Mistrzostwa Europy w Piłce Nożnej 2024 (niem. Fußball-Europameisterschaft 2024, oficjalnie UEFA Euro 2024) – siedemnasty turniej o mistrzostwo Europy w piłce nożnej mężczyzn. Gospodarzem turnieju, po raz trzeci w historii, były Niemcy – w przeszłości, mistrzostwa w 1988 roku rozgrywały się na terenie Niemiec Zachodnich oraz cztery mecze Euro 2020 były rozgrywane w Monachium. Turniej odbywał się na 10 stadionach w 10 różnych miastach, w tym po raz pierwszy w Lipsku. Jest to drugie największe wydarzenie piłkarskie na świecie po mistrzostwach świata, obserwowane przez 27% kibiców sportowych. W finale rozegranym na Stadionie Olimpijskim w Berlinie zwyciężyła Hiszpania, pokonując Anglię 2:1, tym samym zdobywając rekordowy czwarty tytuł Mistrza Europy. == Wybór gospodarza == 8 marca 2017 roku UEFA poinformowała o zgłoszeniu dwóch kandydatur – Niemiec i Turcji – na gospodarza turnieju. 27 września 2018 roku, w wyniku głosowania, na gospodarza turnieju wybrano Niemcy. == Logo i symbole == === Logo === Oficjalne logo zostało zaprezentowane 5 października 2021 podczas ceremonii na Stadionie Olimpijskim w Berlinie. Logo przedstawia trofeum Euro „Puchar Henriego Delaunaya” osadzone w centrum, otoczone 24 kolorowymi plastrami reprezentującymi uczestniczące zespoły. Kolory ułożone są w różnych kombinacjach, pochodzą z 55 stowarzyszeń członkowskich UEFA i odzwierciedlają kształt dachu Stadionu Olimpijskiego. Agencja VMLY & R Branding z Lizbony w Portugalii zaprojektowała i opracowała logo po uprzedniej konsultacji z UEFA, DFB i dziesięcioma miastami gospodarzy. Każde miasto-gospodarz posiada również swoje własne logo. Hasłem turnieju jest „United by Football. Vereint im Herzen Europas” – Zjednoczeni przez piłkę nożną. Zjednoczeni w sercu Europy. === Hymn === Hymnem Euro 2024 została piosenka „Fire”, która powstała w wyniku współpracy włoskiej grupy producenckiej Meduza, amerykańskiego zespołu OneRepublic oraz niemieckiej wokalistki Leony. === Maskotka === Na oficjalną maskotkę turnieju wybrany został pluszowy miś Albärt zaprezentowany 20 czerwca 2023 na Arena AufSchalke. === Piłka === Oficjalną piłką jest „Fussballliebe” zaprezentowana przez UEFA i firmę Adidas 15 listopada 2023 na Stadionie Olimpijskim w Berlinie. Piłka ta wykorzystuje technologię Connected Ball Technology. == Sędziowie == 23 kwietnia 2024 roku Komitet Sędziowski UEFA przedstawił listę 18 zespołów sędziowskich, które poprowadzą mecze podczas Mistrzostw Europy. Listę 17 zespołów z Europy uzupełnił zespół argentyński z sędzią głównym Facundo Tello w ramach wymiany sędziów między UEFA a CONMEBOL. === Sędziowie główni i asystenci === Źródło: === Sędziowie VAR === Źródło: == Eliminacje == Eliminacje do Euro 2024 odbywały się od marca 2023 do marca 2024 roku. Udział w mistrzostwach wzięły 53 reprezentacje, które walczyły o 20 miejsc w turnieju. Zapewnione miejsce w turnieju otrzymał jego gospodarz, czyli Niemcy, a 3 miejsca zostały przydzielone najlepszym niezakwalifikowanym drużynom z każdej dywizji Ligi Narodów UEFA. Losowanie grup eliminacji odbyło się 9 października 2022 roku we Frankfurcie nad Menem. Lista grup eliminacyjnych: Grupa A – Hiszpania, Szkocja, Norwegia, Gruzja, Cypr; Grupa B – Holandia, Francja, Irlandia, Grecja, Gibraltar; Grupa C – Włochy, Anglia, Ukraina, Macedonia