiązaniu krajowym i regionalnym ustawodawstwie. W pierwszym etapie (2005-2007) obejmował on prawie 12 tys. instalacji, co stanowiło 40% emisji CO2 w UE. W drugiej fazie (2008-2012) rozszerzono zakres systemu, a w 2007 roku Norwegia, Islandia i Liechtenstein dołączyły do ETS. W 2009 roku wprowadzono dyrektywę linkowania, która połączyła system ETS z systemami ONZ (CDM i JI). W 2013 roku rozpocząto trzeci etap, w którym wymagana jest zakup uprawnień na giełdach ICE i EEX. ## Kluczowe faktory - **Liczba emisji:** W 2020 roku UE zredukowała emisje CO2 o 20% w stosunku do roku 2005. - **Ceny uprawnień:** W 2021 roku Komisja Europejska wprowadziła mechanizm MSR, który ustawia cenę minimum na poziomie 30 euro za tonę CO2. - **Finansowanie:** W 2013-2025 finansowało system budżet państw członkowskich o 198,3 mld EUR. ## Kontrowersje W 2009 roku Europol zauwaćył rosnącą skalę oszustw podatkowych, które mogą osiągać 90% wartości wymienianych emisji. W 2010 roku grupy przestępcze zarobiły w ten sposób ponad 7 mld euro. W 2012 roku Deutsche Bank została aresztowana w sprawie oszustw związanych z handlem CO2. ## Regulamin Dyrektywa 2003/87/WE (ETS) wprowadzona w 2003 roku, a reformy strukturalne w 2009 roku (dyrektywy 2009/29/WE i 2009/31/WE) wprowadzono w ramach Pakietu Klimatycznego. W 2021 roku Komisja Europejska wprowadziła nowy mechanizm MSR, który ustawia cenę minimum i umożliwa komisji regulacyjnej kontrolowanie rynku. ## Wpływ System ETS jest kluczowym narzędziem UE w celu osiągnięcia celę zredukcji emisji CO2 o 55% do roku 2030 i zeru do roku 2050. Według banku UBS koszt systemu dla gospodarki europejskiej wynosi do tej pory 287 mld dolarów amerykańskich. ## Zobacz też - [Kyoto Protocol](https://pl.wikipedia.org/wiki/Protok%C3%B3l_z_Kioto) - [Carbon pricing](https://pl.wikipedia.org/wiki/Carbon_pricing) ## Odnośniki - [Komisja Europejska - EU ETS](https://ec.europa.eu/clima/policies/ets_en) - [European Environment Agency - EU ETS](https://www.eea.europa.eu/data-and-maps/indicators/eu-emissions-trading-system-ets/) ## Zdjęcia - [Herb UE](https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Flag_of_the_European_Union.svg) - [Zabytek w Londynie](https://commons.wikimedia.org/wiki/File:London_Stock_Exchange.jpg) - [EEX w Lipsku](https://commons.wikimedia.org/wiki/File:EEX_logo.png) - [ICE w Londynie](https://commons.wikimedia.org/wiki/File:ICE_logo.png) - [Klimat w Europie](https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Climate_change_in_Europe.svg) ## Cechy - **Kolor:** #23b7c2 (dominujący kolor systemu) - **Logo:** [Herb UE](https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Flag_of_the_European_Union.svg)