Północna, Malta; Grupa D – Chorwacja, Walia, Armenia, Turcja, Łotwa; Grupa E – Polska, Czechy, Albania, Wyspy Owcze, Mołdawia; Grupa F – Belgia, Austria, Szwecja, Azerbejdżan, Estonia; Grupa G – Węgry, Serbia, Czarnogóra, Bułgaria, Litwa; Grupa H – Dania, Finlandia, Słowenia, Kazachstan, Irlandia Północna, San Marino; Grupa I – Szwajcaria, Izrael, Rumunia, Kosowo, Białoruś, Andora; Grupa J – Portugalia, Bośnia i Hercegowina, Islandia, Luksemburg, Słowacja, Liechtenstein. === Procedura losowania grup eliminacyjnych === W pierwszej fazie eliminacji, która była rozgrywana od marca 2023 roku, 53 reprezentacje podzielone zostały na 10 grup (7 pięciozespołowych i 3 sześciozespołowe). Rozstawienie drużyn przed losowaniem zostało przydzielone na podstawie wyników uzyskanych w trakcie rozgrywek Ligi Narodów, które odbyły się na przełomie 2022 i 2023 roku. Finaliści Ligi Narodów 2022/2023 (czterej zwycięzcy grup w lidze A) zostali przydzieleni do grup pięciozespołowych ze względu na konieczność rozegrania przez nie dodatkowych meczów w ramach turnieju finałowego Ligi Narodów 2022/2023 w marcu 2023 roku. Bezpośredni awans do Mistrzostw Europy uzyskały po dwie najlepsze drużyny z każdej z grup. To dało jednak tylko 20 reprezentacji spośród 23, które pojadą na turniej finałowy. Pozostałe trzy reprezentacje zostały wyznaczone na podstawie wyników w fazie play-off, do której można było zakwalifikować się poprzez rozgrywki Ligi Narodów 2022/23. W fazie play-off uprawnieni do występu byli zwycięzcy każdej z czterech grup w każdej z lig A, B, C. Jeżeli zwycięzca danej grupy w którejkolwiek z lig zakwalifikował się do Mistrzostw Europy podczas tradycyjnych eliminacji, prawo do udziału w fazie play-off przechodziło na kolejną drużynę w danej lidze wg rankingu Ligi Narodów. Założenie UEFA jest takie, aby o trzy wolne miejsca rozegrać trzy turnieje eliminacyjne, które są rozgrywane metodą pucharową: mecz półfinałowy oraz mecz finałowy. Tylko zwycięzca każdego z turniejów awansował do Mistrzostw Europy 2024. Założono również, że w każdym z turniejów rywalizowałyby ze sobą drużyny z tej samej ligi, jednak jeżeli zdarzyło się tak, że z którejś ligi mniej niż 4 zespoły były uprawnione do udziału w fazie play-off (czyli gdy co najmniej 9 drużyn awansowało bezpośrednio do ME), to turniej uzupełnią zespoły z najwyższym rankingiem Ligi Narodów UEFA, które nie wywalczyły awansu bezpośrednio z eliminacji, z zastrzeżeniem, że zwycięzcy grup w swoich ligach nie mogą mierzyć się w turnieju z zespołami z wyższej ligi. == Drużyny uczestniczące == === Zakwalifikowane drużyny === Jedno miejsce w Mistrzostwach Europy 2024 zostało automatycznie przydzielone reprezentacji gospodarzy. Pozostałych 23 uczestników zostało wyłonionych w eliminacjach rozgrywanych w 2023 roku. == Podział na koszyki == 21 reprezentacji zakwalifikowanych do Euro 2024 po fazie grupowej eliminacji, a także 3 nieznane w dniu losowania drużyny (zwycięzcy barażów rozgrywanych w marcu) zostało podzielonych na 4 koszyki, w każdym po 6 drużyn. Niemcy jako gospodarz turnieju są od razu przypisane do Grupy A jako pierwsza drużyna (A1), pozostałe drużyny z koszyka pierwszego zostały rozlosowane do pozostałych grup w kolejności od grupy B do F i podobnie jak Niemcy zajęły w nich pierwszą pozycję (B1, C1 itd.). Reszta zespołów z pozostałych trzech koszyków trafiła do grup w kolejności alfabetycznej (od A do F) z tym, że ich pozycja w danej grupie została również wybrana na drodze losowania. Podobnie zostaną dołączeni przyszli zwycięzcy barażów, w których wystąpią. Pozostałe drużyny wyłoni losowanie. === Losowanie fazy grupowej === Losowanie fazy grupowej odbyło się 2 grudnia 2023 o godzinie 18:00 w Hamburgu. == Miasta i stadiony == Turniej odbył się na 10 stadionach w 10 niemieckich miastach: Berlinie, Monachium, Dortmundzie, Gelsenkirchen, Stuttgarcie, Hamburgu, Düsseldorfie, Kolonii, Lipsku oraz we Frankfurcie nad Menem. == Składy == == Faza grupowa == Za zwycięstwo przyznawane są trzy punkty, za remis – jeden, o kolejności w grupie będzie decydować suma zdobytych punktów. Do 1/8 finału awansują wszyscy zwycięzcy grup, wszystkie drużyny z drugich miejsc i cztery najlepsze drużyny z trzecich miejsc. Gdy dwie lub więcej drużyn uzyskają tę samą liczbę punktów (po rozegraniu wszystkich meczów w grupie), o kolejności decydują kryteria określone przez UEFA (Article 20), kolejno: Większa liczba punktów zdobytych w meczach pomiędzy tymi drużynami; Lepszy bilans zdobytych i straconych bramek w meczach pomiędzy tymi drużynami; Większa liczba bramek zdobytych pomiędzy tymi drużynami; Jeżeli po zastosowaniu kryteriów 1-3 pozostają drużyny, dla których nie rozstrzygnięto kolejności, kryteria 1-3 powtarza się z udziałem tylko tych drużyn, jeżeli kolejność jest nierozstrzygnięta, stosuje się dalsze punkty; Lepszy bilans zdobytych i straconych bramek w meczach w grupie; Większa liczba bramek zdobytych we wszystkich meczach w grupie; Większa liczba wygranych meczów we wszystkich meczach w grupie; Jeśli w ostatniej kolejce fazy grupowej, dwie drużyny zmierzą się ze sobą i każda z nich ma taką samą liczbę punktów, jak również taką samą liczbę zdobytych i straconych bramek, a wynik zakończy się remisem w meczu pomiędzy tymi drużynami, ustala się ich miejsce grupowe przez serię rzutów karnych. (Kryterium to nie jest stosowane, jeśli więcej niż dwie drużyny mają taką samą liczbę punktów.); Klasyfikacja Fair Play turnieju finałowego; Pozycja w rankingu eliminacji do turnieju głównego. 4 najlepsze drużyny, spośród tych, które zajęły 3. miejsca w grupach, ustala się na podstawie następujących kryteriów (biorąc pod uwagę wszystkie mecze grupowe) (Article 21.3), kolejno: Większa liczba zdobytych punktów; Lepszy bilans (większa różnica) bramek zdobytych i straconych; Większa liczba bramek zdobytych; Większa liczba wygranych meczów; Niższa suma punktów dyscyplinarnych na podstawie wyłącznie żółtych i czerwonych kartek otrzymanych przez zawodników i osoby towarzyszące we wszystkich meczach grupowych (czerwona kartka = 3 punkty, żółta kartka = 1 punkt, wykluczenie za dwie żółte kartki w jednym meczu = 3 punkty); Pozycja w rankingu eliminacji do turnieju głównego. === Grupa A === === Grupa B === === Grupa C === === Grupa D === === Grupa E === === Grupa F === === Klasyfikacja III miejsc === W 1/8 finału, gdzie awansują 4 najlepsze zespoły z 3. miejsc, kolejność meczów z tymi drużynami zależała od tego, z jakiej są grupy (kolorem żółtym jest zaznaczony wariant, który stał się faktem): Źródło: (Article 21.5) == Faza pucharowa == W fazie pucharowej uczestniczy 16 zespołów, które aw